Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες: Τα κλειστά κέντρα παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο

«Άνθρωποι που δεν έχουν διαπράξει κάποιο ποινικό αδίκημα θα στερηθούν την ελευθερία τους» επισημαίνει το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, σχετικά με την κυβερνητική απόφαση για τα κλειστά κέντρα κράτησης μεταναστών

NewsRoom 21/11/2019 | 17:37

Η γενικευμένη και αδιάκριτη επιβολή κράτησης αποτελεί ευθεία παραβίαση της εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς νομοθεσίας αναφέρει το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες για το σχέδιο της κυβέρνησης και την καλεί να σεβαστεί τη νομιμότητα και να αποσύρει τα μέτρα.

«Καθώς το σύνολο, σχεδόν, των νησιωτικών δομών θα μετατραπούν σε κέντρα κράτησης, το σχέδιο αυτό προβλέπει ότι όλοι οι νεοεισερχόμενοι -συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και προσώπων με καταφανείς ανάγκες διεθνούς προστασίας- θα τίθενται με την άφιξή τους, αυτομάτως και αδιακρίτως, σε κράτηση, η οποία κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του νέου νομοθετικού πλαισίου μπορεί να διατηρηθεί για χρονικό διάστημα μέχρι και 36 μήνες» τονίζει το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

Η ανακοίνωση του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες

Σε συνέχεια της ψήφισης, με εξαιρετικά συνοπτικές διαδικασίες, του νέου νομοθετικού πλαισίου για το άσυλο,  πλαίσιο το οποίο, όπως έχει τεκμηριωμένα υποστηριχθεί από το σύνολο των οργανώσεων προστασίας και από διεθνείς φορείς, θέτει «σε κίνδυνο ανθρώπους που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας»,  οι ελληνικές αρχές ανακοίνωσαν χθες (20/11/2019) ένα νέο «επιχειρησιακό σχέδιο για τη διαχείριση του μεταναστευτικού/προσφυγικού ζητήματος».  

Στο πλαίσιο του σχεδίου αυτού ανακοινώθηκε η κατασκευή και επέκταση «κλειστών δομών» στα νησιά του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις,  σχεδιάζεται η αντικατάσταση των σημερινών δομών, με κλειστά Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) και η δημιουργία νέων Προαναχωρησιακών Κέντρων Κράτησης (ΠΡΟΚΕΚΑ), συνολικής χωρητικότητας τουλάχιστον 18.000 ατόμων.  Στην πραγματικότητα, καθώς το σύνολο, σχεδόν, των νησιωτικών δομών θα μετατραπούν σε κέντρα κράτησης, το σχέδιο αυτό προβλέπει ότι όλοι οι νεοεισερχόμενοι -συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και προσώπων με καταφανείς ανάγκες διεθνούς προστασίας- θα τίθενται με την άφιξή τους, αυτομάτως και αδιακρίτως, σε κράτηση, η οποία κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του νέου νομοθετικού πλαισίου μπορεί να διατηρηθεί για χρονικό διάστημα μέχρι και 36 μήνες.  

Επισημαίνεται ότι η πλειοψηφία των νεοεισερχόμενων στα νησιά είναι οικογένειες, γυναίκες (22%) και παιδιά (36%),  με τη συντριπτική πλειοψηφία των αφιχθέντων (άνω του 85%)  να συνεχίζουν να προέρχονται από χώρες,  που χαρακτηρίζονται από εκτεταμένες συρράξεις, βία ή/και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως μεταξύ άλλων προκύπτει από ετήσιες εκθέσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, αλλά και από τα υψηλά ποσοστά χορήγησης προσφυγικού καθεστώτος των εν λόγω εθνικοτήτων στο εθνικό επίπεδο.  Αξίζει δε να αναφερθεί ότι η υλοποίηση αυτών των μέτρων θα έχει ως συνέπεια τη διοικητική κράτηση αριθμού ανθρώπων, που θα στερηθούν την ελευθερία τους χωρίς να έχουν διαπράξει ποινικό αδίκημα, διπλάσιου από τον αριθμό των  ποινικά κρατουμένων στις ελληνικές φυλακές.

Το σχέδιο αυτό βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με το ελληνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και παραβιάζει θεμελιώδεις εγγυήσεις, που η ελληνική έννομη τάξη αναγνωρίζει σε κάθε πρόσωπο που βρίσκεται στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως του καθεστώτος παραμονής του. Συγκεκριμένα, η κράτηση πολιτών τρίτων χωρών στο πλαίσιο της νομοθεσίας για το άσυλο και τη μετανάστευση, σύμφωνα με το ίδιο το ελληνικό δίκαιο αλλά και το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο, επιτρέπεται μόνο ως ένα κατ’ εξαίρεση εφαρμοζόμενο μέτρο, το οποίο θα πρέπει να εφαρμόζεται ως  ύστατη λύση (“last resort”) και μόνο εφόσον πληρούνται οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις (λόγοι κράτησης, προηγούμενη εξέταση δυνατότητας εφαρμογής εναλλακτικών μέτρων κτλ.).  Η γενικευμένη και αδιάκριτη επιβολή κράτησης αποτελεί ευθεία παραβίαση της εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς νομοθεσίας.

Περαιτέρω, το σχέδιο των ελληνικών αρχών, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τις συνθήκες επείγουσας ανθρωπιστικής κρίσης,  που σήμερα επικρατούν στα νησιά του Βορειανατολικού Αιγαίου, αλλά και τις εντείνει, εκθέτοντας ένα τεράστιο αριθμό ανθρώπων σε συνθήκες εγκλεισμού, οι οποίες, όπως έχει πολλαπλώς τεκμηριωθεί, έχουν δραματικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων και αυξάνουν τον ανθρώπινο πόνο.    

Σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζουμε ότι η επιλογή του επαχθέστατου μέτρου της κράτησης ως εργαλείου πολιτικής αποτροπής των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών,  πλέον της ασυμβατότητάς της με θεμελιώδεις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, έχει αποδειχθεί απολύτως αναποτελεσματική και αλυσιτελής. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, όπως τονίζει ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των μεταναστών François Crépeau «δεν υπάρχει κανένα εμπειρικό στοιχείο ότι η κράτηση αποτρέπει την παράτυπη μετανάστευση ή αποθαρρύνει ανθρώπους από το να αναζητήσουν άσυλο. Παρά την αυξανόμενη αυστηρότητα των πολιτικών κράτησης, που εισήχθησαν τα τελευταία 20 χρόνια  σε χώρες ανά τον κόσμο, ο αριθμός των παράτυπων αφίξεων δεν μειώθηκε».  

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) καλεί τις ελληνικές αρχές να σεβαστούν τη νομιμότητα και να αποσύρουν τα μέτρα αυτά».

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.