«Γυμνώνουν» εμβληματικά δημόσια μουσεία από εκθέματα

Αν και τα υπόλοιπα 13 εκθέματα που έχει ζητήσει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για την έκθεση «Κάλλος» που οργανώνει, με τετράμηνο δανεισμό, είναι σημαντικά για το δημόσιο μουσείο, η απογύμνωσή του από τα πιο σημαντικά εκθέματα δείχνει το πώς συμπεριφέρεται και πώς θέλει να κάνει μουσειακή πολιτική η υπουργός Λίνα Μενδώνη: ενίσχυση (ειδικά των ιδιωτών για να επιβιώσουν), συγκεντρωποίηση και υδροκεφαλισμός στη μητρόπολη και η περιφέρεια αφημένη στην τύχη της.

Αναλυτικά η ανακοίνωση

Το Τοπικό Παράρτημα Δωδεκανήσου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, αφουγκραζόμενο τις ανησυχίες της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών του, εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στον προτεινόμενο δανεισμό, ανάμεσα σε άλλα, των δύο πλέον εμβληματικών εκθεμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου, της ‘λουόμενης Αφροδίτης’ και της μαρμάρινης κεφαλής του Απόλλωνα –Ήλιου, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, ίδρυμα Ιδιωτικού Δικαίου.

Μετά από αλλεπάλληλες «διαβουλεύσεις», το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ζήτησε για τετράμηνο δανεισμό δεκαπέντε από τα σημαντικότερα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου. Ο προτεινόμενος δανεισμός πρόκειται να καλύψει τις ανάγκες της έκθεσης με θέμα «Κάλλος», που θα διοργανωθεί στην Αθήνα και τα εγκαίνια της οποίας είχαν αρχικά προγραμματιστεί για το Μάιο του 2021, πριν μετατεθούν για το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς

Οι Αρχαιολόγοι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου διαφωνούμε με τον διαφαινόμενο δανεισμό δύο τουλάχιστον εκθεμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου, του μαρμάρινου αγαλματίδιου της λουόμενης Αφροδίτης, γνωστού ως «Αφροδίτης της Ρόδου» και της μαρμάρινης κεφαλής Απόλλωνα – Ήλιου. Θεωρούμε ότι τα δύο αυτά γλυπτά, που συγκροτούν τη βάση του ιστορικού πυρήνα του Μουσείου, αποτελούν εμβληματικά έργα, κορωνίδα των εκθεμάτων του. Τα εξέχοντα αυτά δείγματα της αρχαίας Ελληνικής Πλαστικής είναι μοναδικά και αναντικατάστατα και αποτελούν το επίκεντρο ειδικών ξεναγήσεων λόγω της σημασίας τους για το Μουσείο και τον τόπο. Για τον λόγο αυτό είχαν περιληφθεί στον κατάλογο των «αμετακίνητων», δηλαδή των έργων που δεν δύνανται να δανειστούν, ο οποίος, μετά την κατάρτισή του το 2009, ποτέ δεν έλαβε την τελική έγκριση με ευθύνη της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 25, παρ. 1 της αρχαιολογικής νομοθεσίας (Ν.3028/2002), ο δανεισμός δημοσιευμένων κινητών μνημείων, που ανήκουν στο Δημόσιο και βρίσκονται στην κατοχή του, σε μουσεία ή εκπαιδευτικούς οργανισμούς, επιτρέπεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις για εκθεσιακούς ή παιδαγωγικούς σκοπούς, υπό τον όρο όμως της αμοιβαιότητας. Στην πρόταση δανεισμού δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη τήρησης του παραπάνω όρου, καθιστώντας τον δανεισμό μια μονόδρομη μετακίνηση αρχαιοτήτων από την ακριτική περιφέρεια προς την πρωτεύουσα, προκειμένου να εμπλουτίσει τις βιτρίνες ακόμη μιας περιοδικής έκθεσης ενός ιδρύματος Ιδιωτικού Δικαίου.

Σε μια εποχή που ο χαρακτήρας του Δημόσιου Μουσείου βάλλεται, με απώτερο σκοπό η πολιτιστική κληρονομιά να εξυπηρετεί αποκλειστικά οικονομικά συμφέροντα, ο δανεισμός των δύο παραπάνω εκθεμάτων στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης αποτελεί ενέργεια η οποία μας βρίσκει κατηγορηματικά αντίθετους. Έχουμε την πεποίθηση ότι η δικιά μας αντίθεση απηχεί και την άποψη της Ροδιακής κοινωνίας.