Θάνος Σαρρής
27/05/2020, 09:00

«Το ποδόσφαιρο στη Συρία είναι η τελευταία μορφή απόδρασης...»

Ο άνθρωπος που δημιούργησε το ντοκιμαντέρ για το οπαδικό κίνημα στη Συρία εν μέσω πολέμου μιλάει στο Κουτί της Πανδώρας για το πώς η μπάλα μπορεί να απαλύνει για λίγο τον πόνο μιας διαλυμένης χώρας.

Θάνος Σαρρής 27/05/2020 | 09:00

«Το χαμηλότερο σημείο που μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος είναι να βασανιστεί ή να βασανίσει. Σκοπός του βασανιστή είναι να προξενήσει αφόρητο πόνο στο θύμα του και να το αποκτηνώσει. Η πράξη αυτή καταστρέφει όχι μόνο τις ψυχές των δύο αυτών ανθρώπων, του βασανιστή και του βασανιζόμενου, αλλά και τις ίδιες τις σάρκες της κοινωνίας», γράφει η Τζανίν Ντι Τζιοβάνι στο βιβλίο της «το πρωί που ήρθαν να μας πάρουν», μια συγκλονιστική συλλογή ανταποκρίσεων από τον πόλεμο της Συρίας. Στις κατεστραμμένες σάρκες της κοινωνίας μιας χώρας διαλυμένης από τον πόλεμο, το ποδόσφαιρο είναι ένας από τις λίγες διεξόδους για τους ανθρώπους. Για να ξεχνούν, έστω και για λίγο, τον πόλεμο και την μιζέρια. 

Το ντοκιμαντέρ «The Secret Life of Syrian Ultras» γυρίστηκε το 2017 για το Copa90. Το διάσημο ποδοσφαιρικό κανάλι το επανέφερε στην επικαιρότητα μέσα στην καραντίνα, μετά το τέλος της οποίας, σύμφωνα με τον απεσταλμένο του ΟΗΕ, οι αντιμαχόμενες πλευρές θα συναντηθούν στη Γενεύη για να γεφυρώσουν τα χάσματα. Από τον Μάρτιο η κατάσταση έχει ηρεμήσει και το ζητούμενο είναι να μην υπάρξει αναζωπύρωση της έντασης όταν επανέλθει η κατάσταση μετά την πανδημία του κορονοϊού.

Ο ιθύνων νους του ντοκιμαντέρ, πάντως, δέχθηκε να μιλήσει στο Κουτί της Πανδώρας αλλά μόνο με το ψευδώνυμο Ντανιέλε. Ακόμα και σήμερα, φοβάται για τη ζωή του. Μας μίλησε για το ποδόσφαιρο στη χώρα και τον τρόπο που οι φανατικοί οπαδοί, εκείνοι που αποτελούν το κίνημα των Ultras και ακολουθούν παντού τις ομάδες τους, κατάφεραν να συνεννοηθούν μεταξύ τους. Όμως, δεν τρέφει αυταπάτες. Η μπάλα μπορεί να φέρει για λίγο μερικά χαμόγελα, αλλά σε μια χώρα παραδομένη στη βία από το 2011, δεν μπορεί μόνη της να αλλάξει την κατάσταση.

Μπορεί, όμως, να κάνει εκατοντάδες ανθρώπους να ταξιδέψουν μέσα στην εμπόλεμη ζώνη για να δουν την ομάδα τους, να συνασπίσει οπαδούς διαφορετικών ομάδων ενάντια στην προσπάθεια φακελώματός τους, να αφήσει σε δεύτερη μοίρα τους λόγους που οδήγησαν στον πόλεμο, για την αγάπη σε μια ομάδα. 

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για ένα ντοκιμαντέρ σχετικό με τους Ultras στη Συρία;
«Γεννήθηκα στη Συρία και έζησα εκεί σ' όλη μου τη ζωή μέχρι το 2015. Το καλοκαίρι εκείνη της χρονιάς έπρεπε να φύγω από τη χώρα λόγω των συνθηκών. Από τα 9 μου ήμουν οπαδός, οργανωμένος οπαδός και επίσης συνεργαζόμουν με την τοπική ομάδα μου στο λιμάνι της Λατάκια, η οποία έπαιζε στην πρώτη κατηγορία.».

Πόσο χρονών έφυγες; Υπήρχαν κίνδυνοι όταν βγήκε ντοκιμαντέρ;
«Έφυγα από τη Συρία όταν ήμουν 19. Τώρα είμαι 24. Φυσικά κι υπήρχαν κίνδυνοι, γι' αυτό άλλωστε έφυγα. Ευτυχώς, ζούσα στη Γερμανία τον καιρό εκείνον που κυκλοφόρησε».

Πώς είναι η κατάσταση στο συριακό ποδόσφαιρο; Γίνονται αγώνες παντού στη χώρα;
«Όχι. Το συριακό πρωτάθλημα διεξάγεται σε συγκεκριμένη ζώνη. Από το 2017 υπάρχει ένα κανονικό φορμάτ πρωταθλήματος, όπως στην Ελλάδα, με 14 ομάδες. Από το 2011 μέχρι το 2017 υπήρχε μια λίγκα χωρισμένη σε δύο γκρουπ, τα οποία διεξάγονταν μόνο σε δύο πόλεις. Η Συριακή Ομοσπονδία αποφάσισε να σταματήσει την τρέχουσα σεζόν λόγω της πανδημίας, όμως θα ξεκινήσει και πάλι».

«Η μυστική ζωή των Σύρων Ultras», είναι ο τίτλος του ντοκιμαντέρ σου. Πόσο εύκολο είναι να είσαι οργανωμένος οπαδός στη Συρία;
«Στην πραγματικότητα είναι αρκετά εύκολο και θα σας εξηγήσω γιατί. Αυτή τη στιγμή που το ποδόσφαιρο είναι η τελευταία μορφή απόδρασης από την πραγματικότητα για τους Σύρους. Οι Ultras αποφάσισαν να κάνουν τη δική τους υποκολτούρα προσβάσιμη για όλους εκείνους που αναζητούν μια στιγμή κανονικότητας σε αυτές της τρελές εποχές».

Ποια ήταν η πιο εντυπωσιακή ιστορία που άκουσες;
«Πολλές ιστορίες ήταν εντυπωσιακές και γεμάτες πάθος. Ωστόσο υπάρχει μία που προσωπικά ξεχωρίζω. Το οπαδικό γκρουπ "Πειρατές" ταξίδεψε από την Ταρτούς στη Δαμασκό, σε μια απόσταση 300 χιλιομέτρων, για να υποστηρίξει την γυναικεία ομάδα κ-23 σε έναν σημαντικό αγώνα μπάσκετ. Σχεδίασαν μυστικά αυτή την εκδρομή εκτός έδρας χωρίς να το καταλάβει κανείς. Κι όταν μπήκαν ξαφνικά, έβγαλαν το πανό με το μήνυμά τους. Οι πειρατές είναι γνωστοί για την υποστήριξή τους σε όλα τα σπορ, ενώ ο σύλλογός τους υπάρχει από το 2017!».

Τι συμβαίνει όταν δύο οπαδοί υποστηρίζουν την ίδια ομάδα, αλλά βρίσκονται «απέναντι» στον πόλεμο;
«Υπάρχει μια ξεκάθαρη δήλωση από τους Ultras ότι σ' αυτούς τους καιρούς, είναι σημαντικό να επικεντρώνονται στο ποδόσφαιρο και να κρατούν την πολιτική μακριά από τις κερκίδες. Γι' αυτό και δεν έχει υπάρξει κάποιο ζήτημα μετά την επιστροφή του οπαδικού κινήματος στη Συρία το 2017. Ωστόσο, υπήρχε ένα γκρουπ που ήταν πολιτικοποιημένο λόγω των συνθηκών στην πόλη του, τη Χολμς, το 2012. Οπότε αποφάσισαν να διαλυθούν και να βγάλουν μια ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι θα επιστρέψουν στις κερκίδες όταν τελειώσει ο πόλεμος. Το όνομά τους είναι "Μπλε Ήλιος". Ιδρύθηκαν το 2009 κι είναι από τα αρχαιότερα οπαδικά γκρουπ στη Συρία».

Τι ακριβώς είναι Ένωση Σύρων Οπαδών και πώς αποφασίστηκε η δημιουργία τους; Πιστεύεις ότι μπορούν να δημιουργήσουν τον δικό τους αντίκτυπο στην κοινωνία;

«Πρόκειται για ένα δίκτυο διαφορετικών ultra groups, το οποίο δημιουργήθηκε το καλοκαίρι του 2017. Η Συριακή Ομοσπονδία αποφάσισε να απαγορεύσει στους οργανωμένους οπαδούς την είσοδο στα γήπεδα, αν πρώτα δεν είχαν ακολουθήσει διαδικασία καταγραφής, φακελώματος. Οι οπαδοί αντιστάθηκαν. Απέκτησαν ένα κοινό σκοπό. Αποφάσισαν να οργανωθούν σε ένα δίκτυο, το οποίο στην ουσία λειτουργεί μέσω εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων και κάθε γκρουπ έχει έναν ή δύο εκπροσώπους. Έτσι συντονίζονται».

Πιστεύεις ότι οι οπαδοί και το ποδόσφαιρο γενικότερα μπορούν να βοηθήσουν στην επούλωση των τραυμάτων του πολέμου;
«Νομίζω πως ρωτάς το λάθος άτομο. Ως οπαδός, θα ήθελα ειλικρινά να σου απαντήσω θετικά. Αλλά για να είμαι ειλικρινής, η κατάσταση χρειάζεται πολλά περισσότερα από το ποδόσφαιρο για να διορθωθεί. Μιλάμε για μια διαλυμένη χώρα, με τραγική οικονομία και εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο. Μιλάμε για μια σύγκρουση όπου περισσότερες από δέκα ιδεολογίες μάχονται μεταξύ τους. Το ποδόσφαιρο αυτή τη στιγμή παίζει το ρόλο του να αποσπά τον κόσμο από την απουσία οποιασδήποτε προοπτικής για το μέλλον».

Έχεις κάνει μια σειρά παρουσιάσεων για το ντοκιμαντέρ σου στην Ευρώπη. Πώς ήταν η υποδοχή; 
«Έχω βρεθεί ήδη σε 15 διαφορετικές πόλεις της Γερμανίας και μία της Ελβετίας. Στη Γερμανία υπάρχει το "fan project", το οποίο χρηματοδοτείται από την ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της χώρας και από την εκάστοτε πόλη στην οποία εδρεύει ο σύλλογος που το διοργανώνει. Μέσω αυτού προσφέρουν πολιτιστικές και ποδοσφαιρικές ταινίες, διαλέξεις και συζητήσεις, οπότε οι εκδηλώσεις μου γίνονται σε αυτό το πλαίσιο Πολλοί από τους παρευρισκόμενους εξεπλάγησαν. Ήξεραν για τη Συρία και τους πρόσφυγες αλλά όχι γι' αυτά. Με κάλεσαν και σε κάποιους αγώνες μεταξύ οπαδών!»

Δείτε παρακάτω το ντοκιμαντέρ:

 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.