Η συμφωνία Ισραήλ - Pfizer εγείρει προβληματισμούς

Η ισραηλινή κυβέρνηση όσο και η Pfizer δεν έχουν δημοσιοποιήσει στοιχεία για το ποσά χρήματα πλήρωσε το Ισραήλ για την εξασφάλιση των εμβολίων.

Μαρίνα Βήχου 18/01/2021 | 15:31

Μετά από έντονες πιέσεις στο εσωτερικό του Ισραήλ από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προστασίας προσωπικών δεδομένων η κυβέρνηση του Ισραήλ έφερε στην δημοσιότητα αποσπάσματα της συμφωνίας που υπέγραψε με την φαρμακευτική εταιρεία Pfizer Biontech σχετικά με την προμήθεια μεγάλης ποσότητας εμβολίων. 

Η συμφωνία που ονομάζεται "The Real World Epidemiological Evidence Collaboration Agreement" προβλέπει την δέσμευση της Pfizer να παρέχει στο Ισραήλ επαρκή ποσότητα εμβολίων ώστε να πετύχει την ανοσία της αγέλης το συντομότερο δυνατόν. 

Η συμφωνία υπεγράφη στις 6 του Γενάρη και η δέσμευση από την πλευρά του Ισραήλ είναι να παράσχει στην Pfizer όλα τα επιδημιολογικά δεδομένα, που θα επιτρέψουν στην εταιρεία να εκτιμήσει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου της. 

Η εν λόγω συμφωνία έχει προκαλέσει εντόνους προβληματισμούς στο εσωτερικό του Ισραήλ αναφορικά με τα δεδομένα που θα δοθούν στην Pfizer, το πως θα χρησιμοποιηθούν εκ μέρους της εταιρείας και κυρίως τίθεται το ζήτημα της προστασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Πηγές του υπουργείου Υγείας του Ισραήλ ανέφεραν ότι θα δοθούν πληροφορίες που είναι διαθέσιμες και για όλους τους ισραηλινούς πολίτες, όμως το ερώτημα που προκύπτει είναι για ποιο λόγο τότε χρειάστηκε ειδική συμφωνία; 

Η συμφωνία δεν προσδιορίζει με λεπτομέρειες τι είδους δεδομένα θα παρασχεθούν στην Pfizer απλά αναφέρει ότι αυτά τα δεδομένα αφορούν "ερευνητικούς σκοπούς" της εταιρείας. Η συμφωνία αναφέρει ότι το Ισραήλ μπορεί να παραχωρήσει στην Pfizer "επιπρόσθετες αναλύσεις σχετικά με πληθυσμιακές ομάδες και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου σ' αυτές μετά από συγκατάθεση και των δυο πλευρών". 

Αυτοί που υπερασπίζονται την συμφωνία δηλώνουν ότι μ' αυτήν το Ισραήλ θα καταφέρει να γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα εμβολιάσει σε σύντομο χρονικό διάστημα όλο της τον πληθυσμό, ενώ παράλληλα θα παράσχει πολύτιμα στοιχειά στην ερευνά, που θα βοηθήσουν και τον υπόλοιπο κόσμο. 

Από την άλλη πλευρά αυτοί που ασκούν κριτική επισημαίνουν ότι τίθενται "σημαντικά ηθικά ζητήματα", συμπεριλαμβανόμενης της πιθανής παραβίασης προσωπικών δεδομένων και της εμβάθυνσης του χάσματος των πλουσίων και των φτωχών χωρών, καθώς οι πλούσιες χώρες θα μπορούν να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες εμβολίων, ενώ οι πιο φτωχοί πληθυσμοί, συμπεριλαμβανόμενων και των Παλαιστίνιων στην Δυτική Όχθη και την Γάζα θα πρέπει να περιμένουν μεγαλύτερο διάστημα έως ότου εμβολιαστούν. 

Η ταχύτητα των εμβολιασμών στο Ισραήλ είναι ένα από τα κεντρικά θέματα στην προεκλογική εκστρατεία του Νετανιαχου, καθώς προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή από την δικαστική έρευνα εναντίον του που διεξάγεται για διαφθορά, καθώς και την βαθειά οικονομική κρίση που μαστίζει το Ισραήλ. Την συμφωνία ο Νετανιάχου την έχει παρουσιάσει ως προσωπική του επιτυχία. 

Εν τούτοις στη δημοσιότητα έχουν έρθει μόνο αποσπάσματα της συμφωνίας και τόσο η ισραηλινή κυβέρνηση όσο και η Pfizer δεν έχουν δημοσιοποιήσει στοιχεία για το ποσά χρήματα πλήρωσε το Ισραήλ για την εξασφάλιση των εμβολίων. Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για 50% τουλάχιστον παραπάνω από άλλες χώρες. 

Ας σημειωθεί ότι νωρίτερα αυτό τον μήνα ο ΠΟΥ απηύθυνε έκκληση στις φαρμακευτικές εταιρείες και τις πλουσιότερες χώρες να σταματήσουν να κάνουν διμερείς συμφωνίες, καθώς μια τέτοια πρακτική έρχεται σε αντίθεση με την προσπάθεια του ΟΗΕ να διευρύνει την πρόσβαση. 

Στο μεταξύ η οργάνωση "Προσωπικά Δεδομένα Ισραήλ", που πίεσε την κυβέρνηση για την δημοσιοποίηση της συμφωνίας χαιρέτισε μεν την μερική δημοσιοποίηση, όμως υπογράμμισε ότι ορισμένα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, κυρίως "αναφορικά με την διαχείριση και την ασφάλεια των προσωπικών πληροφοριών". Από την πλευρά της η Techilla Shwartz Altshuler, εμπειρογνώμων στην ηλεκτρονική προστασία προσωπικών δεδομένων στο Ισραηλινό Ινστιτούτο Δημοκρατίας έθεσε το ζήτημα της ηθικής μιας συμφωνίας που θα αποφέρει εκατομμύρια κέρδη στην Pfizer. "Εάν τα δεδομένα υποκλαπούν από χάκερς το ρίσκο θα είναι δικό σας" δήλωσε αναφερόμενη στους πολίτες του Ισραήλ.