Το σχόλιο του Χαραλαμπίδη για τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων της Καισαριανής – «Τα λόγια μοιάζουν φτωχά»

Συγκίνηση στην αριστερά και στον προοδευτικό κόσμο έχουν σκορπίσει οι φωτογραφίες που τέθηκαν προς δημοπρασία στο eBay και φαίνεται να απεικονίζουν τη στιγμή που κομμουνιστές οδηγούνται από τους ναζί τον Μάιο του 1944 στην Καισαριανή.  Ενώ έχει ήδη αρχίσει να φουντώνει η συζήτηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν από την Πολιτεία να αναλάβει τις ευθύνες της ώστε να επιστρέψουν τα μοναδικά ντοκουμέντα στη χώρα, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης, με βαθιά γνώση των θεμάτων της Αντίστασης και της Κατοχής, έκανε μια πρώτο τοποθέτηση για το υλικό.

Με ανάρτησή του στο facebook υπογραμμίζει ότι «τα λόγια μοιάζουν φτωχά για να περιγράψουν τα συναισθήματα που μας δημιουργούν» και τονίζει πως «πρέπει να γίνει προσπάθεια ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποκτηθούν και να κατατεθούν σε επίσημο αρχειακό φορέα, με τον όρο ότι θα είναι διαθέσιμες στην έρευνα και ότι τα ψηφιακά τους αντίγραφα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς αντίτιμο σε εκδόσεις, εκθέσεις, ντοκιμαντέρ κ.ά. Μεγάλος αριθμός πολύτιμων πηγών (έγγραφα, φωτογραφίες, κινηματογραφικά αρχεία, αντικείμενα κ.ά.) αγοράζεται από ιδιώτες συλλέκτες, χρησιμοποιείται για ιδιωτική χρήση και δεν είναι διαθέσιμος στην έρευνα».

Αναλυτικά η ανάρτηση του ιστορικού

«Πρώτες σκέψεις για τις φωτογραφίες από την εκτέλεση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, που εμφανίστηκαν χθες προς δημοπρασία στο eBay: Οι φωτογραφίες είναι συγκλονιστικές. Τα λόγια μοιάζουν φτωχά για να περιγράψουν τα συναισθήματα που μας δημιουργούν.

Πρέπει να γίνει προσπάθεια ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποκτηθούν και να κατατεθούν σε επίσημο αρχειακό φορέα, με τον όρο ότι θα είναι διαθέσιμες στην έρευνα και ότι τα ψηφιακά τους αντίγραφα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς αντίτιμο σε εκδόσεις, εκθέσεις, ντοκιμαντέρ κ.ά. Μεγάλος αριθμός πολύτιμων πηγών (έγγραφα, φωτογραφίες, κινηματογραφικά αρχεία, αντικείμενα κ.ά.) αγοράζεται από ιδιώτες συλλέκτες, χρησιμοποιείται για ιδιωτική χρήση και δεν είναι διαθέσιμος στην έρευνα.

Οι φωτογραφίες αυτές χρειάζονται επιστημονική τεκμηρίωση. Βλέπουμε λήψεις από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, από τα γερμανικά φορτηγά που μετέφεραν τους κρατουμένους και από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι απεικονίζουν κάποιους από τους 200 εκτελεσμένους της Πρωτομαγιάς του 1944, γιατί η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε λίγες ημέρες αργότερα, στις 10 Μαΐου 1944, με την εκτέλεση άλλων 100 πολιτικών κρατουμένων. Συνεπώς, πρέπει να αναγνωρίσουμε τουλάχιστον ένα από τα πρόσωπα που διακρίνονται σε αυτές.

Αν θέλουμε να αφηγηθούμε την ιστορία των κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, αφετηρία μας δεν μπορεί να είναι η περίοδος της Κατοχής, αλλά εκείνη της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936, που επιβλήθηκε από τον Ιωάννη Μεταξά με την υποστήριξη του βασιλιά. Και αυτό διότι οι 157 από τους 200 εκτελεσμένους ήταν κομμουνιστές πολιτικοί κρατούμενοι που είχαν συλληφθεί από τις αρχές ασφαλείας του δικτατορικού καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά την περίοδο 1936–1939 και είχαν παραδοθεί από τις ελληνικές αρχές στα γερμανικά στρατεύματα, όταν αυτά εισέβαλαν στη χώρα τον Απρίλιο του 1941. Όμως, και μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους, η διοίκηση των χώρων κράτησης των κομμουνιστών παρέμεινε στα χέρια της Ελληνικής Χωροφυλακής. Με άλλα λόγια, αυτοί οι άνθρωποι ήταν πρωτίστως θύματα του αντικομμουνιστικού ελληνικού κράτους και δευτερευόντως των Γερμανών κατακτητών.

Εκτός από τους 157 προπολεμικούς κομμουνιστές πολιτικούς κρατουμένους (από αυτούς, τρεις ήταν αρχειομαρξιστές και τέσσερις τροτσκιστές), μεταξύ των εκτελεσμένων της Πρωτομαγιάς του 1944 υπήρχαν και τουλάχιστον 22 μέλη του ΕΑΜ, τα οποία είχαν συλληφθεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής από την Ελληνική Χωροφυλακή, η οποία τα παρέδωσε στους Γερμανούς προς εκτέλεση.

Θα μπορούσαμε να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα για τα θύματα αυτά, καθώς έχουμε ηθική υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη τους. Όμως το ελληνικό κράτος εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα πολύτιμα για την έρευνα αρχεία των ελληνικών υπηρεσιών ασφαλείας, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει 80 χρόνια από τη λήξη του πολέμου και 85 χρόνια από την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά».

Οι ιστορικοί περίπατοι του Χαραλαμπίδη

Ο ιστορικός, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, συχνά διοργανώνει ιστορικούς περιπάτους σε διάφορα σημεία της Αθήνας, είτε γνωστά στο ευρύ κοινό, είτε άγνωστα, βασισμένος στην δική του προσωπική έρευνα.

Σκοπός είναι να φωτιστούν οι διαφορετικοί κόσμοι που δημιουργήθηκαν και συγκρούστηκαν στα χρόνια της Κατοχής: οι Αντιστασιακοί και τους Δωσίλογοι.

Οι περίπατοι βασίζονται στην έρευνα του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, Διδάκτορα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πραγματοποιούνται από αυτόν. Στοιχεία για τους περιπάτους αντλούνται από τα βιβλία του «Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2012, «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2014, “Οι Δωσίλογοι. Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής”, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2023 και από τη διαρκή έρευνα γύρω από τη σύγχρονη ιστορία της πόλης.

Διαβάστε επίσης:

Εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζητούν να έρθουν στην Ελλάδα οι φωτογραφίες

Εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: Στη δημοσιότητα για πρώτη φορά φωτογραφίες από την Πρωτομαγιά του 1944

Οι πρώτες ταυτοποιήσεις από τα ιστορικά ντοκουμέντα της εκτέλεσης των 200 της Καισαριανής – Ο ψηλός και το γελαστό παιδί

Τέμπη: Ένταση στο μνημόσυνο με την παρουσία Κυρανάκη – «Δολοφόνοι των παιδιών μας» (video)

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr