Το Greek dream είναι να μη σου συμβεί κάτι

Κάποτε, σε αυτή τη χώρα, οι άνθρωποι ονειρεύονταν πράγματα που είχαν σχήμα και προορισμό. Ένα σπίτι λίγο μεγαλύτερο από των γονιών τους, μια δουλειά που δεν θα τους χαλάει την υγεία, ένα αυτοκίνητο που να σε πηγαίνει κάπου, όχι μόνο να σε χρεώνει, παιδιά, λίγες διακοπές, μια αίσθηση ότι ο χρόνος, έστω αργά, δουλεύει υπέρ σου.

Δεν ήταν παράδεισος. Ήταν όμως μια πορεία. Σήμερα, η πορεία αυτή έγινε επιβίωση.

Το ελληνικό όνειρο του 2026 δεν είναι να πετύχεις, δεν είναι να προοδεύσεις, ούτε καν να ζήσεις καλύτερα από τους γονείς σου. Καλά, γι’ αυτό δεν υπάρχει περίπτωση.

Είναι να μη σου συμβεί κάτι. Να μη χάσεις τη δουλειά σου. Να μη χρειαστείς νοσοκομείο. Να μη χαλάσει το αυτοκίνητο. Να μη σου έρθει ένας λογαριασμός που θα σε πετάξει εκτός ισορροπίας. Να μη μπλέξεις με υπηρεσίες, δικαστήρια, τράπεζες, εργοδότες, συστήματα που μιλούν μόνο τη γλώσσα της ταλαιπωρίας. Κανείς δεν κυνηγάει πια ευημερία.

Την αναβολή καταστροφής προσπαθούμε. Κι αυτό είναι ίσως το πιο ακριβό τίμημα της εποχής: ότι μια κοινωνία έμαθε να φοβάται περισσότερο απ’ όσο ελπίζει.

Όταν το μέλλον έγινε λίστα κινδύνων

Οι παλαιότεροι έκαναν σχέδια, οι νεότεροι κάνουν υπολογισμούς ζημιάς. Ο τριαντάρης δεν σκέφτεται πότε θα αγοράσει σπίτι, αλλά αν θα μπορεί να πληρώνει ενοίκιο σε έξι μήνες.

Η τριανταπεντάχρονη δεν αναρωτιέται πότε θα κάνει οικογένεια, αλλά αν αντέχει οικονομικά έναν παιδικό σταθμό, μια εγκυμοσύνη, έναν ακόμη λογαριασμό.

Ο εργαζόμενος δεν σχεδιάζει διακοπές. Μετρά μέρες άδειας σαν να μετρά φυσίγγια. Η ίδια η γλώσσα της κοινωνίας πρόδωσε την πτώση της.

Δεν λέμε πια «στόχοι», λέμε «να βγει ο μήνας». Δεν λέμε «προοπτική», λέμε «βλέπουμε». Δεν λέμε «μέλλον», λέμε «μακάρι».

Κι όμως, αυτή η συνθήκη παρουσιάζεται ως ρεαλισμός, ενώ στην πραγματικότητα είναι ο συλλογικός εκβιασμός μιας κοινωνίας που έμαθε να θεωρεί φυσιολογικό το λίγο, αρκεί να μη γίνει τίποτα χειρότερο.

Η γενιά του «φτου και βγήκα» και τα δανεικά όνειρα

Παλιότερα λέγαμε «έχω το σπίτι μου, έχω το κεφάλι μου ήσυχο». Σήμερα, η έννοια της ιδιοκτησίας έχει γίνει ένα ανέκδοτο που διηγούνται οι τράπεζες μεταξύ τους. Ζούμε σε μια εποχή «δανεικής» ζωής.

Σπίτι με ενοίκιο που θυμίζει δόση δανείου, αυτοκίνητο με leasing, κινητό με δόσεις, ακόμα και οι διακοπές με «pass». Όταν δεν σου ανήκει τίποτα, ο φόβος του «να μη συμβεί κάτι» πολλαπλασιάζεται. Γιατί αν συμβεί το παραμικρό, δεν έχεις τίποτα να πουλήσεις, τίποτα να υποθηκεύσεις, τίποτα να κρατήσεις.

