Λαγέ, ήσουν πάντα ένοχος. Απλά τώρα πήρες και τη βεβαίωση

Το τεκμήριο της αθωότητας είναι κατάκτηση του Δικαίου. Όχι κρυψώνα για θρασύδειλους καταδικασθέντες

Αντώνης Ρηγόπουλος 29/10/2020 | 15:53

Το νέο επεισόδιο στο ρεσιτάλ θρασυδειλίας των καταδικασθέντων χρυσαυγιτών είχε πρωταγωνιστή για μία ακόμη φορά τον Γιάννη Λαγό: τον «νταή» της Χρυσής Αυγής που μόλις μυρίστηκε την καταδίκη το έσκασε από το βυθιζόμενο πλοίο, και κρύφτηκε πίσω από την ευρωβουλευτική του έδρα.

Χθες, ο δικηγόρος του Λαγού, Κωνσταντίνος Πλεύρης, μετέβη στην εισαγγελία του Αρείου Πάγου προκειμένου να καταθέσει αναφορά αξιόποινων πράξεων κατά ΜΜΕ που «παρεβίασαν το τεκμήριο της αθωότητος του κ. Λαγού», όπως είπε. 

Μέχρι και την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχουμε ακριβή εικόνα για τα ΜΜΕ που μπήκαν στο στόχαστρο του Λαγού. Όμως το ζήτημα δεν αλλάζει: Παραβίασαν τα ΜΜΕ το τεκμήριο της αθωότητας του Λαγού και των άλλων χρυσαυγιτών;

Ας αρχίσουμε από τα βασικά: Για το αντιφασιστικό κίνημα, τα θύματα της εγκληματικής ναζιστικής βίας, δεν τέθηκε ποτέ ερώτημα: οι χρυσαυγίτες ήταν ένοχοι. 

Για όσους δημοσιογράφους παρακολουθήσαμε από την αρχή τη δίκη της Χρυσής Αυγής, αυτό γινόταν όλο και πιο ξεκάθαρο με κάθε δικάσιμο: η άβολη στάση των χρυσαυγιτών όταν γίνονταν δύσκολες ερωτήσεις, η αποφυγή να δώσουν σαφείς απαντήσεις, τα χιλιάδες αναγνωστέα έγγραφα που εξέθεταν την εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, η αδυναμία τους να δώσουν πειστικές απαντήσεις για το πραγματικό καταστατικό, τα συνθήματα και οι «αρχαιοελληνικοί» χαιρετισμοί των υποστηρικτών τους ακόμη και μέσα στη δικαστική αίθουσα, το μίσος για τη δημοκρατία, την ειρήνη και τελικά για τον ίδιο τον άνθρωπο, αλλά και η ξαφνική μεταμόρφωση μερικών «σκληρών», έκαναν την ενοχή να φαντάζει όλο και περισσότερο σαν την μοναδική απάντηση που θα μπορούσε να δοθεί.

Παρόλα αυτά οι δημοσιογράφοι στη συντριπτική πλειοψηφία των ΜΜΕ (όσων τουλάχιστον ασχολούνταν με τη δίκη) ήταν προσεκτικοί. Όχι χωρίς άποψη, όχι χωρίς θέση. Αλλά προσεκτικοί. 

Η τοποθέτηση της φράσης «κατηγορούμενος για ____» πριν τα ονόματά τους μπορεί να γινόταν σχεδόν χαριστικά, αλλά γινόταν. Τουλάχιστον μέχρι τις 7 Οκτώβρη, όταν οι «κατηγορούμενοι» έγιναν «καταδικασθέντες».

Πάντως, ο Κωνσταντίνος Πλεύρης, πριν «χρεώσει» στον πελάτη του (που κατά τα άλλα ζητά τη συνδρομή των υποστηρικτών του για τα δικαστικά του έξοδα) τις νομικές κινήσεις κατά των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων, καλό θα ήταν να διαβάσει και το τι έχει γράψει σε ανύποπτο χρόνο ο συνταγματολόγος Πάνος Λαζαράτος σχετικά με το τεκμήριο της αθωότητας. 

