Οι τέσσερις εποχές του Νίκου Κούνδουρου

Το βιβλίο του Λευτέρη Ξανθόπουλου με τίτλο “Οι τέσσερις εποχές του Νίκου Κούνδουρου” αποτελεί μία προσωπική και ευαίσθητη ματιά στο ιδιαίτερο φιλμικό έργο του μεγάλου Έλληνα σκηνοθέτη.

Σχετικά με τον τίτλο: “Οι δώδεκα ταινίες του Κούνδουρου αντιμετωπίζονται ισότιμα, σαν να πρόκειται για ομοειδείς κρίκους μιας ενιαίας και αδιαίρετης αλυσίδας. Ο ένας κρίκος οδηγεί στον επόμενο και ούτω καθεξής. Χωρίζω τις ταινίες στα τέσσερα και τις μοιράζω, με βάση τα ειδικά χαρακτηριστικά τους στις τέσσερις εποχές του ημερολογιακού χρόνου. Καταγίνομαι με τους μαγικούς αριθμούς 12 και 4.Όλο τούτο έχει να κάνει με το φως που κουβαλάει κάθε ταινία. Κινηματογράφος χωρίς φως, φυσικό ή τεχνητό, δεν υπάρχει. Απεναντίας, θέατρο με σκιές που κινούνται και μιλούν, έστω και στο απόλυτο σκοτάδι υπάρχει. Και ως φως, εννοώ εδώ όχι τόσο την φωτεινή πηγή που χρησιμοποιείται στο γύρισμα όσο το εσωτερικό φως που αναβλύζει από κάθε ταινία και φωτίζει το μύθο, την πλοκή, τους χαρακτήρες και τον ίδιο τον δημιουργό της”, επισημαίνει ο Λευτέρης Ξανθόπουλος.

Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου:

“Όταν ο Νίκος Κούνδουρος επισκέφτηκε την παραγκούπολη των προσφύγων στο Δουργούτι, επιτελούσε ένα συναδελφικό καθήκον. Πήγε να μεταφέρει το μήνυμα του συγκρατούμενού του στο Μακρονήσι ποιητή Άρη Αλεξάνδρου προς τη μητέρα του, που κατοικούσε στο όριο του συνοικισμού, πίσω από το εργοστάσιο Φιξ στη Συγγρού.

Ο Κούνδουρος γνώριζε την ύπαρξη των προσφυγικών καταυλισμών, που στέγαζαν πρόχειρα ένα εκατομμύριο Ελλήνων της μικράς Ασίας, αλλά δεν τους είχε περπατήσει ποτέ. Το σκληρό βίωμα της εξορίας, το παρελθόν του, αλλά κι οι μισοτελειωμένες σπουδές αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής που προηγήθηκαν στην Αθήνα, τον είχαν προετοιμάσει να δει σαν καλλιτέχνης τον καταυλισμό.

Λες και ένας σπουδαίος ποιητής από το στρατόπεδο εγκλεισμού γνώριζε πως εκεί έπρεπε να τον στείλει για να ακολουθήσει ο νέος σκηνοθέτης το δρόμο του κινηματογράφου. Και αυτό έγινε την κατάλληλη στιγμή, όταν δηλαδή ο Κούνδουρος, μετά από την τετράχρονη εξορία, έπαιρνε τη θέση του στην αφετηρία της τέχνης. Ο υπερήφανος άντρας, ο ταπεινωμένος από τόσα και τόσα, αποφασίζει εδώ να ξεκινήσει το έργο του. Η παραγκούπολη έγινε η μήτρα της δικής του ποίησης”.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.