Θυρεοειδής: Τα συμπτώματα και οι αιτίες των διαταραχών – Ποιοι οι τρόποι αντιμετώπισης τους

Ο θυρεοειδής αποτελεί τον πιο γνωστό και σημαντικό για πολλούς αδένα του ανθρωπίνου οργανισμού, με έντονη συσχέτιση με την καλή ανθρώπινη υγεία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές έρευνες σχετικά με τον θυρεοειδή, καθώς αυτοάνοσα νοσήματα σχετίζονται με τη λειτουργία του.

Παρακάτω, θα μάθουμε τα πάντα για τον θυρεοειδή, όπως τις λειτουργίες του, τα αίτια και συμπτώματα διαταραχών του θυρεοειδούς, αλλά και θεραπευτικές μεθόδους.

Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας

Το National Cancer Institute περιγράφει τον θυρεοειδή ως έναν αδένα, ο οποίος εντοπίζεται κάτω από τον λάρυγγα, με βασική λειτουργία την παραγωγή θυρεοειδικές ορμονών.

Ο θυρεοειδής, συμβάλλει στη ρύθμιση της ανάπτυξης και του μεταβολισμού.

Ανατομία του θυρεοειδούς

Αναφορικά με την ανατομία του θυρεοειδούς, έχει σχήμα πεταλούδας, με τον δεξιό λοβό και τον αριστερό λοβό να συνδέονται με ένα λεπτό κομμάτι ιστού.

Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι τέσσερα όργανα μεγέθους μπιζελιού που βρίσκονται στον λαιμό κοντά στον θυρεοειδή. Ο θυρεοειδής και οι παραθυρεοειδείς αδένες παράγουν ορμόνες.

Ορμόνες και θυρεοειδής

Ο θυρεοειδής χαρακτηρίζεται ως ενδοκρινής αδένας, με μία από τις βασικές του λειτουργίες να αποτελεί η έκκριση ορμονών. Σύμφωνα με το Cleveland Clinic, ο θυρεοειδής παράγει και απελευθερώνει τις ακόλουθες ορμόνες:

• Θυροξίνη (T4): η κύρια ορμόνη που παράγει ο θυρεοειδής, με μέτρια εμπλοκή στον μεταβολισμό.
• Τριιωδοθυρονίνη (Τ3): μειωμένη παραγωγή σε σχέση με την Τ4, με πολύ σημαντική επίδραση στον μεταβολισμό.
• Αντίστροφη τριιωδοθυρονίνη (RT3): ο οργανισμός παράγει ελάχιστες ποσότητες, οι οποίες αντιστρέφουν τις επιδράσεις της Τ3.
• Καλσιτονίνη: ορμόνη που συμβάλλει στη ρύθμιση της ποσότητας ασβεστίου στο αίμα.

Κοινά συμπτώματα διαταραχών του θυρεοειδούς

Η αναφορά στις διαταραχές του θυρεοειδούς αποτελεί έναν όρο για παθήσεις που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας του θυρεοειδούς.

Ο υποθυρεοειδισμός και ο υπερθυρεοειδισμός είναι οι δύο κύριοι τύποι νόσου του θυρεοειδούς.

Συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού

Σύμφωνα με το Cleveland Clinic, ο υποθυρεοειδισμός σχετίζεται με την υπολειτουργία του θυρεοειδούς, όταν δηλαδή δεν παράγει αρκετές ορμόνες.

Στα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού εντοπίζονται τα κάτωθι:

• Βραδυκαρδία
• Αίσθημα εξάντλησης
• Ανεξήγητη αύξηση βάρους
• Αίσθημα ευαισθησίας στο κρύο
• Ξηρό δέρμα
• Ξηρά και τραχιά μαλλιά
• Καταθλιπτική διάθεση
• Μηνορραγία

Συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού

Από την άλλη, ο υπερθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται ως η κατάσταση όπου ο θυρεοειδής αδένας είναι υπερδραστήριος, παράγοντας υπερβολικές ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών.

Σύμφωνα με το NHS UK, ένας υπερδραστήριος θυρεοειδής μπορεί να συνοδευτεί με μια σειρά από συμπτώματα, όπως:

• Νευρικότητα, άγχος και ευερεθιστότητα
• Μεταβολές στη διάθεση
• Αϋπνία
• Έντονη κόπωση και αδυναμία
• Ευαισθησία στη θερμότητα
• Πρήξιμο στο λαιμό λόγω διόγκωσης του θυρεοειδούς αδένα
• Ακανόνιστος και/ή ασυνήθιστα γρήγορος καρδιακός ρυθμός
• Τρέμουλο
• Απώλεια βάρους

Αίτια διαταραχών του θυρεοειδούς

Όπως συμβαίνει με τα συμπτώματα, έτσι κι οι αιτίες εμφάνισης κάποιας διαταραχής του θυρεοειδούς σχετίζονται με τη δραστηριότητα του αδένα.

Κληρονομικότητα

Όπως επισημαίνει το Verywell Health, το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να αποτελέσει παράγοντα εμφάνισης διαταραχών του θυρεοειδούς, με τις νόσους Hashimoto και η Graves να αποτελούν δυνητικά κληρονομικές.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες και διατροφικές ελλείψεις

Το ιώδιο αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαταραχών του θυρεοειδούς. Ειδικότερα, η υπερβολική ποσότητα ιωδίου στο σώμα προκαλεί μεγαλύτερη παραγωγή ορμονών από τις απαιτούμενες.

Αυτή η κατάσταση μπορεί να προκληθεί από λήψη ορισμένων φαρμάκων, όπως η αμιωδαρόνη (αντιαρρυθμικό φάρμακο).

Στον αντίποδα, υποθυρεοειδισμός μπορεί να εμφανιστεί σε περιοχές που δε διαθέτουν ευρέως διαθέσιμο ιωδιούχο αλάτι.

Αυτοάνοσα

Τα αυτοάνοσα έχουν σημαντική σύνδεση με την πρόκληση διαταραχών του θυρεοειδούς.

Κοινές αυτοάνοσες παθήσεις που συμβάλλουν στην εμφάνιση διαταραχών θυρεοειδούς περιλαμβάνουν:

• Νόσος Χασιμότο: η πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού σε χώρες με ευρέως διαθέσιμο ιωδιούχο αλάτι και άλλα τρόφιμα εμπλουτισμένα με ιώδιο.
• Νόσος του Graves: η πιο συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού.

Διάγνωση των διαταραχών του θυρεοειδούς

Η διάγνωση των διαταραχών του θυρεοειδούς βασίζεται αρχικά στην εξέταση του ιατρικού ιστορικού του ασθενή μαζί με τα συμπτώματα που έχει παρουσιάσει.

Παράλληλα, μπορεί να πραγματοποιηθεί φυσική εξέταση, όπως ψηλάφηση των αδένων, με σκοπό να διαπιστώσει ο ειδικός αν ο αδένας έχει εμφανείς όζους.

Εργαστηριακές εξετάσεις

Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να συμβάλλουν στη διάγνωση διαταραχών του θυρεοειδή.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι εξετάσεων αίματος για τον θυρεοειδή, όπως:

• Εξέταση θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) , Τ3 και Τ4
• Εξέταση αντισωμάτων θυρεοειδούς

Απεικονιστικές εξετάσεις

Εκτός από τις εργαστηριακές εξετάσεις αίματος, μπορεί να απαιτηθούν και απεικονιστικές εξετάσεις όπως υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς , που βοηθά τον γιατρό να αναζητήσει οζίδια (εξογκώματα) ή/και βρογχοκήλη.

Αντιμετώπιση των διαταραχών του θυρεοειδούς

Η αντιμετώπιση και θεραπεία για τις παθήσεις του θυρεοειδούς εξαρτάται από τον τύπο της πάθησης και την αιτία.

Κύριος στόχος αποτελεί η επαναφορά των θυρεοειδικών ορμονών σε υγιή επίπεδα.

Φαρμακευτική αγωγή

Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί το βασικό μέσο θεραπείας διαταραχών του θυρεοειδούς.

Γνωστά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για ανακούφιση ή και θεραπεία παθήσεων του θυρεοειδούς περιλαμβάνουν:

• Αντιθυρεοειδικά φάρμακα (μεθιμαζόλη και προπυλθειουρακίλη): εμποδίζουν τον θυρεοειδή να παράγει ορμόνες.
• Βήτα-αναστολείς: συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του υπερθυρεοειδισμού, χωρίς να επιφέρουν θεραπεία της πάθησης.
• Ραδιενεργό ιώδιο: αυτή η θεραπευτική μέθοδος βλάπτει τα κύτταρα του θυρεοειδούς, οδηγώντας στην καταστροφή του θυρεοειδούς αδένα. Αποτελεί θεραπευτική επιλογή για τον υπερθυρεοειδισμό και τον καρκίνο του θυρεοειδούς.
• Φάρμακα θυρεοειδικών ορμονών: αυτά τα φάρμακα αποτελούν συνθετική μορφή θυρεοειδικών ορμονών για τη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού. Τα άτομα που έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή ή σε μη λειτουργικό θυρεοειδή από ραδιενεργό ιώδιο συνήθως χρειάζεται να λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα για το υπόλοιπο της ζωής τους.

Χειρουργική επέμβαση

Η θυρεοειδεκτομή αποτελεί την κύρια μέθοδο αντιμετώπισης μέσω χειρουργείου για τον θυρεοειδή. Κατά τη θυρεοειδεκτομή αφαιρείται ολόκληρος ο θυρεοειδής αδένας.

Ο συγκεκριμένος τύπος επέμβασης αποτελεί τη θεραπεία πρώτης γραμμής για τον καρκίνο του θυρεοειδούς.

Φυσικές θεραπείες, διατροφή και συμπληρώματα διατροφής

Αρκετοί άνθρωποι αναζητούν φυσικές λύσεις για τη μείωση των συμπτωμάτων του υπερδραστήριου ή υποδραστήριου θυρεοειδούς. Αλλαγές στη διατροφή και τα συμπληρώματα διατροφής, μπορούν δυνητικά να προσφέρουν ανακούφιση στον ασθενή.

Το British Thyroid Foundation παραθέτει τις ακόλουθες διατροφικές συστάσεις:

• εντάσσετε τουλάχιστον πέντε μερίδες από μια ποικιλία φρούτων και λαχανικών καθημερινά
• καταναλώνετε φυτικές ίνες και αμυλούχες τροφές όπως πατάτες, ψωμί, ρύζι ή ζυμαρικά
• εντάξτε επίσης στη διατροφή σας φασόλια, όσπρια, ψάρι, αυγά, κρέας και άλλες πηγές πρωτεΐνης
• επιλέγετε ακόρεστα λιπαρά, καταναλώνοντας τα σε μικρές ποσότητες
• καταναλώνετε άφθονα υγρά, κατά προσέγγιση 6 – 8 ποτήρια καθημερινά

Παράλληλα, ο ιστότοπος επισημαίνει πως είναι σημαντικό να αποφεύγετε:

• σταυρανθή λαχανικά, όπως μπρόκολο και κουνουπίδι, καθώς μπορεί να συμβάλουν στον σχηματισμό βρογχοκήλης.
• φύκη και θαλάσσια βρύα, καθώς έχουν πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο.
• σόγια, η οποία παρεμβαίνει στην απορρόφηση της λεβοθυροξίνης.

Εάν λαμβάνετε λεβοθυροξίνη, θα πρέπει να προσπαθήσετε να αποφεύγετε τη σόγια.

