Boxing Day σημαίνει ποδόσφαιρο!

Συνθήματα σε χριστουγεννιάτικος ρυθμούς, σκούφοι, γεμάτα γήπεδα με εορταστική ατμόσφαιρα. Για τους Άγγλους, η επόμενη μέρα των Χριστουγέννων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ποδόσφαιρο.

Θάνος Σαρρής 26/12/2018 | 09:00

Στην Ελλάδα η περίοδος των Χριστουγέννων είναι συνδυασμένη τη διακοπή στο πρωτάθλημα. Στην Αγγλία, πάλι, η μπάλα είναι μέρος της χριστουγεννιάτικης παράδοσης. Η Boxing Day έχει ξεχωριστή θέση στις καρδιές των ποδοσφαιρόφιλων, οι οποίοι γεμίζουν τα γήπεδα και διασκεδάζουν ίσως περισσότερο από κάθε άλλη μέρα. Τι είναι όμως η συγκεκριμένη ημέρα και πώς έγινε μέρος της παράδοσης του Ηνωμένου Βασιλείου;

Ημέρα δώρων

Σύμφωνα με το National Geographic, η παράδοση της Boxing Day ξεκίνησε στα μέσα του 19ου αιώνα από την Βικτωριανή Αγγλία. Στη συνέχεια, εξαπλώθηκε μέχρι τον Καναδά και την Αυστραλία. Η 26η Δεκεμβρίου ήταν η μέρα όπου οι εργαζόμενοι, οι φτωχοί και οι υπηρέτες λάμβαναν δώρα. Συνήθως οι εργοδότες έδιναν ρεπό, ενώ συχνά η ελεύθερη μέρα συνδεόταν και με ένα έξτρα χρηματικό μπόνους. Η ονομασία δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το μποξ και υπάρχουν αρκετές εξηγήσεις για την προέλευσή της, χωρίς καμία να είναι απολύτως τεκμηριωμένη. Μία θεωρία θέλει το «boxing» να προέρχεται από από τα κουτιά των δώρων που λάμβαναν οι υπάλληλοι από τους εργοδότες, ή από τα μεγάλα κουτιά που τοποθετούνταν στις εκκλησίες για να συγκεντρωθούν οι δωρεές για τους φτωχούς. Υπάρχει επίσης και η άποψη ότι αποτελεί εξέλιξη μιας ναυτικής παράδοσης, η οποία ήθελε τα πλοία να παίρνουν μαζί τους ένα σφραγισμένο κουτί με χρήματα, για καλή τύχη. Αν όλα πήγαιναν καλά, το κουτί δινόταν στη συνέχεια σε κάποιον τοπικό ιερέα, ο οποίος μοίραζε τα χρήματα στους φτωχούς. Μια θεωρία στέλνει τις ρίζες της ημέρας στην ρωμαϊκή εποχή, όπου τα χρήματα για τα αθλητικά παιχνίδια συγκεντρώνονταν σε κουτιά. Λίγη σημασία έχει πια, όμως το «δώρο» ως πράξη είναι απολύτως συνδεδεμένη με την 26η Δεκεμβρίου.

Η 26η Δεκεμβρίου εξελίχθηκε ως μια έξτρα μέρα διακοπών. Οι τράπεζες είναι κλειστές, οι οικογένειες τρώνε ό,τι έχει απομείνει από το τραπέζι των Χριστουγέννων, πηγαίνουν για ψώνια και στη συνέχεια παρακολουθούν κάποια αθλητική αναμέτρηση, ή παίρνουν μέρος σε κάποια περίεργη δραστηριότητα που συνήθως έχει φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Όπως βουτιές στα παγωμένα κανάλια ή συμμετοχή σε ευφάνταστους αγώνες και παιχνίδια. Μέχρι και το 2004, η ημέρα ήταν συνδεδεμένη με το κυνήγι της αλεπούς, επίσης μια συνήθεια με βαθιές ρίζες στη βρετανική κουλτούρα. Πλέον είναι απαγορευμένη, ωστόσο κάποιοι συνεχίζουν να μαζεύονται με τις παραδοσιακές κυνηγετικές φορεσιές. Η μανία του shopping είναι κι αυτή πρόσφατο δημιούργημα. Τα μαγαζιά το εκμεταλλεύονται βάζοντας εκπτώσεις και δημιουργώντας πανικό, αφού αρκετοί υπάλληλοι έχουν ρεπό. 

Χριστούγεννα με μπάλα!

Μέσα σ' όλα τα παραπάνω όμως, η Boxing Day έχει συνδεθεί άρρηκτα και με κάτι άλλο, το οποίο έχει επίσης ξεχωριστή θέση στη βρετανική κουλτούρα. Κι αυτό είναι το ποδόσφαιρο! Η πρώτη boxing αναμέτρηση με μπάλα χρονολογείται πίσω στο 1860, ανάμεσα στις δύο αρχαιότερες ομάδες του κόσμου: Τη Σέφιλντ και τη Χάλαμ, σε μια λασπωμένη αλάνα στην έδρα της πρώτης, η οποία και νίκησε 2-0, παρότι παρατάχθηκε με λιγότερους παίκτες. Ακολούθησαν στη συνέχεια κι άλλα ματς την επόμενη των Χριστουγέννων, περισσότερο φιλικού ή ερασιτεχνικού χαρακτήρα και από τη σεζόν 1888-89, όταν και διεξήχθη το πρώτο πρωτάθλημα της Football League, η 26η Δεκεμβρίου μπήκε επίσημα στο πρόγραμμα.

Η αρχή έγινε με την Πρέστον να νικά 5-0 την Ντέρμπι Κάουντι και να κλειδώνει το πρωτάθλημα, το οποίο κατέκτησε αήττητη. Μέχρι τα μέσα τις δεκαετίας του 50', πάντως, η ποδοσφαιρική εορταστική ατμόσφαιρα ήταν ακόμα πιο έντονη, καθώς υπήρχαν ματς και ανήμερα των Χριστουγέννων. Η τηλεόραση δεν είχε ακόμα κατακτήσει το ποδόσφαιρο και ένας καλός αγώνας ακολουθούσε το γεύμα της ημέρας, ενώ υπήρχαν κανονικά ματς και στις 26. Ωστόσο, λόγω της σταδιακής μείωσης των δρομολογίων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς ο κόσμος στις εξέδρες άρχισε να γίνεται λιγότερος. Έτσι, από τα τέλη της δεκαετίας εκείνης αποφασίστηκε η 25η Δεκεμβρίου να βγει από το καλεντάρι. Τελευταία φορά που έγινε ματς ανήμερα της μεγάλης γιορτής ήταν τη σεζόν 1957/58. 

Το 1963 το θέαμα της Boxing Day απογειώθηκε, αφού σε σύνολο 39 αγώνων μπήκαν 157 γκολ, με αποκορύφωμα το 10-1 της Φούλαμ επί της Ίπσουιτς. Κάπως έτσι ξεκίνησε μια ακόμα παράδοση, η οποία θέλει να γίνονται «χορταστικά» ματς την 26η Δεκεμβρίου! Λίγο η χαλαρότητα των ημερών, λίγο η αύρα του κόσμου, το θέαμα ευνοείται. Είναι περίεργο να εξηγηθεί ακόμα και από τους ίδιους, όμως ο κόσμος πάει στο γήπεδο για να απολαύσει ποδόσφαιρο, είναι η αγωνιστική που ενδιαφέρεται λιγότερο από κάθε άλλη περίσταση για τη νίκη της ομάδας του. Ματς όπως το 3-2 της Κόβεντρι με την Άρσεναλ το 1999, το 4-4 της Τσέλσι με την Άστον Βίλα το 2007, το 4-3 της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με τη Νιούκαστλ το 2012 έμειναν στην ιστορία για την αγωνία στην εξέλιξή τους και τον τρόπο που κράτησαν καθηλωμένους τους θεατές. Πλέον, με το πολύ στενό αγωνιστικό πρόγραμμα της Premier League, δεν υπάρχει ούτε δευτερόλεπτο για χαλάρωση. Το πρόγραμμα τις γιορτές περιλαμβάνει σερί ματς, τα οποία έχουν κομβική σημασία για την τελική έκβαση του πρωταθλήματος.

