Μίλτος Πασχαλίδης στο koutipandoras.gr: "Ο φασισμός νικιέται κάθε μέρα εντός μας και εκτός μας"

O Mίλτος Πασχαλίδης με αφορμή τη συναυλία στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής στις 27 Σεπτεμβρίου, μια συναυλία που φέρει τη δική της συγκινητική ιστορία και επιφυλάσσει σε όλους μας απρόσμενες συναντήσεις, μιλάει στο koutipandoras.gr και ξεδιπλώνει τις σκέψεις του για αυτούς που “έφυγαν”, για τις αναπόφευκτες μνήμες, τις πληγές του φασισμού και το ρόλο του δημιουργού. Έμπνευσή του είναι ό,τι ζει, ό,τι βλέπει γύρω του: και οι πιο μικρές στιγμές της καθημερινότητας αποκαλύπτουν δυνατές εικόνες πυροδοτώντας την αρχή της επόμενης ιστορίας που θα γίνει τραγούδι.    

Ας τον απολαύσουμε: 

Ερώτηση: To Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου θα σε δούμε στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής. Θα μας αποκαλύψεις τι σημαίνει για σένα να τραγουδάς για “αυτούς που σου λείπουν”;

Απάντηση: Με μία έννοια, πάντα γι αυτούς που λείπουν τραγουδάμε. Η συγκεκριμένη παράσταση είναι μια γιορτή με τα τραγούδια φίλων που έφυγαν, του Μάνου Ξυδούς, του Άλκη Αλκαίου, του Δημήτρη Μητροπάνου και του Μάριου Τόκα. Έχουμε μάθει να ζούμε με τις αναπόφευκτες απώλειες. Η μνήμη καθορίζει ποιοι στα αλήθεια «φεύγουν» και ποιοι παραμένουν παρόντες εντός μας.

Ερώτηση: “Όχι νοσταλγίες και μνημόσυνα” λες. Μόνο γλέντι. Πόσο δύσκολο είναι να γλεντάμε αυτή την εποχή και πόσο ανάγκη το έχουμε;

Απάντηση: Δύσκολο μοιάζει, αλλά παραμένει αναγκαίο.

Ερώτηση: Σχετικά πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη το βιβλίο σου με τίτλο “Αγύριστο Κεφάλι”, στο οποίο αναφέρεσαι στη ζωή του “αόρατου” όπως γράφεις Άλκη Αλκαίου. Πως προέκυψε η ανάγκη για αυτό το βιβλίο;

Απάντηση: Ο Άλκης ήταν φίλος και συνεργάτης για 17 ολόκληρα χρόνια. Το βιβλίο το έγραψα κυρίως για να ξορκίσω τη στενοχώρια της ξαφνικής του απουσίας, σαν γράμμα ανεπίδοτο. Στο πίσω μέρος του μυαλού μου, υπήρχε και η επιθυμία να φωτίσω πλευρές της προσωπικότητας ενός σημαντικού ποιητή, που παρέμεινε κατ επιλογήν «αόρατος» για τον πολύ κόσμο που αγαπούσε τα τραγούδια του.

Ερώτηση: Πριν από ένα χρόνο περίπου, ένα νέο παιδί από το Κερατσίνι, ο Παύλος Φύσσας, έπεσε νεκρός από το μαχαίρι ενός χρυσαυγίτη. Τι πρέπει να κρατήσουμε από αυτό το γεγονός και πόσο μας καθόρισε; Πιστεύεις ότι είναι ένα θέμα που αφορά  τη Δικαιοσύνη ή μας περιλαμβάνει όλους;

Απάντηση: Ο φασισμός δε νικιέται ούτε στη Βουλή, ούτε στα δικαστήρια. Νικιέται κάθε μέρα, εντός μας και εκτός μας. Στην καθημερινή ζωή και πρακτική. Και γύρω μου, τον νιώθω να θεριεύει. Πολύ φοβάμαι ότι κι αυτή η συγκλονιστική ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του Παύλου Φύσσα από φασίστες, θα δικαιώσει το στίχο του Ναζίμ Χικμέτ: «…οι πεθαμένοι δεν απασχολούν πιότερο από ένα χρόνο τους ανθρώπους στον εικοστό αιώνα…». Μακάρι να διαψευστώ.

Ερώτηση: Λες ότι η αποστολή του καλλιτέχνη είναι “να κάνει καλά τη δουλειά του”. Δεν φέρει κάποιες ιδιαιτερότητες και αντιφάσεις ο ρόλος του, ειδικά σε μία κρίσιμη κοινωνική συνθήκη; Ο κόσμος συχνά περιμένει αρκετά πράγματα από τους καλλιτέχνες. Είναι και αυτό μία μορφή ανάθεσης ή μια πηγαία λαϊκή απαίτηση;

Απάντηση: Ο κόσμος χρεώνει τους δημιουργούς με προσδοκίες και βάρος συχνά δυσανάλογο με την ιδιότητά τους. Δεν είναι δουλειά μου να λέω την άποψή μου επί παντός επιστητού, ούτε μπορώ καθημερινά να εξηγώ τη στάση μου. Γι αυτό γράφω τραγούδια: για να μη χρειάζεται να εξηγώ. Απ την άλλη, κατανοώ το κοινό που όταν σε νιώσει «δικό του» άνθρωπο, θέλει να πεις εσύ αυτά που εκείνος δεν μπορεί, γιατί δεν έχει «βήμα». Κι αυτό μπορεί είναι επικίνδυνο μερικές φορές: Κινδυνεύεις να καταλήξεις να του λες αυτά που θέλει να ακούσει. Ξέρετε, ο λαϊκισμός είναι το πιο εύκολο κολπάκι για κάποιον που έχει μικρόφωνο…

Ερώτηση: Εσύ είσαι “αγύριστο κεφάλι” στη ζωή σου; Επιμένεις για αυτά που αγαπάς ακόμα και αν όλα πάνε στραβά;

Απάντηση: Σ’ αυτά που αγαπάω, δίνομαι ολόκληρος. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Αγύριστο κεφάλι είμαι μόνο στις εμμονές μου. Στα υπόλοιπα είμαι μάλλον διαλλακτικός.

Ερώτηση: Τι πιστεύεις ότι φταίει που τα τελευταία χρόνια ο κόσμος δεν αντιδρά για όσα συμβαίνουν; Υπάρχει ισχυρή ατομική ευθύνη ή όλα είναι θέμα εξελίξεων στην κεντρική πολιτική σκηνή;

Απάντηση: Ο κόσμος έχει φοβηθεί. Είναι τρομοκρατημένος. Και προτιμά να ζει ηττημένος γιατί φοβάται – αόριστα- τα «χειρότερα». Προφανώς δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι αν δεν διεκδικήσει το δίκιο του και αν δεν επανεφεύρει τη συλλογικότητα, αυτά που έρχονται είναι μόνο τα χειρότερα…

Ερώτηση: “Στα χέρια σου αφήνω το τιμόνι και η πιο μεγάλη νύχτα ξημερώνει”. Τι νοιώθεις όταν τραγουδάς αυτούς τους στίχους;

Απάντηση: Θυμάμαι τον Άλκη και συγκινούμαι. Κάθε φορά.

Μίλτος Πασχαλίδης
«Αυτοί μου λείπουν πιο πολύ…»
Στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής
Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2014

Συνέντευξη στην Ηλέκτρα Ζαργάνη