Το Έβερεστ δεν είναι το ψηλότερο βουνό στον κόσμο

Η ανάβαση στην κορυφή του Έβερεστ βρίσκεται στην κορυφή της λίστας επιθυμιών κάθε ορειβάτη και λάτρη της περιπέτειας. Με υψόμετρο 8.848,86 μέτρα, το ψηλότερο σημείο των Ιμαλαΐων θεωρείται δικαίως η υψηλότερη κορυφή της Γης.

Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια: Εξαρτάται από το πώς μετράμε.

Νομίζουμε ότι ξέρουμε ποιο είναι το ψηλότερο βουνό της Γης. Αλλά αυτό εξαρτάται… Και αν κατεβούμε αρκετά βαθιά κάτω από τα πόδια μας, η ίδια η Γη κρύβει δομές που κάνουν τα βουνά της επιφάνειας να μοιάζουν… μικροσκοπικά.

Το Έβερεστ είναι χωρίς αμφιβολία το ψηλότερο σημείο της Γης πάνω από τη μέση στάθμη της θάλασσας. Αν όμως αλλάξουμε το σημείο αναφοράς, το ρεκόρ περνάει σε άλλα βουνά. Και αν κατεβούμε αρκετά βαθιά κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη, η ίδια η Γη κρύβει δομές τόσο τεράστιες ώστε κάνουν ακόμη και το Έβερεστ να μοιάζει μικρό.

Το ψηλότερο βουνό ΔΕΝ είναι το Έβερεστ

Αν μετρήσουμε ένα βουνό από τη βάση του μέχρι την κορυφή του, τότε το Έβερεστ χάνει το ρεκόρ.

Ο τίτλος περνά στο Mauna Kea, το ηφαίστειο της Χαβάης. Η κορυφή του φτάνει περίπου τα 4.207 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, όμως η βάση του βρίσκεται βαθιά κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Από τη βάση μέχρι την κορυφή του, το βουνό ξεπερνά τα 10.200 μέτρα. Δηλαδή είναι ψηλότερο από το Έβερεστ όταν χρησιμοποιούμε ως μέτρο ολόκληρο το βουνό και όχι μόνο το τμήμα που βλέπουμε.

 

Υπάρχει όμως και ένα ακόμη παράδοξο

Το βουνό του οποίου η κορυφή βρίσκεται μακρύτερα από το κέντρο της Γης δεν είναι ούτε το Έβερεστ ούτε το Mauna Kea. Είναι το Chimborazo στον Ισημερινό.

Η Γη δεν είναι τέλεια σφαίρα. Η περιστροφή της δημιουργεί ένα μικρό «φούσκωμα» στον Ισημερινό, με αποτέλεσμα ένα σημείο εκεί να βρίσκεται μακρύτερα από το κέντρο του πλανήτη. Έτσι, παρότι η κορυφή του Chimborazo βρίσκεται στα 6.268 μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, απέχει από το κέντρο της Γης περισσότερα από 2.000 μέτρα επιπλέον σε σχέση με την κορυφή του Έβερεστ. Με άλλα λόγια, λοιπόν, το «ψηλότερο βουνό της Γης» δεν είναι τόσο απλή υπόθεση όσο νομίζουμε και κάπου εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο παράξενα.

Τα «βουνά» που δεν μπορούμε να δούμε

Πολύ βαθύτερα από οποιοδήποτε σημείο στο οποίο θα μπορούσε να φτάσει άνθρωπος, στο εσωτερικό της Γης, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει δύο γιγάντιες δομές που προκαλούν εδώ και δεκαετίες το ενδιαφέρον της γεωλογίας.

Βρίσκονται στον κατώτερο μανδύα, κοντά στο όριο ανάμεσα στον μανδύα και τον εξωτερικό πυρήνα της Γης. Η μία βρίσκεται κάτω από την Αφρική και η άλλη κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Είναι γνωστές ως Large Low Shear Velocity Provinces – LLSVPs, δηλαδή μεγάλες περιοχές χαμηλής ταχύτητας διάδοσης σεισμικών κυμάτων.

Δεν πρόκειται, φυσικά, για βουνά με την κλασική έννοια του όρου. Δεν είναι συμπαγείς κορυφές από βράχο που περιμένουν κάποιον με ορειβατικό εξοπλισμό. Είναι τεράστιες, βαθιές γεωλογικές δομές που οι επιστήμονες μπορούν να ανιχνεύσουν επειδή επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα μέσα στη Γη. Και οι διαστάσεις τους είναι πραγματικά δύσκολο να συλληφθούν.

Η αφρικανική δομή έχει εκτιμηθεί ότι φτάνει περίπου τα 1.000-1.300 χιλιόμετρα σε ύψος, ενώ διαφορετικά μοντέλα δίνουν διαφορετικές διαστάσεις και για την αντίστοιχη δομή κάτω από τον Ειρηνικό. Οι ακριβείς διαστάσεις τους παραμένουν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας. Για να αντιληφθούμε το μέγεθος, το Έβερεστ υψώνεται 8,85 χιλιόμετρα πάνω από τη θάλασσα.

Οι δομές αυτές εκτείνονται σε βάθη εκατοντάδων έως και περισσότερων από 1.000 χιλιομέτρων μέσα στον μανδύα.

Πώς ξέρουμε ότι υπάρχουν;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εντυπωσιακό κομμάτι της ιστορίας. Οι επιστήμονες δεν έχουν δει ποτέ αυτές τις δομές. Δεν υπάρχει κάποια φωτογραφία τους, ούτε φυσικά μπορεί να γίνει γεώτρηση σε τέτοιο βάθος.

Τις «βλέπουν» μέσα από τους σεισμούς.

Τα σεισμικά κύματα ταξιδεύουν στο εσωτερικό της Γης και η ταχύτητα και η πορεία τους μεταβάλλονται ανάλογα με τα υλικά και τις συνθήκες που συναντούν. Μετρώντας τεράστιο αριθμό τέτοιων κυμάτων από σεισμούς σε όλο τον πλανήτη, οι επιστήμονες μπορούν να δημιουργούν ένα είδος τομογραφίας της Γης – περίπου όπως μια αξονική τομογραφία αποκαλύπτει τι υπάρχει μέσα στο ανθρώπινο σώμα.

Έτσι προέκυψε η εικόνα δύο τεράστιων περιοχών στον βαθύ μανδύα, κάτω από την Αφρική και τον Ειρηνικό.

Το τι ακριβώς είναι, όμως, παραμένει αντικείμενο έρευνας. Οι επιστήμονες εξετάζουν διαφορετικές πιθανότητες, μεταξύ άλλων το ενδεχόμενο να πρόκειται για τεράστιες θερμοχημικές δομές με διαφορετική σύσταση από τον περιβάλλοντα μανδύα.

Ένας κόσμος που δεν βλέπουμε

Το ακόμη πιο συναρπαστικό είναι ότι ο κόσμος που γνωρίζουμε βρίσκεται ουσιαστικά στην επιφάνεια μιας Γης που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη.μ Έχουμε χαρτογραφήσει βουνά, ωκεανούς και ηπείρους, έχουμε στείλει ανθρώπους στο Διάστημα και έχουμε φωτογραφίσει μακρινούς πλανήτες. Κι όμως, χιλιάδες χιλιόμετρα κάτω από τα πόδια μας υπάρχουν δομές που δεν έχουμε δει ποτέ άμεσα και για τις οποίες ακόμη προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς σχηματίστηκαν και πώς εξελίχθηκαν.

Το Έβερεστ, λοιπόν, εξακολουθεί να είναι ο αδιαμφισβήτητος «βασιλιάς» όταν μιλάμε για το υψηλότερο σημείο πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Αλλά η ίδια η ερώτηση «ποιο είναι το ψηλότερο βουνό στον κόσμο;» έχει περισσότερες από μία απαντήσεις.

Το Mauna Kea κερδίζει αν μετρήσουμε από τη βάση μέχρι την κορυφή. Το Chimborazo αν μετρήσουμε την απόσταση από το κέντρο της Γης. Και βαθιά κάτω από την επιφάνεια, δύο γιγάντιες γεωλογικές δομές εκτείνονται σε ύψη που μετρώνται σε εκατοντάδες ή και περισσότερα από χίλια χιλιόμετρα. Ίσως τελικά το πιο εντυπωσιακό βουνό της Γης να μην είναι καν αυτό που μπορούμε να δούμε.

Γιατί, όπως αποδεικνύεται ξανά και ξανά, η Γη κρύβει κάτω από τα πόδια μας έναν ολόκληρο κόσμο που δεν έχουμε ακόμη καταφέρει να γνωρίσουμε.

Διαβάστε επίσης 

• Αυτοί είναι οι πιο φθηνοί προορισμοί για ένα city break στην Ευρώπη

• Ο Καναδάς έχει περισσότερες λίμνες απ’ ότι όλος ο υπόλοιπος κόσμος μαζί!

• Αυτή είναι η πιο φθηνή χώρα στην Ευρώπη για ταξίδι και αξίζει να τη βάλεις στη λίστα σου
  

  Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr