Κατερίνα Διδασκάλου στο koutipandoras.gr: "Οι λιγότερο έξυπνοι αγωνιούν για τις καρέκλες"

Η φετινή είναι μια εξαιρετική χρονιά για την Κατερίνα Διδασκάλου, καθώς συνεχίζει για άλλη μία σεζόν στο θεατρικό που έχει γίνει θέμα συζήτησης, την «Πόρνη Από Πάνω», ενώ, παράλληλα, ξεδιπλώνει την ευρεία ερμηνευτική της γκάμα στον ρόλο της Γιουλάνε στην ιψενική «Έντα Γκάμπλερ». Έπειτα από τη συζήτηση που είχαμε, αντιληφθήκαμε πως η Κατερίνα Διδασκάλου είναι φτιαγμένη από το υλικό εκείνο που γεννά γνήσιους θεατράνθρωπους.      

Συνέντευξη στους Παναγιώτη Φρούντζο, Κωνσταντίνο Καϊμάκη         

Φέτος εμφανίζεστε σε δύο θεατρικούς ρόλους αντίθετους μεταξύ τους. Υποδύεστε τη βάναυσα εξουσιαστική θεία Γιουλάνε στην «Έντα Γκάμπλερ», αλλά και τη βάναυσα εξουσιαζόμενη Ερατώ στο «Η Πόρνη Από Πάνω». Πώς είναι δυνατόν να αλλάζετε διάθεση από σκηνή σε σκηνή μέσα στην εβδομάδα; 

Κατ’ αρχάς είναι η πείρα τριάντα χρόνων που με ακολουθεί. Σίγουρα δεν γίνεται ανώδυνα αυτό, όμως υπάρχει και μια ευκολία στη συγκεκριμένη περίπτωση: κάνω την «Πόρνη Από Πάνω» τέσσερα χρόνια, οπότε πλέον έχει «καθίσει» μέσα μου.

Βέβαια, δεν σας κρύβω πως κάθε φορά πριν αρχίσω την παράσταση –είτε τη μία είτε την άλλη–, λέω τις πρώτες φράσεις προσεκτικά, επειδή φοβάμαι πως θα παρασυρθώ και αντί να πως τις ατάκες της Γιουλάνε στην «Έντα Γκάμπλερ», θα παρασυρθώ και θα πω εκείνες που λέει η Ερατώ στην «Πόρνη». Ο εγκέφαλος παίζει περίεργα παιχνίδια. Από την άλλη, είναι μια πολύ ωραία πρόκληση, γιατί το να υποδυθώ την αστή Γιουλάνε παράλληλα με τη μικροαστή, επαρχιώτισσα Ερατώ είναι για μένα ένα καλό υποκριτικό άνοιγμα. Πρόκειται για δύο διαφορετικές γυναίκες που απαιτούν μοναδική στάση σώματος. Ο Κάρολος Κουν έλεγε ότι βρίσκεις τον ρόλο στα πόδια, στο περπάτημα! Η Γιουλάνε –που όπως μου είπε η δραματολόγος μας Έρι Κύργια, στα νορβηγικά σημαίνει «νιότη»– είναι ένα ευθυτενές πλάσμα που εξουσιάζει τους πάντες, ενώ η Ερατώ που εξουσιάζεται έχει λυγίσει.  

Σε μια αυθαίρετη μεταφορά σε κοινωνικο-πολιτικούς όρους, υποδύεστε τον εξουσιαστή ευρωπαϊκό Βορρά παράλληλα με τον εξουσιαζόμενο ευρωπαϊκό Νότο.  

Δίκιο έχετε! Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι δεν είχα προσεγγίσει τους δύο ρόλους με αυτή την αντίληψη. 

Η Γιουλάνε που ενσαρκώνετε είναι μεγαιρική και άκρως ιψενική.

Θα το πείτε αυτό και στον κύριο Ρήγο (σ.σ.: ο σκηνοθέτης της «Έντα Γκάμπλερ»); Γιατί είναι ακριβώς αυτό που μου ζήτησε. Μου ζήτησε μια Γιουλάνε που αφιερώνει τη ζωή της στον ανιψιό της –ο οποίος είναι εμφανές ότι είναι ερωτευμένος μαζί της–, που διεκδικεί τα πρωτεία και τη συνεχή παρέμβαση στις ζωές των άλλων και που τελικά, ως ένα σημείο, οδηγεί την Έντα στην αυτοκτονία.    

Η τάση μας για εξουσία ακόμη και στον περίγυρό μας είναι κληρονομικό ή επίκτητο χαρακτηριστικό;

Νομίζω ότι είναι και τα δύο. Από τη μια, είναι το πώς γεννιέται κανείς και, από την άλλη, είναι το τι αναγκάζεται να κάνει κάποιος στη ζωή του. Ας πούμε, η Γιουλάνε από τις συνθήκες υποχρεώνεται να αναθρέψει τον ανιψιό της Γιέργκεν Τέσμαν και εξαιτίας του χαρακτήρα της δημιουργεί αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο πνιγηρής εξουσίας. Προσέξατε πόσες φορές, στη διάρκεια της παράστασης, αναφέρεται ο Τέσμαν στη θεία του; Ο Τέσμαν, λόγω της αντιμετώπισης της Γιουλάνε, είναι ένα πλάσμα που ποτέ δεν θα ήθελα να είναι ο γιος μου. Ελπίζω ως μητέρα να μη δω ποτέ τον γιο μου τόσο προσκολλημένο σε μένα όπως συμβαίνει στην περίπτωση Τέσμαν – Γιουλάνε.      

Η Γιουλάνε ρουφά τους χυμούς της ζωής των ανθρώπων του περίγυρού της και στο τέλος δεν τιμωρείται η ίδια, αλλά αυτοί. Πιστεύετε ότι το ίδιο συμβαίνει και στην πραγματική ζωή;

Καθένας έχει τον παράδεισο που του αξίζει. Η Έντα δεν τολμά να ξεφύγει. Η Γιουλάνε θέλει να σωθεί ο ανιψιός της και αυτό το κάνει. Παρότι ο Γιέργκεν είναι ένας μέτριος άνθρωπος, του εξασφαλίζει: το έπαθλο –που είναι η Έντα–, τη βίλα για να μείνει και την επαγγελματική καταξίωση με την έδρα καθηγητή.     

Όμως ο Γιέργκεν κερδίζει ως προς το κομμάτι της ευημερίας, χάνοντας το ηθικό πλεονέκτημα.

Συμφωνώ! Η ηθική είναι για αργότερα. Δεν βλέπετε τι γίνεται γύρω μας; Ποιοι αγωνιούν για τις έδρες, για τις καρέκλες; Σίγουρα οι λιγότερο ικανοί… οι λιγότερο έξυπνοι. Οι ευφυείς και οι ιδιοφυείς άνθρωποι λένε αυτό που λέει ο Ίψεν με το στόμα του Λέβμποργκ: «Θέλω να σε νικήσω στη συνείδηση του κοινού. Δεν θέλω να γίνω καθηγητής». Τον ιδιοφυή της ιστορίας μας δεν τον ενδιαφέρει να γίνει καθηγητής.  

Το πρόβλημα, νομίζω, δεν εστιάζεται στην εξουσιαστική θεία, αλλά σε εμάς που αποδεχόμαστε αυτές τις «θείες» στη ζωή μας.

Χτυπάτε μια ευαίσθητη χορδή. Αν ρωτάτε προσωπικά, σας απαντώ ότι έχω περπατήσει στην άγρια πλευρά των πραγμάτων. Ας πούμε, ενώ είμαι «παιδί» του Εθνικού, δεν έχω παίξει ποτέ στο Εθνικό. Δεν ανήκα ποτέ σε παρέες. Χάραξα τον δικό μου δρόμο. Αλλά να σας πω κάτι: δεν αρκεί να πικραινόμαστε. Δεν μου είναι χρήσιμο να πικραίνομαι. Η πίκρα δεν μας βοηθάει να προχωράμε παραπέρα.

Ναι, η πίκρα είναι ένα στάδιο στο οποίο δεν πρέπει να πολυμένουμε. Το επόμενο στάδιο ποιο είναι;

Η πάλη, η συνεχής πάλη. Αισθάνομαι σαν αθλήτρια μακρινών αποστάσεων.

Το πέρασμα στην πάλη βλέπετε να ισχύει και για τον κόσμο;

Δεν βλέπω να ισχύει συνολικά. Σε ότι με αφορά πάντως, έτσι έμαθα από τον πατέρα μου. Και τα παιδιά μου έτσι τα μαθαίνω να κινούνται. Θυμάμαι χαρακτηριστικά, όταν έτρεχα την απόσταση των 10.000 χιλιομέτρων στο σχολείο, απέκτησα μια τεχνική με την αναπνοή που με κρατούσε σε κάθε βήμα. Το να αντέχουν οι άνθρωποι που σκέφτονται διαφορετικά, το να υπάρχουν και το να καθορίζουν πολιτικά, οικονομικά και αισθητικά μέσα στον χώρο είναι μια νίκη, που όμως απαιτεί πάλη.

Κάνατε 10.000 χιλιόμετρα στον στίβο που είναι μοναχικό σπορ. Πώς, λοιπόν, επιλέξατε ένα επάγγελμα τόσο εξωστρεφές και κοινωνικό;

Πιστέψτε με, και το θέατρο έχει πολλή μοναξιά. Η πορεία που κάνεις για να βρεις έναν ρόλο είναι εντελώς μοναχική. Φυσικά, όταν ανεβαίνεις στην «αρένα με τα λιοντάρια», στη σκηνή, πρέπει να είσαι καλός πασαδόρος και να ξέρεις να αξιοποιείς τις πάσες που δέχεσαι. Είναι σαν να βρίσκεσαι στο γήπεδο.

Είστε ματαιόδοξη;

Όχι, είμαι φιλόδοξη. Συνεχώς ονειρεύομαι καινούργια πράγματα και νέους στόχους.

Έχετε, όμως, την ανάγκη ο κόσμος να μιλά για τις ερμηνείες σας.

Βεβαίως! Το να θέλω να αφήσω το στίγμα μου θα ήταν ψέμα να πω πως δεν συμβαίνει. Αυτό είναι το ζητούμενο. Όμως, εύχομαι αυτό να έχει ουσία, να υπάρξουν μερικά νέα παιδιά που θα εμπνευστούν και ως προς τον τρόπο ζωής.

Πιστεύετε στον θεό;

Πιστεύω στην παγκόσμια νομοτέλεια που μας διέπει. Θυμάμαι τον πατέρα μου που μας έλεγε: «Δεν μπορούμε να δογματίζουμε ούτε προς τη μια ούτε προς την άλλη κατεύθυνση. Παρότι η γνώση περιορίζει τον δογματισμό, διάγω προσευχόμενος».

Σε ποιον προσευχόμενος;

Στη νομοτέλεια του Σύμπαντος.     

Info: 

Η Κατερίνα Διδασκάλου πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Η Πόρνη Από Πάνω», η οποία ανεβαίνει στο θέατρο Βρετάνια έως τις 26 Μαΐου, κάθε Δευτέρα και Τρίτη, και στην παράσταση «Έντα Γκάμπλερ» στο θέατρο Σημείο έως τις 17 Μαΐου, από Τετάρτη έως Κυριακή.