"Μαχαιριά" του Φατίχ Ακίν – Μια αδύναμη σύγχρονη "Οδύσσεια"

Ένας σύγχρονος Οδυσσέας, ένας άνδρας που επέζησε από την τούρκικη σφαγή των Αρμενίων, ξεκινάει ένα μακρύ ταξίδι αναζήτησης της χαμένης οικογένειάς του μέχρι την άκρη του κόσμου. Η ταινία του Φατίχ Ακίν “Μαχαιριά”, που παίζεται αυτή την εβδομάδα στις κινηματογραφικές αίθουσες, έχει επική ατμόσφαιρα και δυνατές στιγμές, ωστόσο είναι χαλαρή σεναριακά και δεν καταφέρνει να δέσει τους χαρακτήρες με το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. 

Ο Ναζαρέτ αποχωρίζεται βίαια από την οικογένεια του σε μία έφοδο της τουρκικής αστυνομίας, η οποία συλλαμβάνει όλους τους Αρμένιους για να τους οδηγήσει στην εκτέλεση. Ο ίδιος καταφέρνει να σωθεί, περιπλανιέται στα βάθη της Τουρκίας, αντικρίζει με τα μάτια του τη φρίκη και την απελπισία του πολέμου. 

“Νομίζω διάβασα περίπου 100 βιβλία για το θέμα, ακόμα και το ημερολόγιο ενός Αρμένη που μετανάστευσε στην Κούβα. Έγγραφα για τα ορφανοτροφεία, ιστορίες για τα πορνεία στο Αλέπο. Ταξίδεψα στην Αρμενία και επισκέφτηκα το μνημείο της γενοκτονίας στο Γερεβάν, οπού και συναντήθηκα με τον διευθυντή του μνημείου που μου αφηγήθηκε σπουδαίες ιστορίες“, είχε αναφέρει σε συνέντευξή του ο Φατίχ Ακίν. 

Μουγκός, πεινασμένος και φυγάς μαθαίνει ότι οι δίδυμές κόρες του είναι ζωντανές. Δεν θέλει να εκδικηθεί για τα δεινά που του προκάλεσε ο πόλεμες, αλλά να βρει την οικογένειά του, που βρίσκεται στην άκρη του Ατλαντικού. Το θέμα μετατρέπεται σταδιακά σε ένα προσωπικό δράμα, το οποίο χάνει τη στόχευση και τις κοινωνικές αιχμές του. 

Τα επιβλητικά τοπία μέσα από τον φακό του Ακίν αποκτούν μία φαντασμαγορική διάσταση που εντυπωσιάζει και μαγεύει με την ευκολία που παίζει με διαφορετικές εικόνες και τοποθεσίες.Μεσοποταμία,Αβάνα Βόρεια Ντακότα, είναι μερικοί από τους σταθμούς αυτής της σύγχρονης Οδύσσειας. Οι εικόνες της τραγωδίας των Αρμενίων στο πρώτο κομμάτι της ταινίας είναι πραγματικά συγκλονιστικές. 

Αν και το σενάριο έχει αρκετές αδυναμίες και η ανθρώπινη δυστυχία περνάει μέσα από την οπτική της θεαματικής προσέγγισης χωρίς το επιθυμητό βάθος, ο Γερμανός τουρκικής καταγωγής Φατίχ Ακίν για ακόμα μια φορά θέτει στο επίκεντρο και μιλάει για ζητήματα τα οποία “θίγουν” και θέτουν προβληματισμούς. Και αναμφισβήτητα, η διαλεκτική οπτική της ιστορίας είναι μεγάλη αρετή για έναν κινηματογραφιστή. “Δύο φίλοι μου, Τούρκοι κινηματογραφικοί παραγωγοί είδαν την ταινία. Ο ένας είπε «θα σου πετάξουν πέτρες». Ο άλλος είπε «θα σου πετάξουν λουλούδια». Τελικά πιστεύω θα είναι λίγο και από τα δύο: guns and roses“, είχε τονίσει ο Φατίχ Ακίν. 

Πρόκειται για το τελευταίο μέρος της άτυπης τριλογίας του “Love, Death and the Devil” –που άρχισε με το «Μαζί Ποτέ» και συνεχίστηκε με το «Στην Άκρη Του Ουρανού».

O Φατίχ Ακίν γεννήθηκε στις 25 Αυγούστου του 1973. Γερμανός δημιουργός με τούρκικη καταγωγή. Το 2004 κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ του Βερολίνου για την ταινία του «Μαζί Ποτέ» καθώς και το βραβείο καλύτερης ταινίας από την Ευρωπαϊκή Ακαδήμια Κινηματογράφου. Το 2007 με την ταινία «Στην Άκρη Του Ουρανού» κέρδισε το βραβείο καλύτερου σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών και το αντίστοιχο από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου καθώς επίσης το βραβείο καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Βραβεία LUX).  Με το «Soul Kitchen”, το 2009 τιμήθηκε με το ειδικό βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ της Βενετίας.