Η «ψυχολογία» της οικονομίας στον καιρό της πανδημίας

Κάθετη πτώση 97%, παρουσιάζουν οι ενάρξεις νέων επιχειρήσεων κατά την διάρκεια της κορύφωσης της πανδημίας σε σχέση με την αρχή του έτους, σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία του ΓΕΜΗ.

Απ ότι φαίνεται,  την ψυχολογία της κοινωνίας ακολούθησε και η οικονομία. εξάλλου είναι γνωστό ότι είναι αλληλένδετα. 

Πιο συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο 2019,  οι ενάρξεις επιχειρήσεων και εταιρειών  ήταν 3.871, ενώ ο Ιανουάριος είχε  αύξηση σε 4.252 νέες επιχειρήσεις

Όταν άρχισε να γίνεται πιο γνωστή η έκταση της πανδημίας καθώς και οι πιθανές επιπτώσεις της, άμεσα καταγράφηκε κάθετη πτώση στην ψυχολογία του οικονομικού κλίματος και πρακτικά στις επιχειρήσεις. 

Τον μήνα Φεβρουάριο άνοιξαν 2.493 επιχειρήσεις , δηλαδή πτώση 41% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο φάνηκε σε όλη του την έκταση το κλίμα φόβου και αρνητικής ψυχολογίας, καθώς άνοιξαν μόνο 814 και 132 επιχειρήσεις αντίστοιχα.Η πτώση του Απριλίου είναι 97% σε σχέση με τον Ιανουάριο.

Αντίστοιχη πτώση βέβαια είχαν και οι διακοπές κατά την διάρκεια της πανδημίας, γεγονός που αποδεικνύει ότι υπάρχει ουσιαστικό  γραφειοκρατικό πρόβλημα όσον αφορά τις ενάρξεις ή τις διακοπές των επιχειρήσεων. 

Πρακτικά όμως υπάρχει μια διαφορά, οι διακοπές επιχειρήσεων γίνονται μόνο με φυσική παρουσία στις αρμόδιες υπηρεσίες ενώ οι ενάρξεις νέων εταιρειών  γίνονται και ηλεκτρονικά μέσω της  υπηρεσίας μίας στάσης(e-YMS), η οποία είναι μια λειτουργία μεγαλύτερη του ενός έτους.

Σίγουρα το κλείσιμο των δημοσίων υπηρεσιών όπως οι εφορίες και τα υποκαταστήματα του ΕΦΚΑ, ειδικά για τις ατομικές επιχειρήσεις δυσχεραίνει την κατάσταση και διακόπτει αναγκαστικά τα σχέδια των επιχειρηματιών.

Το οικονομικό κλίμα, σε συνδυασμό με τις δυσοίωνες προβλέψεις για τον τουρισμό θέτει σε αναμονή τον «επιχειρηματικό κόσμο», καθώς  στην πλειοψηφία τους πρόκειται για πολύ  μικρές επιχειρήσεις κυρίως του ενός ή  δύο ατόμων.

Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων που έχουν την μορφή ατομικών επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το πέμπτο μεγαλύτερο στον κόσμο και αντιπροσωπεύει έναν σημαντικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας καθώς είναι περίπου 1 εκατομμύριο άτομα.

Στατιστικά, το 65% του συνόλου των νέων επιχειρήσεων είναι ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, επίσης ένα μεγάλο ποσοστό των εταιρειών  ΙΚΕ είναι μονοπρόσωπες. Αυτό καταδεικνύει την μεγάλη σημασία που έχει για την Ελλάδα, οι ενάρξεις νέων επιχειρήσεων, καθώς είναι βασικό όχημα για είσοδο στην αγορά μεγάλου αριθμού αυτοαπασχολουμενων αλλά και για την διεκδίκηση προγραμμάτων ΕΣΠΑ τα οποία απευθύνονται σε νεοφυείς επιχειρήσεις.

Παράλληλα οι ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις, ειδικά αυτές που έχουν ιδρυθεί τα τελευταία χρόνια δεν έχουν προλάβει να ωριμάσουν και να αποκτήσουν επαρκή κερδοφορία.

Κατά συνέπεια πρέπει να στηριχτούν από το κράτος με κάθε κόστος, καθώς μια μη έναρξη ή μια οριστική διακοπή  μιας μικρής επιχείρησης σημαίνει άμεσα ανεργία για ένα άτομο, σημαίνει μειωμένα έσοδα για το δημόσιο, σημαίνει υποβάθμιση της ραχοκοκαλιάς της ελληνικής οικονομίας παρά τις στρεβλώσεις και τους περιορισμούς της.

Αναγκαστικά η ψυχολογία των πολιτών θα επηρεάσει, την ψυχολογία των επιχειρήσεων και κατά συνέπεια την ψυχολογία της οικονομίας σε συνδυασμό με τα παγκόσμια δεδομένα.

Αν υπάρχει χρόνος για βελτίωση ή για ανατροπή της κατάστασης θα φανεί μέσα στο επόμενο διάστημα.

* Ο Βασίλης Αθανασάκος είναι οικονομολόγος