Μίλτος Σαχτούρης: Ο ποιητής του πόνου, του πάθους και της οδύνης

Τα θέματα του θανάτου, της απώλειας, της μνήμης, αλλά και της ελπίδας που βρίσκει χαραματιές να αναδύεται και να παρηγορεί, κυριαρχούν στο έργο του Μίλτου Σαχτούρη, που γεννήθηκε σαν σήμερα το 1919. Ποιητής του συμβολικού και του παράλογου, ξέφυγε από τις δοσμένες φόρμες και την υπερρεαλιστική γραφή και δημιούργησε το δικό του στυλ που τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο σημαντικούς μεταπολεμικούς ποιητές.

Πρωτοέγραψε ποίηση την άνοιξη του 1941, ωστόσο στην αρχή αντιμετωπίστηκε με καχυποψία και έλαβε κακές κριτικές από γνωστούς διανοούμενους της εποχής του. Η αξία του αναγνωρίστηκε αργότερα, τη δεκαετία του ’60. Το 1943 γνωρίστηκε με τον Οδυσσέα Ελύτη και τον Νίκο Εγγονόπουλο, με τον οποίο τον συνέδεσε στενή φιλία.

Κατά τη διάρκεια της λογοτεχνικής του πορείας τιμήθηκε με τρία κρατικά βραβεία: Το 1956 με το Α΄ Βραβείο Νέοι Ευρωπαίοι Ποιητές από την ιταλική ραδιοφωνία και τηλεόραση για την συλλογή του «Όταν σας μιλώ», το 1962 με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Τα Στίγματα» και το 1997 με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το έργο του «Εκτοπλάσματα».

Ας θυμηθούμε τρία υπέροχα ποιήματα του Μίλτου Σαχτούρη:

Τὰ δῶρα

Σήμερα φόρεσα ἕνα

ζεστὸ κόκκινο αἷμα

σήμερα οἱ ἄνθρωποι μ᾿ ἀγαποῦν

μιὰ γυναίκα μοῦ χαμογέλασε

ἕνα κορίτσι μοῦ χάρισε ἕνα κοχύλι

ἕνα παιδὶ μοῦ χάρισε ἕνα σφυρί

Σήμερα γονατίζω στὸ πεζοδρόμιο

καρφώνω πάνω στὶς πλάκες

τὰ γυμνὰ ποδάρια τῶν περαστικῶν

εἶναι ὅλοι τους δακρυσμένοι

ὅμως κανεὶς δὲν τρομάζει

ὅλοι μείναν στὶς θέσεις ποὺ πρόφτασα

εἶναι ὅλοι τους δακρυσμένοι

ὅμως κοιτάζουν τὶς οὐράνιες ρεκλάμες

καὶ μιὰ ζητιάνα ποὺ πουλάει τσουρέκια

στὸν οὐρανό

Δυὸ ἄνθρωποι ψιθυρίζουν

τί κάνει τὴν καρδιά μας καρφώνει;

ναὶ τὴν καρδιά μας καρφώνει

ὥστε λοιπὸν εἶναι ποιητής

 

ΟΙ εχθροί της Άνοιξης

Ἔρχεται φέτος κουρασμένη

ἡ Ἄνοιξη

(νά) κουβαλάει τόσα χρόνια

τὰ λουλούδια πάνω της.

Σκοτεινοὶ ἄνθρωποι

στὶς γωνιὲς τὴν παραμονεύουν

γιὰ νὰ τὴν τσακίσουν.

Αὐτὴ ὅμως

μὲ κρότο

ἀνάβει ἕνα-ἕνα

τὰ λουλούδια της

στὰ μάτια τοὺς τὰ ρίχνει

(γιά) νὰ τοὺς στραβώσει.

 

Oι απομείναντες

Όμως υπάρχουν ακόμα

λίγοι άνθρωποι

που δεν είναι κόλαση

η ζωή τους

υπάρχει το μικρό πουλί ο κιτρινολαίμης

η Fraulein Ramser

και πάντοτε του ήλιου οι απομείναντες

οι ερωτευμένοι με ήλιο ή με φεγγάρι

ψάξε καλά

βρες τους, Ποιητή!

κατάγραψέ τους προσεχτικά

γιατί όσο παν και λιγοστεύουν

λιγοστεύουν