Χρυσοχοΐδης Reloaded

Στις 23 Νοεμβρίου 2009 ο τότε Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, σε συνέντευξη Τύπου για την αντιμετώπιση των περιστατικών αυθαιρεσίας των Σωμάτων Ασφαλείας, εξέπληττε μάλλον θετικά το άμεσο και έμμεσο ακροατήριό του, όταν αναρωτήθηκε: «Ποιος μπορεί να ξεχάσει εικόνες σαν και αυτές που είδαμε στο περιστατικό με την ζαρντινιέρα;»

Νίκος Ανέστης 10/12/2019 | 16:13

«Ποιος δεν έχει δει βίντεο από κινητά που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και μας εκθέτουν διεθνώς;».Όταν συνέχισε λέγοντας: «Δεν θέλουμε αστυνομικούς, άνδρες και γυναίκες στα Σώματα Ασφαλείας, οι οποίοι δεν σέβονται το Σύνταγμα, τους νόμους, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ανθρώπινη υπόσταση.».

Όταν δήλωσε: «Με εγκύκλιο, η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες ημέρες, όλοι οι Αστυνομικοί συμπεριλαμβανομένων και των ΜΑΤ, θα φορούν διακριτικά, έτσι ώστε θα δίνεται η δυνατότητα σε κάθε καταγγέλλοντα, σε κάθε πολίτη που θέλει να καταγγείλει συγκεκριμένο περιστατικό να ξέρει σε ποιον Αστυνομικό αναφέρεται.».

Όταν τέλος ανακοίνωσε ένα νέο «ανεξάρτητο και αποτελεσματικό φορέα εξέτασης καταγγελιών αυθαιρεσίας κατά του προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και του Λιμενικού Σώματος», το Γραφείο Αντιμετώπισης Περιστατικών Αυθαιρεσίας.

Ακολούθως, εξεδόθη απόφαση του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ., στην οποία οριζόταν πως «κάθε μέλος του ένστολου προσωπικού θα φέρει τον αναγνωριστικό αριθμό του μητρώου του στις επωμίδες». Επίσης, σε ό,τι αφορούσε τους αστυνομικούς των ΥΑΤ «στο κράνος θα αναγράφεται ο αριθμός της διμοιρίας τους και ο αύξων αριθμός που αντιστοιχεί στον καθένα, με βάση την ιεραρχική τάξη», συγκεκριμένα «για λόγους λειτουργικούς και προκειμένου να είναι ευδιάκριτα στους πολίτες».

Πόσο διαφορετική θα ήταν η ΕΛ.ΑΣ. δέκα σχεδόν χρόνια μετά εάν στα ηνία του Υπουργείου Προ.Πο. ήταν αυτός ο άνθρωπος; Πόσο πιο ευρωπαϊκή θα ήταν η χώρα, τα σώματα ασφαλείας, ο τρόπος αντιμετώπισης των προσαγόμενων ή/και συλλαμβανόμενων, των προανακρινόμενων;

Το ατυχές της εγχώριας πραγματικότητας είναι πως είναι ο ίδιος άνθρωπος στην ίδια θέση, ο σημερινός Υπουργός Προ.Πο. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

Αντίθετα, στα τότε ανακοινωθέντα, τα νεοπαγή Γραφεία Αντιμετώπισης Περιστατικών Αυθαιρεσίας απαξιώθηκαν πλήρως, ουδέποτε στελεχώθηκαν και δεν παρήγαγαν αποτελέσματα έως το Δεκέμβριο του 2016 που – επί κυβέρνησης ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – μεταφέρθηκαν αυτοτελώς στο Συνήγορο του Πολίτη.

Παρά τις τότε εκπεφρασμένες ευαισθησίες του σημερινού υπουργού, τις προηγούμενες ημέρες είδαμε πάλι σκηνές εξευτελισμού και βίας κατά πολιτών της χώρας, που ακόμη και η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε ως «παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων από αξιωματούχους της αστυνομίας» και τους συνέστησε «να διενεργήσουν επίσης, με δική τους πρωτοβουλία, την αντίστοιχη ποινική διερεύνηση.» Επιπλέον, πληθαίνουν οι μαρτυρίες για προσβολές από αστυνομικούς που αφορούν στη σφαίρα της γενετήσιας αξιοπρέπειας - ανεξαρτήτως φύλλου των προσβαλλόμενων - ενώ επισημαίνεται ότι αστυνομικοί καθίστανται ιδιαίτερα προκλητικοί χωρίς κανείς να τους προκαλεί.

Θα μπορούσε ίσως και να είναι κατανοητά το επιχειρησιακό άγχος και ο φόβος των ίδιων των αστυνομικών, εάν τηρούσαν τις διατάξεις στο σύνολό τους, όπως του άρθρου 278 του ΚΠοινΔικ «Τα αρμόδια για τη σύλληψη όργανα οφείλουν να συμπεριφέρονται με κάθε δυνατή ευγένεια σε αυτόν που συλλαμβάνουν και να σέβονται την τιμή του. Γι` αυτό δεν πρέπει να μεταχειρίζονται βία παρά μόνο αν υπάρχει ανάγκη και δεν επιτρέπεται να τον δεσμεύουν παρά μόνο όταν ο συλλαμβανόμενος αντιστέκεται ή είναι ύποπτος φυγής.» και του άρθρου 120 του Π.Δ. 141/1991 «Οι αστυνομικοί κατά τη σύλληψη, πρέπει να ενεργούν με σύνεση και σταθερότητα, να τηρούν, άψογη συμπεριφορά και να αποφεύγουν κάθε ενέργεια που μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του συλληφθέντος και γενικά να προσβάλει την αξιοπρέπειά του. Οφείλουν να συμπεριφέρονται στο συλληφθέντα με προσήνεια, να μη μεταχειρίζονται εναντίον του, χωρίς ανάγκη, βία και να τον δεσμεύουν μόνο όταν αντιδρά βίαια ή είναι ύποπτος φυγής.».

Σε αντίθεση με τα ανωτέρω, η καθημερινότητα δείχνει μια διαφορετική και πιο επικίνδυνη πρακτική των αρμοδίων για τη σύλληψη οργάνων, μια πρακτική που τους προσθέτει και μια δικαστική αρμοδιότητα ενώ δεν τους ανήκει. Σε μια δυστοπική μελλοντική πραγματικότητα θα παραλληλίζονταν με το Δικαστή Ντρεντ και τους συναδέλφους του οι οποίοι μπορούσαν να συλλαμβάνουν, να ερμηνεύουν το νόμο, να εκδίδουν ποινές αλλά και να τις εκτελούν (ακόμη και τη θανατική) επ’ αυτοφώρω κι επί τόπου. 

Μήπως ήρθε η ώρα να προβλεφθούν διαδικασίες όπως στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες ή και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού; Όπως η διαρκής ενημέρωση κι εκπαίδευση των αστυνομικών σε ευρωπαϊκές Οδηγίες, Ποινικό Κώδικα και Ποινική Δικονομία, την υποχρεωτική βιντεοσκόπηση των προανακρίσεων, την ενσωμάτωση καμερών στους επιχειρησιακούς αστυνομικούς και τα περιπολικά που θα καταγράφουν ανεξάρτητα από εξωτερική ανθρώπινη παρέμβαση προστατεύοντας τόσο τα δικαιώματα των πολιτών όσο και τους ίδιους τους αστυνομικούς στο έργο τους από κακόβουλους πολίτες. 

Ο ίδιος υπουργός ΠροΠο, σ’ εκείνη τη συνέντευξη δέκα σχεδόν χρόνια πριν, είχε πει: «Ο Αστυνομικός δεν είναι ανώνυμος, είναι επώνυμος, έχει διακριτικά, είναι υπάλληλος του ελληνικού κράτους και της ελληνικής δημοκρατίας και υπηρετεί τις υποχρεώσεις, τις οποίες έχει ορκιστεί να υπηρετεί.»

* Ο Νίκος Ανέστης είναι δικηγόρος, Πτυχιούχος Δημόσιας Διοίκησης - Τμήμα Δικαίου Παντείου Πανεπιστημίου, Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής Υπουργείου Δικαιοσύνης, Δ.Α.Δ., ΚΕ.ΔΙ.Π. - Toolkit 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.