Με τη σύμφωνη γνώμη ενός ειδικού μπορείτε να δοκιμάσετε κάποιο από τα παρακάτω συμπληρώματα διατροφής:

• Βιοτίνη. Αντιμετώπιση συμπτωμάτων του υποθυρεοειδισμού
• Ασβέστιο. Επηρεάζει θετικά την απορρόφηση της λεβοθυροξίνης
• Τζίντζερ. Ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων υποθυρεοειδισμού
• Μαγνήσιο. Διαχείριση των συμπτωμάτων της νόσου του Graves
• Σελήνιο. Απαραίτητο για την παραγωγή της πιο δραστικής Τ3 από την Τ4
• Σίδηρος. Απαραίτητος για την παραγωγή της Τ4 και Τ3

Πρόληψη και διαχείριση για τον θυρεοειδή

Η πρόληψη πρακτικά συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του θυρεοειδούς σε υγιή επίπεδα. Η διατροφή αποτελεί το κύριο μέσο πρόληψης.

Διατροφικές συμβουλές

Είναι σημαντικό να θυμάστε πως η σωστή πρόληψη για τον θυρεοειδή και των παθήσεων που σχετίζονται με τη λειτουργία του, συνδέεται άμεσα με την κατανάλωση ιωδίου.

Συνήθως, το επιτραπέζιο αλάτι αποτελεί κύρια πηγή ιωδίου.

Εκτός αυτής της πηγής ιωδίου υπάρχουν κι άλλες:

• Τυρί
• Γάλα αγελάδας
• Αυγά
• Γιαούρτι
• Ψάρια αλμυρού νερού
• Φύκι
• Γάλα σόγιας
• Σάλτσα σόγιας

Θεωρητικά, το ιώδιο μπορεί να είναι ευεργετικό για την ανθρώπινη υγεία, αλλά απαιτεί προσοχή στη δοσολογία. Επικοινωνήστε με έναν ειδικό για τη σωστή χρήση ιωδίου στην
καθημερινότητά σας.

Τρόπος ζωής

Επί της ουσίας, οι συνήθειες στην καθημερινότητα ενός ανθρώπου δεν μπορούν εύκολα να προκαλέσουν κάποιο πρόβλημα στη λειτουργία του θυρεοειδούς.

Ένας βασικός παράγοντας είναι η πρόσληψη ιωδίου. Άτομα που κατοικούν σε μέρη χωρίς πρόσβαση σε ιωδιούχο αλάτι ή αντίστοιχα άτομα που λαμβάνουν αγωγή με υψηλή περιεκτικότητα σε
ιώδιο, μπορεί να εμφανίσουν προβλήματα με τον θυρεοειδή τους.

Συχνές ερωτήσεις

Παρακάτω θα απαντηθούν συχνές ερωτήσεις των χρηστών αναφορικά με τον θυρεοειδή.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με έναν γιατρό

Επικοινωνήστε με έναν γιατρό στην περίπτωση που παρατηρήσετε κάποιο από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• Απότομες αλλαγές στο βάρος
• Αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό
• Ευαισθησία στις μεταβολές της θερμοκρασίας

Μπορώ να παρακολουθήσω την κατάσταση του θυρεοειδούς μου από το σπίτι;

Πρακτικά, δεν είναι εφικτή η παρακολούθηση του θυρεοειδούς στο σπίτι. Απαιτείται ιατρική διάγνωση και εξετάσεις για να καθοριστούν οι τιμές αναφοράς του θυρεοειδούς.

Εάν αισθάνεστε πως ο θυρεοειδής σας δε λειτουργεί σωστά, καταγράψτε τα συμπτώματά σας, κάνετε μια ελαφρά ψηλάφηση στα σημεία του αδένα και απευθυνθείτε άμεσα σε έναν ειδικό.

Διαβάστε επίσης:

Βίντεο δείχνει τι συμβαίνει αν κόψουμε τη ζάχαρη για ένα μήνα: «Αλλάζουν τα πάντα»

Σε ποια ηλικία γερνάμε: Νέα μελέτη αποκαλύπτει πότε επιταχύνεται η βιολογική φθορά

Καρκίνος: Ραγδαία αύξηση θανάτων και κρουσμάτων μετά το 1990 διαπιστώνει νέα έρευνα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr