Το χάος ως δόγμα: Ο Τραμπ, το Ιράν και η κατάρρευση της αμερικανικής αξιοπιστίας

Η αμερικανική στρατηγική απέναντι στην Τεχεράνη διολισθαίνει σε μια επικίνδυνη ζώνη πλήρους αβεβαιότητας, όπου τα επίσημα μηνύματα του Λευκού Οίκου αδυνατούν πλέον να ξεχωρίσουν από τον επικοινωνιακό θόρυβο. Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ σπεύδει να κηρύξει το «τέλος του πολέμου» βασιζόμενος σε μια υποτιθέμενη αποδυνάμωση των ιρανικών δυνατοτήτων άμυνας, η ηγεσία του Πενταγώνου τον διαψεύδει, κάνοντας λόγο για μια σύγκρουση που βρίσκεται μόλις στην αφετηρία της. Αυτή η σχιζοειδής στάση δείχνει την απουσία κάποιου ορατού και συνεκτικού σχεδίου, μετατρέποντας την παγκόσμια διπλωματία σε όμηρο των τηλεοπτικών εμφανίσεων και των αλληλοσυγκρουόμενων δηλώσεων.

Η στρατηγική της σύγχυσης και το τέλος της λογικής

Η ρητορική του Λευκού Οίκου έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί εργαλείο άσκησης πολιτικής, καταλήγοντας να είναι μια αυτοαναφορική πηγή παραγωγής χάους. Η ευκολία με την οποία η αμερικανική θέση μετακινείται μέσα σε λίγες ημέρες από την «ανοιχτή διαπραγμάτευση» στην απαίτηση για «άνευ όρων παράδοση», και από εκεί στο όραμα της «οικοδόμησης μιας νέας χώρας» (MIGA), αποκαλύπτει ένα βαθύ στρατηγικό κενό. Για τους συμμάχους και τους αντιπάλους της Ουάσιγκτον, η αποκωδικοποίηση των προθέσεών της έχει καταστεί αδύνατη, καθώς οι λέξεις στερούνται πλέον βάρους και διάρκειας, λειτουργώντας περισσότερο ως επικοινωνιακά πυροτεχνήματα παρά ως κατευθύνσεις που προμηνύουν μελλοντικές στάσεις και πολιτικές. Η μόνη διαχρονική σταθερά στην αμερικανική εξωτερική πολιτική είναι αυτή της πολιτικής και στρατιωτικής παρέμβασης σε ξένα κράτη, κάτι που παρά τις προεκλογικές εξαγγελίες του νυν προέδρου, τελικά δεν άλλαξε καθόλου.

Η εξόντωση των διαύλων και η παγίδα του κυνισμού

Η πλέον ζοφερή πτυχή αυτού του επικοινωνιακού παροξυσμού είναι η πλήρης απαξίωση της διπλωματίας. Ο κυνισμός με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ παραδέχεται πως «οι περισσότεροι από αυτούς που είχαμε στο μυαλό μας για διαπραγμάτευση είναι νεκροί», αναδεικνύει το αδιέξοδο αυτής της πολιτικής. Με την εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας εν μέσω συνομιλιών, η Ουάσιγκτον δεν πέτυχε μια στρατιωτική νίκη, αλλά μια διπλωματική αυτοχειρία καθιστώντας κάθε μελλοντική προσπάθεια συνεννόησης πολιτικά αδύνατη για την Τεχεράνη. Μέσα σε αυτή την κατάσταση το Ιράν επέλεξε μια ακόμα πιο σκληρή και αδιάλλακτη ηγεσία ακριβώς για να αντιμετωπίσει την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση, και εν γένει τις προκλήσεις ενός αβέβαιου μέλλοντος.

Η κατάρρευση της αξιοπιστίας σε έναν ασταθή κόσμο

Το προηγούμενο που δημιουργείται είναι ιστορικά πρωτοφανές και επικίνδυνο. Η διαπίστωση ότι ένας διαπραγματευτικός εταίρος μπορεί να δεχθεί επίθεση την ώρα που παρουσιάζει δείγματα υποχώρησης, τορπιλίζει τη θεμελιώδη αρχή της διεθνούς εμπιστοσύνης. Η ρευστότητα των αμερικανικών θέσεων, που αλλάζουν από ώρα σε ώρα ανάλογα με τις επικοινωνιακές ανάγκες της στιγμής, στερεί από τη διεθνή κοινότητα κάθε σημείο αναφοράς. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που απομένει δεν είναι απλώς η επιβολή της ωμής ισχύος, αλλά η ανάδειξη ενός «μοντέλου» του χάους, όπου η έλλειψη συνέπειας και ο επικοινωνιακός θόρυβος καθίστανται η νέα, τρομακτική κανονικότητα.

Διαβάστε επίσης:

Η στρατηγική του χάους και το αδιέξοδο της Δύσης

Γιατί δεν υπάρχει αντιπολεμικό κίνημα;

Ο κυβερνητικός σανός των «εθνικών επιτυχιών»

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr