Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκαν 145 χάλκινα νομίσματα που επαναπατρίστηκαν από την Ιταλία στην Ελλάδα, παρουσία των υπουργών Πολιτισμού των δύο χωρών. Η εκδήλωση συνοδεύτηκε από την υπογραφή της παράτασης του Μνημονίου Συνεννόησης Ελλάδας και Ιταλίας, επιβεβαιώνοντας τη συνέχιση της συνεργασίας τους για την αποκατάσταση και επιστροφή κατασχεμένων και διασπασμένων αρχαιοτήτων.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί την πρώτη δημόσια αποτίμηση της ελληνοϊταλικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Στόχος της δεν είναι μόνο ο επαναπατρισμός αρχαιοτήτων, αλλά και η αποκατάσταση χιλιάδων θραυσμάτων και η ανασύνθεση της ιστορίας τους μέσα από τη συστηματική επιστημονική έρευνα.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπενθύμισε ότι η συνεργασία ξεκίνησε επίσημα τον Ιούνιο του 2025 με την υπογραφή σχετικού Μνημονίου στην Αθήνα. Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα αφορά την κοινή διαχείριση, τεκμηρίωση, συντήρηση και αποκατάσταση αρχαιοτήτων, κυρίως οστράκων που βρέθηκαν στην κατοχή των εκκαθαριστών της εταιρείας Robin Symes Ltd. Πρόκειται για περίπου 70.000 θραύσματα, τα οποία συνδέονται με μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας των τελευταίων δεκαετιών.
Η διερεύνηση της υπόθεσης από τις ελληνικές αρχές ξεκίνησε το 2006, μετά τις αποκαλύψεις στη Σχοινούσα, και οδήγησε, ύστερα από πολυετείς συντονισμένες προσπάθειες, στον επαναπατρισμό εκατοντάδων αρχαιοτήτων. Τον Μάιο του 2023 επέστρεψαν στην Ελλάδα 351 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων αγάλματα, ειδώλια, αγγεία, κοσμήματα και άλλα τεχνουργήματα που χρονολογούνται από τη Νεολιθική έως την Πρώιμη Βυζαντινή περίοδο. Μαζί τους επαναπατρίστηκαν και δεκάδες χιλιάδες θραύσματα, τα οποία σήμερα μελετώνται στα εργαστήρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
Ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Αλεσάντρο Τζούλι χαρακτήρισε τη συνεργασία παράδειγμα αποτελεσματικής διεθνούς δράσης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Όπως σημείωσε, η κοινή προσπάθεια επέτρεψε στις δύο χώρες να ανακτήσουν χιλιάδες έργα τέχνης που είχαν διακινηθεί παράνομα μέσω του δικτύου του Robin Symes. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο, το μέγεθος του υλικού καθιστά το έργο ιδιαίτερα σύνθετο και απαιτητικό.
Συνδέοντας τη σημερινή συνεργασία με τη διεθνή συζήτηση για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους, ο Τζούλι αναφέρθηκε και στο ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Όπως δήλωσε, η ελληνοϊταλική εμπειρία θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για άλλες χώρες που καλούνται να αντιμετωπίσουν αντίστοιχα ζητήματα πολιτιστικής αποκατάστασης.
Η πραγματική έκταση της καταστροφής που προκάλεσε η αρχαιοκαπηλία αποκαλύφθηκε κατά την καταγραφή του κατασχεμένου υλικού. Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, τον Ιούλιο του 2023 έφτασαν στο μουσείο πέντε κιβώτια με περίπου 300 μικρότερα κουτιά γεμάτα θραύσματα αγγείων. Πολλά από αυτά φυλάσσονταν ακόμη και μέσα σε κουτιά σαπουνιών ξενοδοχείων, ενώ ορισμένα συνοδεύονταν από σημειώματα ή κάρτες, καθώς είχαν αποσταλεί ως δώρα.
Η εικόνα αυτή ανέδειξε τη βίαιη αποκοπή των αντικειμένων από το αρχαιολογικό τους πλαίσιο, γεγονός που στερεί από τους ερευνητές πολύτιμες πληροφορίες για την προέλευση, τη χρήση και τη χρονολόγησή τους. Παρ’ όλα αυτά, η συστηματική εργασία των επιστημονικών ομάδων αποδίδει ήδη καρπούς.
Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί πέντε κοινές συναντήσεις εργασίας στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και έχουν αποκατασταθεί περισσότερα από 70 αγγεία. Η διευθύντρια του μουσείου Αναστασία Γκαδόλου τόνισε ότι η μελέτη και ανασύνθεση του υλικού ανέδειξε τόσο τη σημαντική ιστορική και επιστημονική του αξία όσο και τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων, συντηρητών και αρμόδιων υπηρεσιών των δύο χωρών.
Παράλληλα, η έρευνα έχει ήδη οδηγήσει στην αναγνώριση αγγείων εξαιρετικής ποιότητας. Όπως ανέφερε ο επικεφαλής της ιταλικής υπηρεσίας προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς Λουίτζι Λα Ρόκα, ορισμένα από τα κεραμικά μπορούν να αποδοθούν σε σημαντικούς δημιουργούς της αττικής αγγειογραφίας, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την αρχαιολογική τους αξία.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας παρατείνεται έως τον Μάρτιο του 2027, με στόχο να ολοκληρωθούν η ταυτοποίηση, η συντήρηση και η τελική απόδοση του υλικού στις δύο χώρες, διασφαλίζοντας την προστασία και την αποκατάσταση ενός σημαντικού τμήματος της κοινής πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
Διαβάστε επίσης:
«Κράτος Μαφία» στην Κύπρο: Σεισμός μεγατόνων μετά από πόρισμα καταπέλτη για τη διαφθορά
Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου: Kόλαφος η εισαγγελέας για την διαρροή email – «Ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν»
Τέμπη: Δεν έγιναν δεκτές οι δηλώσεις παράστασης των Δικηγορικών Συλλόγων από το Εφετείο Λάρισας
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια