Κι αν η Ελένη προκαλούσε με το ντύσιμό της;

Πάνω στην ανοχή μας, σε όλα τα «ναι μεν αλλά» που ακολουθούν μια καταγγελία για σεξουαλική βία, η κοινωνία «πέφτει από τα σύννεφα» για τους βιαστές που «δεν είχαν δώσει δικαιώματα». Κι αντί να στοχοποιεί τους θύτες, στιγματίζει τα θύματα, για να έρθει να ρωτήσει: «τι φορούσες;»

Συραγώ Λιάτσικου 19/05/2020 | 19:18

Μ’ αρέσει να φοράω κοντά φορεματάκια. Η κολλητή μου, μάλιστα, με κοροϊδεύει για ένα συγκεκριμένο, καλοκαιρινό, που λέει ότι το φοράω ακόμα κι όταν κοιμάμαι. Εκείνη, από την άλλη έχει έρωτα με τα σορτσάκια. Κοντά κι αυτά. Όλα υποκοριστικά. Άλλες μέρες, πάλι, έχω όρεξη για φαρδιές μακριές φούστες. Εκείνη θα φορέσει το αγαπημένο της τζιν μαζί μ’ ένα t-shirt.

Μια προς μια, όλες οι παραπάνω στιλιστικές επιλογές έχουν υιοθετηθεί από κορίτσια που βιάστηκαν. Φυσικά, δεν το γνώριζαν όταν διάλεγαν ρούχα από την ντουλάπα τους. Τις αναγκάζουν, όμως, να το θυμούνται, ξανά και ξανά.

Μια παλιά έκθεση, με τίτλο “What Were You Wearing?” («Τι φορούσες;) οπτικοποιεί το ζήτημα ακόμα και για τους πιο «δύσπιστους». Τζιν παντελόνια, παιδικά t-shirt, φορέματα, πυτζάμες, μαγιό, φαρδιά και στενά ρούχα που φορούσαν τα θύματα πριν τον βιασμό τους δείχνουν στους ανθρώπους ότι η αλλαγή των ρούχων δεν εμποδίζει τη σεξουαλική βία.

Όταν τα κορίτσια αυτά καταφέρουν να μαζέψουν ότι ψυχικό απόθεμα τους έχει μείνει μετά τον βιασμό και βρεθούν στο αστυνομικό τμήμα για να καταγγείλουν το περιστατικό, ανάμεσα σε άλλα θα ρωτήσουν «Τι φορούσες;».

Αν πρώτα στραφούν για βοήθεια στην οικογένεια - ιδιαίτερα αν αυτή ζει στην επαρχία ή σε μια άλλη κλειστή κοινωνία - το τραύμα του βιασμού θα ακολουθήσει άλλο ένα, αυτό της απόρριψης. «Τι φορούσες;» θα ρωτήσουν.

Ένας βιασμός μπορεί να πάρει δημοσιότητα, να γίνει πρώτο θέμα στα media, ειδικά αν είσαι νεκρή. Κάτι τέτοιο, ίσως κινητοποιήσει το ενδιαφέρον για να δοθεί δημοσιότητα σε έναν βιασμό. Μπορεί το ενδιαφέρον να είναι πραγματικό, για να μην υπάρξει επόμενη. Μπορεί όμως και να γίνεις η νεκρή, βιασμένη πρωταγωνίστρια σε ένα έργο που θα παιχτεί λίγες ώρες μετά την καταδίκη των υπαίτιων για όλα αυτά που σου έκαναν, για να πουν: «Η άτυχη φοιτήτρια δεν προκαλούσε και ακόμα και στο ντύσιμό της ήταν αυστηρή. Αγαπούσε το ροζ και τα χρωματιστά ρούχα, ενώ σήμα κατατεθέν ήταν τα μαύρα γυαλιά και τα μακριά μαλλιά της». Τι φορούσες;

Ζούμε σε μια πατριαρχική κοινωνία, όπου οι έμφυλες ανισότητες και η εργαλειοποίηση της γυναίκας ως σεξουαλικού αντικειμένου έχουν βαθιές ρίζες. Το σημαντικότερο, όμως, είναι, ότι χτίζονται πάνω στην ανοχή μας, σε όλα τα «ναι μεν αλλά» που ακολουθούν μια καταγγελία για σεξουαλική βία, κάθε φορά που η κοινωνία «πέφτει από τα σύννεφα» γιατί ο βιαστής «δεν είχε δώσει δικαιώματα».

Κάθε φορά που το κάθε κανάλι, όπως συνέβη χθες σε σταθμό πανελλαδικής εμβέλειας, θα χρησιμοποιήσει το «τι φορούσες» από την ανάποδη. Επιχείρημα που είναι σαν να λέει στις υπόλοιπες βιασμένες με λιγότερο «αυστηρά» ρούχα ότι φταίνε. Κι αντί να στοχοποιούν τον βιαστή, στιγματίζουν το θύμα. Τον βιασμό δεν τον προκαλεί ούτε το αλκοόλ, ούτε τα ναρκωτικά, ούτε τα ρούχα, ούτε τα ψυχολογικά προβλήματα που μπορεί να σου φορτώσουν. Τον προκαλεί ο βιαστής. Και όταν μια γυναίκα πει όχι, δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από όχι.

Στο πλευρό της Ελένης μέχρι τη δικαίωση βρέθηκαν πιο πολύ από όλους όσες και όσα συγκεντρώθηκαν στο Εφετείο. Εκεί, όπως έγραψαν, περίμεναν με τα σουτιέν το δικηγόρο του ενός από τους βιαστές, που είχε πει κατά τη διάρκεια της δίκης ότι «βιασμό με στηθόδεσμο δεν μπορεί να φανταστεί», για να του τα πετάξουν στο κεφάλι. Έτοιμες και με την ατάκα στο στόμα. «Επίθεση με στηθόδεσμο έχετε φανταστεί;» Αλλά τελικά φυγαδεύτηκε από την πίσω πόρτα...

Λίγο μετά, στο άκουσμα της καταδικαστικής απόφασης, με μια φωνή που έβγαινε από τα έγκατα των σωμάτων τους επαναλάμβαναν ξανά και ξανά το παρακάτω σύνθημα: «Ποτέ μην ξεχαστεί τι κάναν στην Ελένη, καμία άλλη δολοφονημένη». Με λίγα κάγκελα να τις χωρίζουν από μια άλλη κραυγή, αυτή της μάνας.

 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.