Το πιο ακραίο καλοκαίρι που έχει βιώσει ποτέ η Δυτική Ευρώπη καταγράφηκε φέτος, σύμφωνα με νέα έκθεση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus. Για περισσότερες από τις μισές περιοχές της ηπείρου, η θερμική επιβάρυνση έφτασε σε επίπεδα που αντιστοιχούσαν σε θερμοκρασίες άνω των 38 βαθμών Κελσίου, ενώ η παρατεταμένη ζέστη επηρέασε την υγεία, την αγροτική παραγωγή, τα οικοσυστήματα και τις υποδομές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος παρακολούθησης της κλιματικής αλλαγής και πλήρες ρεπορτάζ του guardian, οι θερμοκρασίες του αέρα στη Δυτική Ευρώπη, από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο, ήταν κατά μέσο όρο 2,5°C υψηλότερες από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Ακόμη και στις υπόλοιπες περιοχές της Ευρώπης, όπου οι θερμοκρασίες ήταν ηπιότερες, οι επιπτώσεις ήταν σοβαρές. Συνολικά, το φετινό καλοκαίρι ήταν το τρίτο θερμότερο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη.
17 ημέρες με θερμοκρασίες άνω των 30°C
Η έκταση και η διάρκεια της ζέστης αποτυπώνονται χαρακτηριστικά στα δεδομένα. Τουλάχιστον το 60% της Δυτικής Ευρώπης βρέθηκε αντιμέτωπο με θερμοκρασίες άνω των 30°C για 17 ημέρες μέσα στο καλοκαίρι.
Για σύγκριση, το 2003 – μια χρονιά που έχει μείνει στην ευρωπαϊκή μνήμη για τον ακραίο καύσωνα – το αντίστοιχο φαινόμενο είχε καταγραφεί για 11 ημέρες. Το 2025 περιορίστηκε στις επτά.
Παράλληλα, η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε αριθμό-ρεκόρ, με 13 ημέρες «πολύ ισχυρής θερμικής καταπόνησης», σύμφωνα με την έκθεση.
Η καλοκαιρινή ζέστη έκανε την εμφάνισή της ασυνήθιστα νωρίς. Ήδη από τα τέλη Μαΐου, ένα ισχυρό κύμα καύσωνα αιφνιδίασε ακόμη και τους επιστήμονες του κλίματος, ενώ οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες επέμειναν μέχρι και τον Σεπτέμβριο.
Καύσωνες, ξηρασία και πυρκαγιές σε έναν φαύλο κύκλο
Οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες, οι οποίοι γίνονται συχνότεροι και εντονότεροι καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, είχαν βαρύ τίμημα. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία προκάλεσαν μεγάλες ζημιές στις καλλιέργειες και ανάγκασαν ακόμη και μονάδες παραγωγής ενέργειας να περιορίσουν ή να διακόψουν τη λειτουργία τους.
Ιδιαίτερα καταστροφικός αποδείχθηκε ο συνδυασμός ακραίας ζέστης, παρατεταμένης ξηρασίας και πυρκαγιών.
Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των ευρωπαϊκών θαλασσών κατέγραψαν επίσης νέα ρεκόρ, ενώ οι ποταμοί της ηπείρου παρουσίασαν τις χαμηλότερες θερινές παροχές εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια.
Η ζέστη και η εκτεταμένη έλλειψη βροχοπτώσεων δημιούργησαν ιδανικές συνθήκες για την εξάπλωση των πυρκαγιών.
Ρεκόρ και στις συνθήκες για την εκδήλωση πυρκαγιών
Τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές δείχνουν ότι οι συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση και εξάπλωση πυρκαγιών το 2026 ήταν οι χειρότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, είχαν καεί περίπου 680.000 εκτάρια. Η έκταση αυτή κατατάσσει το 2026 στην τρίτη χειρότερη θέση των διαθέσιμων καταγραφών, πίσω από τα περίπου ένα εκατομμύριο εκτάρια που είχαν καεί την ίδια περίοδο του 2025 και τα 768.000 εκτάρια του 2022.
Και οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν στις καμένες εκτάσεις.
Ο καπνός από τις πυρκαγιές, μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές απειλές για τη δημόσια υγεία, απελευθέρωσε στην ατμόσφαιρα 30% περισσότερα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια σε σχέση με τον μέσο όρο των δύο προηγούμενων δεκαετιών.
«Οι επιπτώσεις ξεπέρασαν κατά πολύ τα ρεκόρ θερμοκρασίας»
«Οι συνέπειες ξεπέρασαν κατά πολύ τα ίδια τα ρεκόρ θερμοκρασίας», δήλωσε η κλιματολόγος Samantha Burgess, από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων.
Όπως εξήγησε, επηρεάστηκαν η διαθεσιμότητα νερού, τα ενεργειακά συστήματα, οι μεταφορές, τα οικοσυστήματα και η ανθρώπινη υγεία.
«Καθώς το κλίμα συνεχίζει να θερμαίνεται, τέτοια φαινόμενα αναδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητά μας απέναντι σε ολοένα και πιο αλληλένδετους κλιματικούς κινδύνους», πρόσθεσε.
Ανάλογη είναι η εικόνα που περιγράφει ο Xavier Rodó, επικεφαλής του προγράμματος για το κλίμα και την υγεία στο ισπανικό ερευνητικό ινστιτούτο ISGlobal, ο οποίος δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έκθεση.
«Ειλικρινά, μετά το καλοκαίρι που μόλις περάσαμε, υπάρχουν λίγα καινούργια πράγματα να πούμε», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων αποτελεί σαφή ένδειξη πρωτοφανών αλλαγών στο ευρωπαϊκό κλίμα, καθώς καταρρίπτονται ρεκόρ όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο, αλλά και σε περιφερειακή και ηπειρωτική κλίμακα.
Η κλιματική κρίση πίσω από την ακραία ζέστη
Το φετινό καλοκαίρι συνέπεσε με ένα εξαιρετικά ισχυρό φαινόμενο El Niño, το οποίο συμβάλλει στην άνοδο των παγκόσμιων θερμοκρασιών και στην ενίσχυση ακραίων καιρικών φαινομένων σε πολλές περιοχές του πλανήτη, από τη Νότια Αμερική έως την Αυστραλία.
Οι άμεσες επιδράσεις του El Niño στην Ευρώπη είναι κατά κανόνα περιορισμένες και εκδηλώνονται περισσότερο έμμεσα, μεταξύ άλλων μέσω των τιμών των τροφίμων και του πληθωρισμού.
Η έντονη ζέστη που έπληξε την Ευρώπη, ωστόσο, συνδέεται κυρίως με τη μακροπρόθεσμη υπερθέρμανση του πλανήτη και τις εκπομπές από την καύση ορυκτών καυσίμων.
Τι ζητούν οι επιστήμονες
Για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ακραίας ζέστης, γιατροί και επιστήμονες του κλίματος ζητούν από τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων και παράλληλα να προσαρμόσουν τις πόλεις και τις υποδομές στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι η δημιουργία περισσότερων χώρων σκίασης και πρασίνου στις πόλεις, καθώς και η εγκατάσταση συστημάτων κλιματισμού σε νοσοκομεία, σχολεία και μονάδες φροντίδας.
Τα φετινά ρεκόρ, πάντως, δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μόνο μια μακροπρόθεσμη απειλή. Η ακραία ζέστη, η ξηρασία, οι πυρκαγιές και η πίεση στους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους εξελίσσονται σε αλληλένδετες κρίσεις που ήδη επηρεάζουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Πώς τα λόμπι των ορυκτών καυσίμων και ο Τραμπ φίμωσαν την κλιματική έρευνα στα πανεπιστήμια
Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr
Facebook
Twitter
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια
Επικοινωνία
