Πολιτική κρίση στην Τουρκία: Ο Τσαβούσογλου απείλησε με παραίτηση τον Ερντογάν

Με παραίτησή του από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών, φέρεται να απείλησε ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, όπως μετέδωσε η τουρκική έκδοση της Deutsche Welle. Η απειλή για παραίτηση του Τσαβούσογλου, έρχεται λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση του Ερντογάν ότι θα κηρύξει «ανεπιθύμητους» (persona non grata), δέκα δυτικούς πρέσβεις που ζήτησαν την απελευθέρωση του Οσμάν Καβαλά.

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, είχε βρεθεί το τελευταίο διάστημα σε δυσχερή θέση, καθώς από τη μία πλευρά έπρεπε να υλοποιήσει την απόφαση του προέδρου Ερντογάν, αλλά από την άλλη έπρεπε να τον πείσει να μην υλοποιήσει τις απειλές του σε μια ευαίσθητη συγκυρία. Μια τέτοια διπλωματική κρίση θα «τάρασσε τα νερά» σε βαθμό ίσως μη αναστρέψιμο, μόλις λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο των ηγετών του G20 στη Ρώμη στις 30 και 31 Οκτωβρίου.

Η διπλωματική κρίση

Ο Οσμάν Καβαλά είναι προφυλακισμένος εδώ και τέσσερα χρόνια (από το 2017) χωρίς να έχει καταδικαστεί για τις κατηγορίες που του αποδίδονται για κατασκοπεία και για σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης. Συγκεκριμένα, κατηγορείται ότι χρηματοδότησε τις διαδηλώσεις στην Τουρκία το 2013 και ότι ενεπλάκη στην απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.

Σε μια κοινή ανακοίνωση, που εξέδωσαν στις 18 Οκτωβρίου, οι πρεσβευτές του Καναδά, της Δανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Φινλανδίας, της Νέας Ζηλανδίας και των ΗΠΑ απηύθυναν έκκληση για μια δίκαιη και ταχεία επίλυση της υπόθεσης του Καβαλά, Τούρκου εκδότη και μαικήνα. Οι πρέσβεις των 10 χωρών στην κοινή δήλωση για το θέμα του Καβαλά ανέφεραν: «λαμβάνοντας υπόψη τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το θέμα, καλούμε την Τουρκία να εξασφαλίσει την άμεση απελευθέρωση του». 

Ως απάντηση, στην έκκληση τους για αποφυλάκιση του Καβαλά, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δηλώσει πως έδωσε εντολή στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να κηρύξει 10 πρεσβευτές δυτικών χωρών, μεταξύ αυτών της Γαλλίας, της Γερμανίας και των ΗΠΑ, ‘persona non grata’.

Deutsche Welle: O Τσαβούσογλου έφτασε στο σημείο να απειλήσει να παραιτηθεί από την θέση του. 

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της DW, ο Τσαβούσογλου, από την Νότια Κορέα όπου βρισκόταν ακούγοντας τις απειλές του Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε στον Τούρκο πρόεδρο να καθυστερήσει τις αποφάσεις του έως τη Δευτέρα που θα είχαν υπουργικό συμβούλιο.

«Εάν οι πρέσβεις (οι οποίοι ζήτησαν την απελευθέρωση του κρατούμενου Οσμάν Καβαλά), χαρακτηριστούν persona non grata, θα αναγκαστώ να αφήσω το υπουργείο», είπε ο Τσαβούσογλου στον Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος του απάντησε ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι για αυτό, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ.

Για το θέμα των δέκα πρέσβεων υπήρξαν παρεμβάσεις από μέλη του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), προειδοποιώντας για τις συνέπειες που θα είχε μια τέτοια απόφαση στις διπλωματικές σχέσεις της Τουρκίας με χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γερμανία, η Γαλλία και ο Καναδάς.

Η υπόθεση απειλής του Ερντογάν με απέλαση για τους 10 πρέσβεις, απασχόλησε τον διεθνή Τύπο και οδήγησε σε νέα κρίση τη λίρα που έφτασε σε ιστορικό χαμηλό την περασμένη Δευτέρα.

Τα μέλη του ΑΚP είχαν ζητήσει να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση στο ζήτημα ενώ στη συνέχεια έγιναν από την προεδρία και το υπουργείο Εξωτερικών επαφές με τις πρεσβείες με το μήνυμα πως δεν θα πρέπει να αναμειγνύονται στα εσωτερικά θέματα της Τουρκίας. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία επισημαίνει τη δέσμευσή της στο άρθρο 41 της σύμβασης της Βιέννης που αφορά τη μη ανάμειξη των διπλωματών στις εσωτερικές υποθέσεις των χωρών. Το 41ο άρθρο της -υπογραφείσης το 1961 στη Βιέννη- Σύμβασης του ΟΗΕ για τις Διπλωματικές Σχέσεις, περιλαμβάνει τρία εδάφια. Το πρώτο από αυτά διατυπώνει την υποχρέωση του διπλωματικού προσωπικού να σέβεται τους νόμους και τους κανονισμούς του κράτους υποδοχής, καθώς και το καθήκον τους να μην αναμειγνύονται στις εσωτερικές υποθέσεις του ίδιου κράτους.

Ο Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε την ικανοποίησή του για το περιεχόμενο δήλωσης των δυτικών πρέσβεων ότι παραμένουν δεσμευμένοι στις προβλέψεις του 41ου άρθρου της Σύμβασης της Βιέννης, λέγοντας μάλιστα αμέσως μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ότι «οι πρεσβευτές των δυτικών χωρών έκαναν ένα βήμα πίσω και πιστεύει ότι θα είναι πιο προσεκτικοί στις δηλώσεις τους».