Το παρασκήνιο της υπαναχώρησης Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ

Η αιφνίδια απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να παγώσει το φιλόδοξο «Σχέδιο Ελευθερία» για τη συνοδεία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ δεν ήταν μια κίνηση τακτικής, αλλά το αποτέλεσμα μιας σφοδρής διπλωματικής σύγκρουσης με το Ριάντ. Η ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, εξοργισμένη από τους χειρισμούς του Λευκού Οίκου, προχώρησε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου, αναστέλλοντας τη χρήση του εναέριου χώρου της και των στρατιωτικών της βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις, παραλύοντας ουσιαστικά την επιχείρηση.

Το χρονικό του αιφνιδιασμού και η αντίδραση του Ριάντ

Όλα ξεκίνησαν το απόγευμα της Κυριακής 4 Μαΐου, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος επέλεξε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ανακοινώσει τη νέα στρατιωτική πρωτοβουλία με στόχο τη θωράκιση της ναυσιπλοΐας έναντι του ιρανικού αποκλεισμού. Σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται το NBC, η ανακοίνωση αυτή έπιασε απροετοίμαστους τους παραδοσιακούς συμμάχους του Κόλπου. Η απάντηση της Σαουδικής Αραβίας ήταν ακαριαία και σκληρή: απαγόρευσε στα αμερικανικά μαχητικά και υποστηρικτικά αεροσκάφη να απογειώνονται από την αεροπορική βάση Prince Sultan, ενώ έκλεισε τον εναέριο χώρο της για κάθε πτήση που σχετιζόταν με τη συγκεκριμένη αποστολή.

Αποτυχημένες διαβουλεύσεις και προσωρινή παύση

Παρά την έντονη κινητικότητα και τις επαφές του Ριάντ με κορυφαία στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως τον Αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, το κλίμα παρέμεινε πολεμικό. Μια τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν κατάφερε να γεφυρώσει το χάσμα, οδηγώντας τον Πρόεδρο στην απόφαση να διακόψει την επιχείρηση. Ο ίδιος ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η παύση είναι βραχυπρόθεσμη, προκειμένου να εξεταστεί η πιθανότητα μιας ευρύτερης συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, όμως η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι η αποκατάσταση της πρόσβασης στις κρίσιμες υποδομές είναι η προτεραιότητα.

Το διπλωματικό κενό και οι αντιδράσεις των συμμάχων

Η έλλειψη συντονισμού φαίνεται πως επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες της περιοχής. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν διαβουλευτεί με το Ομάν πριν τις ανακοινώσεις, ενώ ο Εμίρης του Κατάρ ενημερώθηκε από τον Τραμπ αφού η επιχείρηση είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Ενώ ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι υπήρξε έγκαιρη ειδοποίηση, πηγές από τη Σαουδική Αραβία υπογραμμίζουν ότι η χώρα προκρίνει τη διπλωματική μεσολάβηση του Πακιστάν για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, θεωρώντας τις μονομερείς στρατιωτικές κινήσεις ως τροχοπέδη στην αποκλιμάκωση.

Η γεωπολιτική σημασία των βάσεων και της πρόσβασης

Η εξάρτηση του αμερικανικού στρατού από τη συνεργασία των κρατών του Κόλπου είναι απόλυτη, καθώς η γεωγραφία επιβάλλει τη χρήση του εναέριου χώρου τους για τη δημιουργία «αμυντικής ομπρέλας» πάνω από τα πλοία. Το καθεστώς πρόσβασης, εδραίωσης και υπερπτήσης (ABO) καθιστά τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Ομάν απαραίτητους κρίκους στην αλυσίδα των αμερικανικών επιχειρήσεων. Παρά την τρέχουσα ένταση, οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρό αποτύπωμα στην περιοχή, με δύο ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων και ενισχυμένη υλικοτεχνική υποστήριξη, παραμένοντας σε κατάσταση ετοιμότητας καθώς οι ισορροπίες στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα κρέμονται από μια κλωστή.

Διαβάστε επίσης:

Ο Τραμπ κήρυξε «πόλεμο» στην Ευρώπη: Τη θεωρεί «εκκολαπτήριο τρομοκρατικών απειλών»

Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ βλέπει συμφωνία με το Ιράν, το Ισραήλ έτοιμο «για όλα τα σενάρια»

Τραμπ: «Αν συμφωνήσει το Ιράν σταματά η Επική Οργή – Αλλιώς ξεκινούν οι βομβαρδισμοί»

Κωλοτούμπα Τραμπ: Στο ψυγείο το «Σχέδιο Ελευθερία» – «Μεγάλη πρόοδος προς πλήρη και τελική συμφωνία»

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr