Τράπεζες, πλειστηριασμοί και κατασχέσεις εν καιρώ Capital Controls – Προστατεύονται τα δικαιώματα των εργαζομένων;

Από την Τάνια Π. Ελευθεριάδου*

Αμέσως μετά την επιβολή των capital controls και συγκεκριμένα στα μέσα Ιουλίου εκδόθηκε Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αναστολή της διενέργειας κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης και ιδίως της διενέργειας πλειστηριασμών και κατασχέσεων. Με μια πρώτη ματιά η απόφαση αυτή των ως άνω Υπουργών φαίνεται εύλογη και δίκαιη, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες της εποχής…

Κανείς, λοιπόν, δε δύναται να προχωρήσει σε οποιαδήποτε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης εναντίον κανενός! Έτσι και κανένας εργαζόμενος δε μπορεί να εκτελέσει δικαστική απόφαση κατά του εργοδότη του… Το ενδεχόμενο παράτασης της αναστολής έως την άρση των capital controls είναι σχεδόν βέβαιο, αφού οι περιορισμοί στις αναλήψεις χρημάτων από τις Τράπεζες ήταν και η γενεσιουργός αιτία της αναστολής αυτής, σύμφωνα πάντα με τις κυβερνητικές δηλώσεις.

Ως πότε όμως θα ισχύει η απαγόρευση αυτή; Η πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και της ΕΤΕ Λούκα Κατσέλη, σε συνάντησή της με το προεδρείο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, επεσήμανε ότι οι περιορισμοί στις τραπεζικές συναλλαγές αναμένεται να αρθούν στις αρχές του 2016, επομένως εύλογα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι και η απαγόρευση κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης θα λήξει την ίδια ημερομηνία.

Τι σύμπτωση, όμως! Από 01-01-2016 θα τεθεί σε ισχύ ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, σύμφωνα με τον οποίο:

α) στη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης προηγούνται οι τράπεζες τόσο έναντι των εργαζομένων όσο και έναντι των ασφαλιστικών ταμείων και του Δημοσίου (άρθρου 976 παρ. 3 ΚΠολΔ) ενώ έως 31-12-2015 στην διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης προηγούνται έναντι των τραπεζών το Δημόσιο, οι εργαζόμενοι και τα ασφαλιστικά ταμεία. Συγκεκριμένα το ποσοστό ικανοποίησης των εργαζομένων συρρικνώνεται στο 25% της αξίας στην οποία θα πλειστηριασθεί η ακίνητη και κινητή περιουσία του οφειλέτη ενώ αντίστοιχα το ποσοστό ικανοποίησης των τραπεζών θα ανέρχεται πλέον από 01-01-2016 σε ποσοστό 65% για τις απαιτήσεις με ειδικό προνόμιο (υποθήκη) και σε 10% για της μη προνομιούχες απαιτήσεις (προσημείωση υποθήκης). Δηλαδή, συνολικά οι τράπεζες θα παίρνουν το 75% του εκπλειστηριάσματος και όλοι οι υπόλοιποι (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, εργαζόμενοι κ.τ.λ.) θα μοιράζονται μόλις το 25% αυτού.

β) για την εκτίμηση της αξίας του ακινήτου που κατάσχεται και για τον καθορισμό της τιμής πρώτης προσφοράς θα λαμβάνεται υπόψη από 01-01-2016 η εμπορική του αξία, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά το χρόνο της κατάσχεσης ενώ έως την 31-12-2015 ως τιμή πρώτης προσφοράς ορίζεται η αντικειμενική αξία του ακινήτου. Η διάταξη αυτή θα οδηγήσει σε αυθαιρεσίες, αφού οι τράπεζες θα προσδιορίζουν μικρές εμπορικές αξίες, σε βλάβη των συμφερόντων των οφειλετών που θα αποσβένουν αντίστοιχα μικρότερο ποσό χρέους και το κέρδος των τραπεζών θα συνίσταται έτσι αφενός μεν ότι το υπόλοιπο της οφειλής του δανειολήπτη θα εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, αφετέρου δε η ίδια η τράπεζα μπορεί να πλειοδοτήσει και κατ’ αυτόν τον τρόπο να αποκτά περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών σε χαμηλές (εμπορικές) αξίες.

Οι ως άνω αλλαγές οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στη μη ικανοποίηση των εργαζομένων, του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων από 01-01-2016. Οι ως άνω αλλαγές οι οποίες συμπίπτουν με την άρση της απαγόρευσης των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών δημιουργούν εύλογα ερωτήματα σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη και κυρίως νομικό.

Γιατί η κυβέρνηση δεν εξαιρεί από την απαγόρευση κάθε διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, όπως για παράδειγμα τους εργαζόμενους, ώστε όσοι θέλουν και μπορούν, να προχωρήσουν σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς έως 31-12-2015;

Μήπως η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ευνοήσει και πάλι τις τράπεζες, ακόμη και εις βάρος του ίδιου του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων που καταρρέουν;

Μήπως οι τράπεζες –οι οποίες τα τελευταία χρόνια έδειξαν αξιοθαύμαστη και εκ του αποτελέσματος ύποπτη ανοχή σε όλα τα νομοθετήματα αναστολής των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών– είναι αυτές που επιβάλλουν στην κυβέρνηση την απαγόρευση κάθε κατάσχεσης πριν την 01-01-2016 έτσι ώστε να μην χάσουν την ευκαιρία να ικανοποιηθούν προνομιακά από την ακίνητη περιουσία των δανειοληπτών;

Μήπως όλα αυτά είναι ένα καλά οργανωμένο σχέδιο εις βάρος μας το οποίο επένδυσαν με τον μανδύα της προστασίας του πολίτη όσο διαρκούν τα capital controls;

Ρητορικά (;) ερωτήματα που θα απαντηθούν στις 01-01-2016 και υπονοούμενες απαντήσεις που ευχόμαστε να διαψευστούν από τη συνέχιση της απαγόρευσης των κατασχέσεων εφόσον δεν αρθούν τα capital controls και μετά την 01-01-2016. Αλλιώς, το λόγο θα πρέπει να πάρουν οι ηγεσίες των συνδικαλιστικών οργανώσεων…

Σε κάθε περίπτωση, ελπίζουμε στην ειλικρίνεια της δήλωσης του νέου Προέδρου της Βουλής Νίκου Βούτση, ο οποίος στην πρώτη του ομιλία δήλωσε: «Αρκετές φορές δε συνειδητοποιούν κάποιοι ανάμεσά μας ότι οι αποφάσεις που παίρνουμε επηρεάζουν δραστικά τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων και των ίδιων των παιδιών μας, σας καλώ να αποκλείσουμε απολύτως τις διαδικασίες και τις σκοτεινές διαδρομές που αναπαράγουν τη διαπλοκή και τη διαφθορά».

*Η Τάνια Π. Ελευθεριάδου είναι Δικηγόρος-Εργατολόγος

κιν.: 6974485123

 

ΦΩΤΟ: (Eurokinissi-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ)