Άρθρο 191 ΠΚ: Ανησυχεί η Κομισιόν για την ελευθερία των δημοσιογράφων στην Ελλάδα

Ανησυχίες για την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων στην Ελλάδα προκαλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ψήφιση του νέου ποινικού κώδικα και συγκεκριμένα το άρθρο 191 που ορίζει ότι «ψευδείς ειδήσεις που μπορούν να προκαλέσουν ανησυχία ή φόβο στους πολίτες κ.λπ.» μπορούν να διωχθούν από νομικούς και δικηγόρους.

Μιλώντας στο Euractiv.gr, πηγη της Κομισιόν τόνισε: «Οι πρόσφατες περιπτώσεις έκτακτης νομοθεσίας που αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, οι οποίες ενίοτε περιλαμβάνουν και διατάξεις ποινικού χαρακτήρα, σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν αρνητικό αποτέλεσμα στο έργο των δημοσιογράφων. Τέτοιες διατάξεις θα μπορούσαν να συνιστούν αδικαιολόγητους, μεροληπτικούς ή δυσανάλογους περιορισμούς της ελευθερίας παροχής δημοσιογραφικών υπηρεσιών».

Αναφερόμενη σε σχετική πρόσφατη ανακοίνωση της Κομισιόν, η ίδια πηγή πρόσθεσε: «Για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης για τον COVID-19, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι νόμοι που ορίζουν αυτά τα εγκλήματα με υπερβολικά ευρείς όρους ή που προβλέπουν δυσανάλογες κυρώσεις μπορεί να περιορίσουν την προθυμία των πηγών να μιλήσουν με δημοσιογράφους και να οδηγήσουν σε αυτολογοκρισία».

Όπως επισημαίνει στο Euractiv η ίδια πηγή, η Ελλάδα κατέχει χαμηλή θέση στις λίστες της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης τα τελευταία 20 χρόνια. Το διάγραμμα για την ελευθερία του Τύπου από το 2013 έως το 2021 τοποθετεί τη χώρα στην κατηγορία των λεγόμενων χωρών σε μια «προβληματική κατάσταση» (25-35 μονάδες), πέφτοντας από την «καλή έως πολύ καλή κατάσταση» στην οποία βρίσκονταν μια δεκαετία πριν. Την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα κατατάσσεται της μεταξύ 65ης και 70ης θέσης – θέση πολύ χαμηλή για την 25η ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο και για μέλος της Ευρωζώνης. 

«Ο δείκτης ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης είναι μια σημαντική πηγή ενημέρωσης της Επιτροπής για το έργο της και δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό. Αυτές οι κατατάξεις αναφέρονται συστηματικά στην έκθεση της Επιτροπής για το κράτος δικαίου για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας», δήλωσε η κοινοτική πηγή.

Αιχμές και για την κρατική διαφήμιση

Η Κομισιόν κλήθηκε επίσης να σχολιάσει και την κρατική διαφήμιση προς τα ΜΜΕ στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς κάποια μέσα δεν χρηματοδοτήθηκαν ενώ κάποια άλλα επέστρεψαν τα χρήματα επικαλούμενα αδιαφάνεια στις διαδικασίες.

«Η κρατική οικονομική στήριξη μέσω της διαφήμισης δημόσιου συμφέροντος μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας, ειδικά για μη κερδοσκοπικά, κοινοτικά μέσα ενημέρωσης και άλλες λιγότερο εμπορικές μορφές δημοσιογραφίας. Ωστόσο, απαιτούνται κατάλληλες διασφαλίσεις για την προστασία της ελευθερίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης, γι’ αυτό η Επιτροπή ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη να έχουν διαφανείς κανόνες και δίκαια κριτήρια για την κατανομή της διαφήμισης», σχολίασε η Κομισιόν.

Η Κομισιόν πρόσθεσε ότι η κρατική διαφήμιση προς τα ΜΜΕ είναι ένα από τα ζητήματα που εξετάζει ως μέρος των ετήσιων εκθέσεων για το κράτος δικαίου, και θα εξεταστεί επίσης στο πλαίσιο της σχετικής έκθεσης για το 2022.