Οι πλούσιοι πάνε στον (φορολογικό) παράδεισο

Χρειάστηκαν τέσσερις ημέρες σφυροκοπήματος από τον Τύπο και πιέσεις των Εργατικών για ανεξάρτητη έρευνα ώστε να ομολογήσει ο Ντέιβιντ Κάμερον αυτό που όλοι κατάλαβαν από την αρχή.

NewsRoom 12/04/2016 | 12:16

Του Στρατή Αγγελή

Ότι ο πρωθυπουργός της Βρετανίας βγήκε κερδισμένος από την περιουσία που είχε κρύψει ο πατέρας του στα κατάστιχα της δικηγορικής εταιρεία του Παναμά Mossack Fonseca, όπως αποκαλύφθηκε με την υπόθεση των «Εγγράφων του Παναμά».

Ο πολυεκατομμυριούχος χρηματιστής του Σίτι, Ίαν Κάμερον, εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο των φορολογικών παραδείσων το 2010 αφήνοντας στα παιδιά του μια διόλου ευκαταφρόνητη περιουσία, που είχε αυγατίσει χάρις στο επιχειρηματικό δαιμόνιο αλλά και τη φοροαποφυγή. Ο πατέρας Κάμερον, όπως και πολλοί άλλοι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στο οικονομικό κέντρο του Λονδίνου, δεν πλήρωνε φόρους στο βρετανικό Δημόσιο. Και γιατί να το κάνει άλλωστε αφού ο νόμος του έδινε αυτή τη δυνατότητα;

Η εξωχώρια εταιρεία Blairmore Holdings (η ονομασία προέρχεται από την ιδιαίτερη πατρίδα των Κάμερον) είχε την έδρα της στις Μπαχάμες και διαχειριζόταν πολλές δεκάδες εκατομμύρια στερλίνες, όπως έγραψε ο βρετανικός Τύπος. Επί 30 χρόνια η Blairmore Holdings δεν πλήρωσε ούτε μια πένα φόρο. Ο Ντέιβιντ κληρονόμησε από τον μπαμπά του 300.000 στερλίνες.

Το παιχνίδι με τις λέξεις, που ξεκίνησε κατά την προσφιλή του μέθοδο ο Ντέιβιντ Κάμερον μετά τις αποκαλύψεις, είχε κοντά ποδάρια. Αρχικά ο εκπρόσωπος του πρωθυπουργικού γραφείου της Ντάουνινγκ Στριτ μίλησε για «ιδιωτική υπόθεση». Κατόπιν διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν εξωχώριες επενδύσεις ή καταπιστεύματα από τα οποία θα ωφεληθούν «στο μέλλον» ο πρωθυπουργός, η σύζυγος ή τα παιδιά τους.

Ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν κάλεσε τον Κάμερον να ακολουθήσει το δικό του παράδειγμα και να δώσει στη δημοσιότητα τις φορολογικές δηλώσεις του, σημειώνοντας ότι καλές είναι οι δεσμεύσεις για το μέλλον, αλλά χρειάζεται να απαντηθούν ερωτήματα για το παρελθόν.

Ο Ντέιβιντ Κάμερον παραδέχθηκε τελικά ότι είχε μετοχές στην εταιρεία από το 1997 μαζί με τη σύζυγό του και συνέχισε να τις έχει στην κατοχή του όταν ανέλαβε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είπε ότι τις πούλησε για 31.500 λίρες (με κέρδος 19.000) τον Ιανουάριο του 2010, τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές που τον ανέδειξαν πρωθυπουργό στην κυβέρνηση συνεργασίας των Συντηρητικών με τους Φιλελεύθερους.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός λέει τώρα ότι δεν γνωρίζει αν οι 300.000 στερλίνες που κληρονόμησε είναι προϊόν φοροαποφυγής. «Προφανώς δεν μπορώ να γνωρίζω την προέλευση κάθε λίρας και ο μπαμπάς δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας για να τον ρωτήσω» είπε ο Κάμερον σε τηλεοπτική συνέντευξη. «Οι κανόνες άλλαξαν, η κουλτούρα άλλαξε... ειλικρινά δεν έχω να κρύψω τίποτα» ισχυρίσθηκε.

Για απόπειρα «συγκάλυψης και παραπλάνησης» κατηγόρησε τον Συντηρητικό πρωθυπουργό ο βουλευτής των Εργατικών Τζον Μαν, μέλος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Οικονομικών, και ζήτησε την παραίτησή του.

Πρωταθλήτρια των off shore η Βρετανία

Πάνω από τις μισές εταιρείες που περιλαμβάνονται στα "Έγγραφα του Παναμά" έχουν έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στις υπερπόντιες κτήσεις και στους φορολογικούς παραδείσους της αυτοκρατορίας. Τρεις τράπεζες (HSBC, Coutts, Rothschild) είναι μεταξύ των δέκα που υπέβαλαν τα περισσότερα αιτήματα εκ μέρους πελατών τους στο δικηγορικό γραφείο του Παναμά. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια αυτόματα ότι οι τράπεζες παραβίασαν το νόμο.

Εκτός από τον πατέρα του Ντέιβιντ Κάμερον, συνδέονται με φορολογικούς παραδείσους τουλάχιστον έξι νυν και τρεις πρώην βουλευτές του Συντηρητικού Κόμματος καθώς και πολλοί χρηματοδότες των Τόρηδων. Παρ' όλα αυτά μόλις 11 φυσικά πρόσωπα και εταιρείες έχουν διωχθεί τα τελευταία πέντε χρόνια από τις βρετανικές φορολογικές αρχές.

Εφορίες με... leasing

Η εφημερίδα "Ιντιπέντεντ" ανέδειξε μια ενδιαφέρουσα "λεπτομέρεια". Τα κεντρικά γραφεία της εφορίας (ΗMRC) στο Λονδίνο στεγάζονται σε κτήριο της εταιρείας CIHL Infastracture Holdings, που έχει έδρα στον φορολογικό παράδεισο του νησιού Τζέρσεϊ. Τα 600 γραφεία της εφορίας σε όλη τη χώρα στεγάζονται σε κτήρια που ανήκουν στην εταιρεία Mapeley Steps Limited με έδρα σε έναν άλλο φορολογικό παράδεισο, στις Βερμούδες. Είναι το αποτέλεσμα των πολιτικών PFI για την ανάπτυξη επενδύσεων: εταιρείες χρηματοδοτούν έργα στον κατασκευαστικό τομέα και σε άλλες υποδομές και κατόπιν τα δίνουν με leasing στο δημόσιο. Οι Συντηρητικοί ξεκίνησαν τα PFI στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ τα διεύρυναν οι Εργατικοί που τους διαδέχθηκαν στη εξουσία.

Ο κουμπαράς στο ντουλάπι του Τζόνι

Οικονομολόγοι, αναλυτές, παράγοντες της αγοράς προσπάθησαν να εξηγήσουν με απλά λόγια πώς λειτουργεί το "κόλπο". Μια καυστική και χαρακτηριστικά απλή περιγραφή είναι εκείνη του Νταν Γκλίεσακ στο Reddit:

Μαζεύεις λεφτά στον κουμπαρά. Ο κουμπαράς είναι πάνω στο ράφι, στην ντουλάπα σου. Η μαμά σου το ξέρει και κάπου - κάπου τον ψάχνει για να ξέρει τι κάνεις με τα χρήματα. Μια μέρα αποφασίζεις ότι δεν θέλεις να το ξέρει η μαμά σου. Πας λοιπόν στον φίλο σου τον Τζόνι με έναν άλλο κουμπαρά και δέχεται να τον κρύψει στο δωμάτιό του. Γράφεις πάνω το όνομά σου και τον βάζεις στο ντουλάπι του.

Η μαμά του Τζόνι έχει πάντα πολλή δουλειά και δεν έχει χρόνο για να ψάχνει τον κουμπαρά του. Βάζεις λοιπόν εκεί δίπλα τον δικό σου μυστικό κουμπαρά. Τα γειτονόπουλα το βρίσκουν καλή ιδέα και όλα πάνε στο σπίτι του Τζόνι τους δικούς τους μυστικούς κουμπαράδες. Το ντουλάπι του Τζόνι γεμίζει κουμπαράδες. Μια μέρα η μητέρα του Τζόνι γυρίζει σπίτι, ανοίγει το ντουλάπι και το βλέπει γεμάτο κουμπαράδες. Νευριάζει και φωνάζει τους γονείς όλων των παιδιών για να τους ενημερώσει.

Αλλά τα παιδάκια λένε ότι δεν είχαν κακό σκοπό. Ο μεγάλος αδελφός του Έρικ έβαζε χέρι στον κουμπαρά του και ο μικρός ήθελε να βρει ένα καλύτερο μέρος για να τον κρύψει. Ο Τίμι μάζευε λεφτά κρυφά από τη μαμά για της κάνει δώρο - έκπληξη στα γενέθλιά της. Ο Σάμι το έκανε για πλάκα. Άλλοι όμως είχαν ένοχα μυστικά. Ο Τζέικομπ έκλεβε το χαρτζιλίκι των συμμαθητών και δεν ήθελε να το μάθουν οι δικοί του. Ο Μάικλ βούταγε λεφτά από το πορτοφόλι της μαμάς. Ο χοντρούλης Μπομπ έκανε -υποτίθεται- δίαιτα και μάζευε χρήματα για να αγοράζει γλυκά κρυφά από τους γονείς.

Στην αληθινή ζωή πολλοί σημαντικοί άνθρωποι πιάστηκαν να κρύβουν τους κουμπαράδες τους στο σπίτι του Τζόνι στον Παναμά. Τώρα οι μαμάδες τους το έμαθαν. Σχετικά σύντομα θα δούμε για ποιον σκοπό το έκαναν. Αλλά σχεδόν όλοι έμπλεξαν γιατί δεν κάνει να κρατάς τέτοια μυστικά, είναι αντίθετο με τους κανόνες.

Συνεπώς -συμπληρώνει ο "Ιντιπέντεντ"- εκείνοι που λένε απλά ότι δεν ξαφνιάζονται από τις αποκαλύψεις πως οι πλούσιοι κρύβουν χρήματα παραβιάζοντας τους κανόνες προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη σημασία των "Εγγράφων του Παναμά". Δυστυχώς, συμπληρώνουμε εμείς, δεν υπάρχει κατάλληλη μαμά για να τους καταχεριάσει και να αναλάβει την ευθύνη, αντίθετα η μαμά στο Σίτι φτιάχνει τους κανόνες. Η μαμά που τους γέννησε και τους τρέφει είναι το ίδιο ταξικό σύστημα της πλουτοκρατίας που τώρα δήθεν... πέφτει από τα σύννεφα.

Πηγή: avgi.gr