Έγραφε λοιπόν ο καθηγητής στη Νομική Αθήνας, κ. Λαζαράτος τον Απρίλιο του 2019, με αφορμή το τεράστιο θέμα του πρώην στελέχους της ΝΔ Νίκου Γεωργιάδη και των κατηγοριών εναντίον του για παιδοφιλία:

«Το τεκμήριο αυτό (σ.σ.: της αθωότητας) μπορεί να παραβιαστεί μόνο από δημόσιες Αρχές, όχι από ιδιώτες (άρθρα 4 & 1 της οδηγίας 2016/343 και 7 ν. 4596/2019)»

«Ο ιδιώτης δεν μπορεί να προσβάλει το τεκμήριο αθωότητος. Το σχετικό θεμελιώδες δικαίωμα κατ’ αρχήν δεν τριτενεργεί. Αλλά και να τριτενεργούσε, η πλήρωση των στοιχείων του άρθρου 914ΑΚ είναι σχεδόν αδύνατη, δεδομένης της δικαστικής ανεξαρτησίας κατά την θεμελίωση αθωωτικής ή καταδικαστικής αποφάσεως».

«Η επίκληση του τεκμηρίου αθωότητος σε σχέση με δηλώσεις ιδιωτών είναι προϊόν είτε αγραμματοσύνης, είτε σκοπιμότητος, είτε προθέσεως κατατρομοκρατήσεως. Ως τέτοιες κρίνονται και εκτιμώνται οι αντιδράσεις στη νόμιμη ελεύθερη έκφραση».

Επίσης, σε ό,τι αφορά τις θέσεις που γράφονται δημόσια σε ΜΜΕ μετά την απόφαση επί της ενοχής (στην περίπτωσή της Χρυσής Αυγής, μετά τις 7 Οκτώβρη): «Ο ιδιώτης έχει δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση, σχετικώς με πρωτοδίκως καταδικασθέντα με ιδιαίτερα ΕΥΡΕΑ όρια, όταν πρόκειται περί δημοσίου και δη πολιτικού προσώπου. Ακόμα πιο ευρέα όρια νόμιμης εκφράσεως έχει ο δημοσιογράφος (βλ. άρθρο 367 ΠΚ). Πολίτης και δημοσιογράφος έχουν κάθε δικαίωμα να αντιμετωπίζουν τον πρωτοδίκως καταδικασθέντα πολύ αυστηρότερα από ότι τον απλό κατηγορούμενο. Πολύ αυστηρότερα! Πολύ σκληρότερα! Με μόνο όριο την εξύβριση και την δυσφήμηση. ΟΧΙ το τεκμήριο αθωότητος!».

Παράλληλα, στο ίδιο πλαίσιο, δε θα πρέπει να λησμονηθεί και η πολύ πρόσφατη αθωωτική απόφαση υπέρ του Κώστα Βαξεβάνη και της Αντιγόνης Μιχοπούλου, μετά τη μήνυση που είχε υποβάλλει εναντίον τους ο Κωνσταντίνος Φρουζής (aka Mr. Novartis), για παραβίαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όταν αποκάλυψαν την ηλεκτρονική επικοινωνία Φρουζή - Μητσοτάκη που εξέθετε τις μεταξύ τους σχέσεις.

Αυτά επί των νομικών θεμάτων. Όσον αφορά την επίθεση των φασιστών κατά αντιφασιστών δημοσιογράφων, αυτό δεν είναι νέο φαινόμενο. Υπήρχε και θα υπάρχει για όσο καιρό η κοινωνία θα ανέχεται την ύπαρξη των ναζί και των ιδεών τους.

Όμως σε κάθε περίπτωση, δηλώσεις μετάνοιας επειδή είπαμε τους εγκληματίες, εγκληματίες· τους φασίστες, φασίστες· τους μαχαιροβγάλτες, μαχαιροβγάλτες· τους δολοφόνους, δολοφόνους· και τους ναζί, ναζί· δεν θα λάβουν.

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.