«Θα έβαζα τα κλάματα!»

Η 26η Δεκεμβρίου είναι η δυσκολότερη ημερομηνία για να βρει κάποιος εισιτήρια για έναν αγώνα στη χώρα που γέννησε το ποδόσφαιρο. Από την ημέρα που γίνεται η κλήρωση του πρωταθλήματος, το μάτι των περισσότερων Άγγλων πηγαίνει στην πρεμιέρα, στο φινάλε και στη Boxing Day, προκειμένου να γνωρίζουν από νωρίς με ποιον αντίπαλο θα συνδυάσουν τις χριστουγεννιάτικες διακοπές τους, ελπίζοντας σε ένα μεγάλο ματς. Παλιότερα, τα τοπικά ντέρμπι την ημέρα αυτή ήταν κάτι το σύνηθες, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα ταξίδια σε μεγάλες αποστάσεις την επομένη των Χριστουγέννων. Τα ντέρμπι πλέον σπανίζουν, καθώς είναι δεδομένο ότι όποια μέρα και να γίνουν το γήπεδο θα είναι sold out. Και μολονότι υπάρχει μια προσπάθεια να διατηρηθεί μια σχετική εγγύτητα όσον αφορά τους αντιπάλους, το τηλεοπτικό πρόγραμμα δεν αφήνει και πολλά περιθώρια. Το 2016 για παράδειγμα η Γουέστ Χαμ έπρεπε να διανύσει 368 χιλιόμετρα για να αντιμετωπίσει τη Σουόνσι. Φέτος, τη μεγαλύτερη απόσταση στην Premier League θα πρέπει να διανύσουν οι οπαδοί της Νιούκαστλ, καθώς η ομάδα τους αντιμετωπίζει τη Λίβερπουλ στο Άνφιλντ. 

Για τους ίδιους τους ποδοσφαιριστές, ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι τόσο ευχάριστη όπως για τους φιλάθλους, καθώς αναγκάζονται να κάνουν Χριστούγεννα μακριά από τις οικογένειές τους. Όπως το είχε θέσει ο πρώην αρχηγός της Φούλαμ, Τομ Κέιρνι: «Έπρεπε να ταξιδέψουμε στο Ίπσουιτς την ημέρα των Χριστουγέννων και να μείνουμε σε ένα ξενοδοχείο. Δεν είναι και τόσο γοητευτικό, αλλά αποτελεί τη δουλειά μας». Για όσους όμως γίνονται μέρος της αγγλικής ποδοσφαιρικής κουλτούρας, η Boxing Day είναι κάτι μοναδικό. Ο θρύλος της Άρσεναλ, Αρσέν Βενγκέρ, ο οποίος συχνά έκανε παράπονα για την καταπόνηση των παικτών, είχε πει πως: «Θα έβαζα τα κλάματα αν δεν παίζαμε ποδόσφαιρο την περίοδο των Χριστουγέννων, γιατί είναι μέρος της παράδοσης του αγγλικού ποδοσφαίρου. Από όλη την Ευρώπη έρχονται στην Αγγλία για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα! Είμαστε δημοφιλείς σε όλο τον κόσμο για το ότι ότι κανείς δεν δουλεύει αυτή την ημέρα και όλοι παρακολουθούν την Premier League»! 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.