Η περασμένη εβδομάδα άφησε έντονο αποτύπωμα στην πολιτική επικαιρότητα, καθώς η κυβερνητική πλειοψηφία κινήθηκε με πρωτοφανή ταχύτητα για να θέσει οριστικά στο περιθώριο τις εκκρεμότητες που αφορούν τις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των παρακολουθήσεων. Μέσα σε ένα πυκνό τριήμερο, οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες συμπύκνωσαν όλη την ένταση που έχει συσσωρευτεί το προηγούμενο διάστημα, τροφοδοτώντας μια ευρύτερη συζήτηση για την ποιότητα της δημοκρατικής λειτουργίας και την αντοχή των θεσμών απέναντι σε πλειοψηφικές πρακτικές που αμφισβητούνται έντονα από την αντιπολίτευση και όχι μόνο.
Ένα τριήμερο θεσμικών αναταράξεων
Η αυλαία άνοιξε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, όπου είχε προγραμματιστεί η ακρόαση του διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη. Σχεδόν παράλληλα, η προσπάθεια να κληθεί να καταθέσει ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, προσέκρουσε στην άρνησή του να παραστεί, επικαλούμενος τη συνταγματικά κατοχυρωμένη διάκριση των εξουσιών. Η πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας στήριξε εμπράκτως την άρνηση αυτή ματαιώνοντας τη συνεδρίαση προτού τα μέλη της επιτροπής προλάβουν να τοποθετηθούν θεσμικά. Ακολούθησε η Ολομέλεια, όπου η πρόταση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής με αντικείμενο τις ευθύνες των πρώην υπουργών Σπήλιου Λιβανού και Φωτεινής Αραμπατζή για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ απορρίφθηκε συλλήβδην από τη συμπολίτευση.
Το σημείο, ωστόσο, που προκάλεσε τη μεγαλύτερη πολιτική φόρτιση ήταν η συζήτηση για τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής για τις υποκλοπές. Η αξιωματική αντιπολίτευση ενεργοποίησε το συνταγματικό δικαίωμα της μειοψηφίας που προβλέπει τη σύστασή της με μόλις 120 υπογραφές, ανεξαρτήτως της στάσης της πλειοψηφίας, όπως ορίζει το άρθρο 144 του Κανονισμού της Βουλής. Η κυβερνητική πλειοψηφία επέλεξε να αλλάξει τον όρο της απαιτούμενης πλειοψηφίας, ανεβάζοντας τον πήχη στις 151 ψήφους, πρακτική που είχε ακολουθηθεί και το 2022. Επισήμως, προβλήθηκε το επιχείρημα πως η υπόθεση άπτεται ζητημάτων εθνικής άμυνας, αιτιολογία που δεν είχε χρησιμοποιηθεί στην προηγούμενη εξεταστική διαδικασία, γεγονός που επέτεινε την αμφισβήτηση της ειλικρίνειας του κυβερνητικού αφηγήματος περί «υπόθεσης ιδιωτών».
Η εσωτερική δυσφορία στη Νέα Δημοκρατία
Η ταχύτητα με την οποία η κυβέρνηση διευθέτησε τις εκκρεμότητες δεν πέρασε απαρατήρητη ούτε στο εσωτερικό της γαλάζιας κοινοβουλευτικής ομάδας. Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από κατ’ ιδίαν συνομιλίες βουλευτών της ΝΔ, η αλληλουχία των κινήσεων περιγραφόταν ως μια μαζική και συντονισμένη προσπάθεια εκκαθάρισης του πολιτικού τοπίου μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Παρά την τακτική επικράτηση, ωστόσο, καταγράφηκε αμηχανία σε ένα τμήμα της κοινοβουλευτικής ομάδας. Ορισμένοι εξέφραζαν τη δυσφορία τους για το ενδεχόμενο η μεθόδευση αυτή να εκθέσει τελικά το Μέγαρο Μαξίμου, παρά το γεγονός ότι ο άμεσος στόχος επετεύχθη. Στο ίδιο πλαίσιο, μεταφέρεται έντονος προβληματισμός για την καταφυγή σε διαδικαστικούς ελιγμούς προκειμένου να αντιμετωπιστούν ζητήματα μείζονος θεσμικής σημασίας. Δεν έλειψαν, μάλιστα, και φωνές που αναρωτιόνταν πώς η κοινοβουλευτική ομάδα θα μπορέσει μελλοντικά να υποστηρίξει μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα προσφέρει ευμενέστερη ποινική μεταχείριση στους ιδιώτες που έχουν ήδη καταδικαστεί για την εμπλοκή τους στο σκάνδαλο των υποκλοπών.
Παρεμβάσεις από τα δεξιά: Σαμαράς και Καραμανλής
Σε αυτό το ήδη βεβαρημένο κλίμα, η παρέμβαση του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά από το βήμα της Βουλής κατά τη συζήτηση για την εξεταστική επιτροπή λειτούργησε καταλυτικά. Ο κ. Σαμαράς επιτέθηκε με δριμύτητα στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας το σημερινό κόμμα «συνονθύλευμα που δοκιμάζει τις δημοκρατικές αντοχές του πολιτεύματος με πρακτικές που δεν αρμόζουν σε ευρωπαϊκό κόμμα». Εξίσου σκληρές ήταν οι αναφορές του στο πρόσωπο του Πρωθυπουργού, τον οποίο περιέγραψε ως «ηγεμόνα» που αντιμετωπίζει τη χώρα «ως ιδιοκτησία» του, ενώ έκανε λόγο για «απέραντο φρενοκομείο» στο οποίο έχει μετατραπεί η Ελλάδα εξαιτίας των κυβερνητικών χειρισμών. Στα ελληνοτουρκικά, κατήγγειλε πολιτική «υποκλίσεων» και υποχωρητικότητας, ζητώντας από την Αθήνα να κινηθεί σε όλα τα διεθνή φόρα προτού η Άγκυρα νομοθετήσει το δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας». Η τοποθέτηση αυτή, που συνοδεύτηκε και από αναφορές στην τρικομματική κυβέρνηση υπό τον ίδιο, ενίσχυσε τα σενάρια που τον θέλουν να προχωρά στη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.
Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον στρέφεται στην ομιλία του Κώστα Καραμανλή την Τρίτη 26 Μαΐου, στο πλαίσιο παρουσίασης βιβλίου για τη νέα παγκόσμια τάξη. Ο πρώην Πρωθυπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποδομήσει το αφήγημα του «δεδομένου συμμάχου» στην εξωτερική πολιτική και θα υποστηρίξει την ανάγκη στροφής σε μια πολυδιάστατη διπλωματία. Η παρουσία του πρώην διπλωματικού συμβούλου του Αλέξη Τσίπρα, Βαγγέλη Καλπαδάκη, στο ίδιο πάνελ προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο πολιτικού συμβολισμού.
Διαφοροποίηση Δένδια και το αφήγημα των ήρεμων νερών
Στο εσωκομματικό πεδίο, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, επέλεξε να διαφοροποιηθεί ανοιχτά. Μιλώντας σε συνέδριο που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, δήλωσε ρητά ότι «δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των ήρεμων νερών». Η φράση αυτή, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Τουρκία επιδιώκει τη θεσμοθέτηση της «γαλάζιας πατρίδας», αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι ο κ. Δένδιας κινείται με προσανατολισμό την επόμενη ημέρα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, απάντησε πως ο διάλογος με τις γειτονικές χώρες δεν συνεπάγεται υποχώρηση ούτε αφέλεια, ωστόσο σε γαλάζιους κύκλους επικρατεί η εκτίμηση ότι η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να υιοθετήσει σκληρότερη ρητορική στα εθνικά θέματα για να συσπειρώσει τα δεξιά ακροατήρια και να περιορίσει την επιρροή των κινήσεων Σαμαρά.
Η κοινωνία αμφισβητεί τους θεσμούς
Όλες αυτές οι πολιτικές διεργασίες συντελούνται υπό το βάρος μιας εμπεδωμένης κρίσης εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με την έρευνα της Metron Analysis για τον Κύκλο Ιδεών του Ευάγγελου Βενιζέλου, το 80% των πολιτών δηλώνει ότι δεν πιστεύει στην απόδοση δικαιοσύνης για τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές. Ο κ. Βενιζέλος, σχολιάζοντας τα ευρήματα, έκανε λόγο για μια κοινωνία ανασφαλή, φοβική και βαθιά δυσαρεστημένη, που αρνείται πλέον να αποδεχθεί τα κυρίαρχα πολιτικά αφηγήματα, συμπεριλαμβανομένου εκείνου της επιστροφής στην κανονικότητα. Προειδοποίησε, μάλιστα, πως όποιος την προσλαμβάνει ως εύπιστη ή αφελή διαπράττει σοβαρό πολιτικό σφάλμα.
Διαβάστε επίσης:
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια