Έξι στους δέκα Έλληνες φοβούνται ότι αν συλληφθούν, θα βασανιστούν

Φόβο για τη σωματική τους ακεραιότητα σε περίπτωση που για κάποιον λόγο συλληφθούν εκφράζουν σχεδόν έξι στους δέκα Έλληνες, σε έρευνα της Globescan για λογαριασμό της Διεθνούς Αμνηστίας, στο πλαίσιο καμπάνιας κατά των βασανισμών.

Η έρευνα, που διεξήχθη σε 21 χώρες, δείχνει ότι συνολικά το 44% των ερωτηθέντων δε νιώθουν ασφαλείς από βασανιστήρια, σε περίπτωση που συλληφθούν. Το ποσοστό αυτό είναι συντριπτικά μεγαλύτερο στη Βραζιλία, όπου φτάνει το 80%, ενώ πολύ μεγάλο είναι το ποσοστό και στο Μεξικό (64%) και ακολουθούν η Τουρκία, το Πακιστάν, η Κένυα (58%) και η Ελλάδα (57%).

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι Έλληνες καταγράφουν το μεγαλύτερο ποσοστό υποστήριξης σε μία διεθνή νομοθεσία κατά των βασανιστηρίων, μαζί με τους Νοτιοκορεάτες (89%, με το μέσο όρο στο 82%), ενώ στην Ελλάδα καταγράφεται και το χαμηλότερο ποσοστό θετικών απαντήσεων στην ερώτηση αν τα βασανιστήρια είναι κάποιες φορές απαραίτητα για αποδεκτά για να ληφθούν πληροφορίες για την προστασία του κοινού. Μόλις το 12% των Ελλήνων απαντά θετικά, όταν σε Κίνα και Ινδία το ποσοστό αυτό φτάνει το 75%.

«Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας είναι εντυπωσιακά καθώς οι μισοί από τους συμμετέχοντες στην έρευνα νιώθουν φοβισμένοι και ευάλωτοι σε ενδεχόμενο βασανισμό. Η συντριπτική πλειοψηφία θεωρεί ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο προστασίας από τα βασανιστήρια, ενώ περισσότερο από το ένα τρίτο θεωρεί ότι τα βασανιστήρια μπορούν να δικαιολογηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις. Συμπερασματικά μπορούμε να διακρίνουμε μια ευρεία στήριξη της παγκόσμιας κοινής γνώμης για δράσεις που θα αποτρέψουν την πρακτική των βασανιστηρίων», αναφέρει χαρακτηριστικά η  Caroline Holme, διευθύντρια του GlobeScan.

«Οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο παρουσιάζουν μια διφορούμενη στάση αναφορικά με τα βασανιστήρια καθώς, ενώ υπάρχει η νομική απαγόρευση τους, συχνά χρησιμοποιούνται ως πάγια τακτική», αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Salil Shetty, κατά την έναρξη της νέας παγκόσμιας εκστρατείας «Σταματήστε τα Βασανιστήρια» η οποία έχει στόχο να καταπολεμήσει την εκτεταμένη χρήση των βασανιστηρίων και άλλων απάνθρωπων μορφών κακομεταχείρισης. «Τα βασανιστήρια όχι απλά υπάρχουν, αλλά ακμάζουν σε πολλές χώρες ανά την υφήλιο. Καθώς αρκετές κυβερνήσεις προσπαθούν να δικαιολογήσουν την χρήση των βασανιστηρίων στο όνομα της εθνικής τους ασφάλειας, οποιαδήποτε πρόοδος πραγματοποιείται στο πεδίο τα τελευταία τριάντα χρόνια, αλλοιώνεται».

Βασικός άξονας της νέας αυτής εκστρατείας είναι η ουσιαστική αναφορά με συγκεκριμένες συστάσεις για την κάθε χώρα.

·         Στο Μεξικό, η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τα βασανιστήρια αποτελούν την εξαίρεση και όχι τον κανόνα, στην πραγματικότητα όμως η κατάχρηση εξουσίας από την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας είναι ευρύτατη και  παραμένει ατιμώρητη. Η Miriam López Vargas, μια γυναίκα 31 ετών και μητέρα τεσσάρων παιδιών απήχθη στην πόλη Ensenada στην οποία ζούσε, από δύο στρατιώτες ενδεδυμένους  με πολιτικά και μεταφέρθηκε σε ένα στρατόπεδο. Κρατήθηκε εκεί για περίπου μια εβδομάδα, στην διάρκεια της οποίας κακοποιήθηκε σεξουαλικά τρείς φορές, υποβλήθηκε σε διάφορες τεχνικές στέρησης οξυγόνου όπως και ηλεκτροπληξίας, με στόχο να αναγκαστεί να ομολογήσει ότι είχε εμπλακεί σε αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά. Τρία χρόνια μετά, κανείς από τους δράστες αυτού του περιστατικού δεν έχει τιμωρηθεί.

·         Η δικαιοσύνη είναι απρόσιτη για τα περισσότερα θύματα βασανιστηρίων στις Φιλιππίνες.  Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ένα μυστικό κέντρο κράτησης στο οποίο εργαζόμενοι στην αστυνομία του κράτους βασάνιζαν κρατουμένους «για διασκέδαση». Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αστυνομικοί υπάλληλοι έκαναν χρήση του «τροχού των βασανιστηρίων», όπως αναφέρθηκε, για να αποφασίσουν τυχαία την μέθοδο βασανισμού των κρατουμένων. Η δημοσιοποίηση του περιστατικού από τα ΜΜΕ οδήγησε σε εσωτερική έρευνα, και την απόλυση κάποιων αστυνομικών υπαλλήλων. Ωστόσο, η Διεθνής Αμνηστία καλεί για μια εμπεριστατωμένη και αμερόληπτη έρευνα η οποία θα οδηγήσει στην ποινική δίωξη των αξιωματούχων οι οποίοι συμμετείχαν στα βασανιστήρια. Οι περισσότερες πράξεις βασανισμών από την αστυνομία στις Φιλιππίνες παραμένουν αδήλωτες και τα θύματα των βασανιστηρίων συνεχίζουν να υποφέρουν σιωπηλά.

·         Στο Μαρόκο και τη Δυτική Σαχάρα, οι αρχές σπανίως εξετάζουν καταγγελίες για βασανιστήρια. Οι Ισπανικές αρχές εξέδωσαν τον Ali Aarrass στο Μαρόκο παρά τους φόβους ότι θα υποστεί βασανιστήρια. Συνελήφθη από αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών και μεταφέρθηκε σε ένα μυστικό κέντρο κράτησης στο οποίο, όπως αναφέρει, υπέστη ηλεκτροπληξία στα γεννητικά του όργανα, σοβαρούς τραυματισμούς στα πέλματα των ποδιών, και παρέμεινε για ώρες κρεμασμένος από τους καρπούς των χεριών. Όπως ανέφερε, οι υπάλληλοι του κέντρου τον ανάγκασαν να ομολογήσει ότι βοήθησε μια τρομοκρατική ομάδα. Ο Ali Aarrass καταδικάστηκε σε 12 χρόνια φυλάκισης βάση της «ομολογίας» του. Οι ισχυρισμοί του περί βασανιστηρίων δεν έχουν διερευνηθεί ακόμα.

·         Στην Νιγηρία, τα βασανιστήρια είναι πλέον ρουτίνα για τους εργαζόμενους στην αστυνομία και τον στρατό. Όταν ο Moses Akatugba συνελήφθη από τον στρατό  ήταν μόλις 16 ετών. Όπως ανέφερε, τον κακοποίησαν και τον πυροβόλησαν στο χέρι. Στην συνέχεια, σύμφωνα με τον Moses, μεταφέρθηκε στην αστυνομία όπου παρέμεινε κρεμασμένος για ώρες από τα άκρα του . Ο Moses ισχυρίζεται ότι βασανίστηκε για να υπογράψει την «ομολογία» ότι είχε εμπλακεί σε μια  ληστεία.  Ο ισχυρισμός του  ότι η ομολογία του ήταν αποτέλεσμα των βασανιστηρίων, δεν ερευνήθηκε ποτέ σε βάθος. Τον Νοέμβριο του 2013, μετά από 8 χρόνια αναμονής για μια ετυμηγορία, ο Moses καταδικάστηκε σε θάνατο.

·         Στο Ουζμπεκιστάν, τα βασανιστήρια αποτελούν μια ευρύτατα διαδεδομένη πρακτική, ενώ ελάχιστοι δράστες έχουν βρεθεί ενώπιον της δικαιοσύνης. Η Διεθνής Αμνηστία δεν έχει πρόσβαση στη χώρα. Η Dilorom Abdukadirova παρέμεινε στην εξορία για πέντε χρόνια  έπειτα από την επίθεση που δέχτηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας σε μια διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχε. Κατά την επιστροφή της στο Ουζμπεκιστάν τέθηκε ξανά υπό κράτηση, της απαγορεύτηκε να δει την οικογένεια της, και κατηγορήθηκε για ανατροπή της κυβέρνησης. Κατά την διάρκεια της δίκης της φαινόταν αδυνατισμένη με μώλωπες στο πρόσωπο της. Η οικογένεια της είναι πεπεισμένη ότι έχει βασανιστεί.