Είσαι ένας ένοικος στη χώρα σου, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να δεχθεί έξωση. Αυτή η ανασφάλεια σε κάνει υπάκουο. Σε κάνει να σκύβεις το κεφάλι στη δουλειά, να δέχεσαι τις απλήρωτες υπερωρίες, να λες «ευχαριστώ» για τα 800 ευρώ. Γιατί το όνειρο είναι να μη σου τύχει η απόλυση. Και ο εργοδότης το ξέρει. Το σύστημα το ξέρει. Η κυβέρνηση το ξέρει και το καλλιεργεί.

Το σούπερ μάρκετ έγινε υπενθύμιση τάξης. Κοιτάς τιμές περισσότερο απ’ ό,τι κοιτάς προϊόντα. Η προσφορά αντιμετωπίζεται με ενθουσιασμό που κάποτε φυλασσόταν για γιορτές. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη συρρίκνωση, ακούμε καθημερινά για ανάπτυξη, επιδόσεις, επενδυτική εμπιστοσύνη, σταθερότητα.

Η χώρα έχει γίνει ειδικός στο να περιγράφει ευημερία την ώρα που οι πολίτες της κάνουν περικοπές στα βασικά. Δεν πλούτισε η κοινωνία. Απλώς ακριβαίνει η ζωή της.

Κι ο τρόμος είναι ο καλύτερος τρόπος διακυβέρνησης. Ένας λαός που ονειρεύεται μόνο την επιβίωση, δεν έχει χρόνο να ονειρευτεί την ανατροπή.

Η υγεία έγινε φόβος με τιμοκατάλογο

Σε μια λειτουργική χώρα, η ασθένεια είναι μια δυσκολία. Σε μια εξαντλημένη χώρα, είναι και οικονομικό γεγονός. Ένας πόνος στο στήθος δεν φέρνει μόνο ανησυχία. Φέρνει ερωτήσεις.

Πότε έχει ραντεβού; Πόσο κοστίζει ιδιωτικά; Τι καλύπτει η ασφάλεια; Πόσες μέρες δουλειά θα χαθούν; Θα υπάρξει κατανόηση ή θα καταγραφεί ως πρόβλημα;

Η πρόληψη μεταφέρεται για «τον άλλο μήνα». Οι εξετάσεις αναβάλλονται. Τα συμπτώματα βαφτίζονται κούραση και η κούραση βαφτίζεται κανονικότητα.

Το δημόσιο σύστημα υγείας δεν είναι απλώς πιεσμένο. Είναι το σημείο όπου συναντιούνται όλες οι ανεπάρκειες μιας χώρας που ζητά συνεχώς υπομονή από κουρασμένους ανθρώπους.

Κι όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι η υγεία του εξαρτάται από τύχη, γνωριμία ή οικονομική δυνατότητα, τότε η ανασφάλεια παύει να είναι αίσθημα και γίνεται καθεστώς.

Μη μπλέξεις: το ανεπίσημο εθνικό δόγμα

Αν έπρεπε να συνοψίσει κανείς τη σύγχρονη ελληνική εμπειρία σε δύο λέξεις, θα ήταν αυτές: μη μπλέξεις.

Μη μπλέξεις με υπηρεσίες. Μη μπλέξεις με χαρτιά. Μη μπλέξεις με δικαστήρια. Μη μπλέξεις με λάθος εργοδότη. Μη μπλέξεις με τράπεζες. Μη μπλέξεις με λάθος στιγμή στο λάθος μέρος.

Η δυσπιστία προς τους θεσμούς δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Χτίστηκε αργά, με καθυστερήσεις, με ατιμωρησίες, με σκάνδαλα που ξεθώριασαν πριν λογοδοτήσουν, με τραγωδίες που αντιμετωπίστηκαν ως επικοινωνιακά προβλήματα.

Τα Τέμπη άφησαν πίσω τους κάτι περισσότερο από οργή. Άφησαν την αίσθηση ότι σε αυτή τη χώρα δεν φοβάσαι μόνο το δυστύχημα. Φοβάσαι και τη διαχείρισή του μετά, αφού ακόμα και τώρα μάρτυρες πεθαίνουν.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, ένας 89χρονος εισέβαλε ένοπλος σε υπηρεσία του ΕΦΚΑ και στη συνέχεια στο Ειρηνοδικείο, τραυματίζοντας πέντε ανθρώπους και δηλώνοντας πως «δεν άντεχε το άδικο».

Η αστυνομία τον…έφτασε μετά από σχεδόν 6 ώρες. Το περιστατικό δεν είναι απλώς αστυνομικό δελτίο. Είναι η πιο σκοτεινή φωτογραφία μιας χώρας όπου η απόγνωση, η γραφειοκρατία, η εγκατάλειψη και η θεσμική προχειρότητα συναντιούνται.

Όταν η απελπισία μπαίνει από την κεντρική είσοδο

Το πιο τρομακτικό στην υπόθεση δεν είναι μόνο ότι ένας άνθρωπος 89 ετών πήρε όπλο και βγήκε να λύσει λογαριασμούς με το κράτος. Είναι ότι κανείς δεν έπεσε πραγματικά από τα σύννεφα.

Γιατί όλοι γνωρίζουμε πως γύρω μας κυκλοφορούν άνθρωποι διαλυμένοι από χρόνια ταλαιπωρίας, οικονομικής πίεσης, μοναξιάς, ψυχικής φθοράς. Άνθρωποι που έμαθαν να περιμένουν, να θυμώνουν μόνοι τους, να μιλούν σε τοίχους, να ζητούν δικαίωση από συστήματα που απαντούν με αριθμούς πρωτοκόλλου.

Κι όταν μια κοινωνία αφήνει την οργή να σαπίζει δεκαετίες, κάποια μέρα αυτή δεν φωνάζει. Πυροβολεί.

Το μέλλον είναι ήδη εδώ και είναι άσχημο γεμάτο πρόωρα γερασμένους ανθρώπους χωρίς στήριξη, νέοι χωρίς προοπτική, θεσμοί χωρίς εμπιστοσύνη, δημόσιοι χώροι χωρίς ασφάλεια.

Μια χώρα που παράγει μόνο δύο ηλικίες: εξαντλημένους νέους και απελπισμένους γέρους.

Κάτι που δεν πρόκειται να διορθωθεί εύκολα. Γιατί δεν χάλασε χθες.

Το πιο επικίνδυνο διο διάδροεν είναι η φτώχεια αλλά η συνήθεια

Οι άνθρωποι συνηθίζουν τον χαμηλό μισθό, το άγχος, το να κοιμούνται λίγο, να μετρούν ευρώ, να περιμένουν στην ουρά, να μειώνουν επιθυμίες. Συνηθίζουν ακόμη και την προσβολή να τους λένε τεμπέληδες ενώ δουλεύουν εξαντλητικά, υπερβολικούς ενώ ζουν οριακά, αρνητικούς επειδή περιγράφουν την πραγματικότητα.

Μάλλον αυτή είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του συστήματος, ότι έπεισε πολλούς πως το πρόβλημα είναι η γκρίνια τους και όχι η ζωή τους.

Η Ελλάδα δεν κατέρρευσε.

Απλώς έμαθε να συνεχίζει χαλασμένη.

Διαβάστε επίσης:

Το βαρύ κατηγορητήριο του 89χρονου για τις επιθέσεις σε ΕΦΚΑ και Εφετείο

Πρώην διευθυντής της Μοσάντ κατακεραυνώνει το Ισραήλ: «Ντρέπομαι που είμαι Εβραίος»

ΕΣΥ: Κατέρρευσε ειδικευόμενη παιδίατρος μετά από 5 ημέρες συνεχόμενης εφημερίας – «Είμαι κουρασμένη»

Η Αριστερά και η πραγματικότητα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr