Θεσσαλονίκη: Ο Δήμος είπε όχι στο Δημοψήφισμα που ζήτησαν χιλιάδες πολίτες

Σε μια πρωτοφανή αντιδημοκρατική εκτροπή προχώρησε η διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης. Η παράταξη του Δημάρχου Αγγελούδη, ο οποίος προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ ψήφισε μαζί με την παράταξη Ζέρβα, η οποία είχε στηριχθεί από τη Νέα Δημοκρατία, προκειμένου να μην διεξαχθεί δημοψήφισμα αναφορικά με τον χώρο της ΔΕΘ.

Έτσι η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου αγνόησε περισσότερους από 23.000 πολίτες, οι οποίοι υπέγραψαν για την διεξαγωγή Δημοψηφίσματος. Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή Διοργάνωσης Δημοψηφίσματος οργανώνει για περισσότερο από έναν χρόνο καμπάνια για τη συλλογή υπογραφών προκειμένου να μπορέσουν να ψηφίσουν οι πολίτες της Θεσσαλονίκης αν επιθυμούν να μετατραπεί η ο χώρος της σε Μητροπολιτικό Πάρκο.

Το αίτημα συζητήθηκε σε μία μαραθώνια συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης την Τετάρτη 1 Απριλίου, η οποία διήρκεσε περίπου οκτώ ώρες, με την αίθουσα κατάμεστη και με συγκέντρωση πολιτών έξω από το δημαρχείο.

Η υπόθεση τοποθετήθηκε πρώτη στην ημερήσια διάταξη ως ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που έχουν τεθεί το τελευταίο διάστημα για το μέλλον της πόλης, καθώς η Οργανωτική Επιτροπή είχε καταθέσει 23.214 υπογραφές δημοτών και δημοτισσών ζητώντας το πρώτο τοπικό δημοψήφισμα στη χώρα με βάση το άρθρο 134 του ν. 4555/2018.

Από την πλευρά της δημοτικής αρχής, η βασική επιχειρηματολογία ήταν ότι το αίτημα δεν μπορούσε να προχωρήσει επειδή δεν πληρούσε τις νόμιμες προϋποθέσεις. Ο Δήμος είχε ήδη υποστηρίξει, με έγγραφο της Διεύθυνσης Μητρώου Πολιτών, ότι ο κατάλογος των 23.214 ονομάτων δεν συνοδευόταν από φυσικές ή ψηφιακές υπογραφές και ότι, κατά την ερμηνεία του, εφαρμόζεται συμπληρωματικά το άρθρο 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, άρα η αίτηση όφειλε να φέρει υπογραφή ώστε να θεωρείται έγκυρη δήλωση βούλησης. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Στέλιος Αγγελούδης, ο οποίος υποστήριξε ότι η νομιμότητα δεν είναι τυπολατρία αλλά προϋπόθεση δημοκρατίας και ότι ένα δημοψήφισμα χωρίς θεσμική θωράκιση θα ήταν ευάλωτο σε προσφυγές, ακυρώσεις και αμφισβητήσεις.

Στο πολιτικό επίπεδο, ο δήμαρχος επιχείρησε να εμφανίσει τη θέση της διοίκησης ως μια διαφορετική πρόταση για τη ΔΕΘ, απορρίπτοντας το δίλημμα «Έκθεση ή Πάρκο». Υποστήριξε ότι η νέα διοίκηση επιδιώκει «και πάρκο και ΔΕΘ», με μετατροπή του 70% της έκτασης σε μητροπολιτικό πάρκο, 120 στρέμματα πρασίνου, δύο νέα βιοκλιματικά εκθεσιακά κτίρια και ανασχεδιασμό του project σε σχέση με το προηγούμενο μοντέλο που, όπως είπε, είχε έντονα χαρακτηριστικά real estate.

Στον αντίποδα, η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος, διά της Μαρίας Κέκη, υποστήριξε από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου ότι πρόκειται για νόμιμο αίτημα, ότι οι 23.214 άνθρωποι που συμμετείχαν είναι πραγματικοί και ότι το δημοτικό συμβούλιο δεν έχει δικαίωμα να απαξιώσει μια τόσο μεγάλη λαϊκή πρωτοβουλία. Η ίδια έδωσε έμφαση στο ότι το ζήτημα αφορά όλη την πόλη και ότι πρόκειται για ένα θέμα που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, τον δημόσιο χώρο και την ποιότητα ζωής, άρα δεν μπορεί να κλείσει χωρίς να ακουστεί η φωνή των κατοίκων.

Ιδιαίτερο βάρος είχε και η νομική αντεπιχειρηματολογία που είχαν αναπτύξει δημόσια οι συνταγματολόγοι Ιφιγένεια Καμτσίδου, Ακρίτας Καϊδατζής και Χαράλαμπος Κουρουνδής, τους οποίους επικαλούνταν η πλευρά του δημοψηφίσματος. Οι τρεις νομικοί υποστήριξαν ότι η επίκληση του άρθρου 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας είναι νομικά αβάσιμη, επειδή το άρθρο 134 του ν. 4555/2018 δεν αφορά αίτηση για έκδοση διοικητικής πράξης αλλά αίτημα προκήρυξης δημοψηφίσματος, ενώ η προκήρυξη δημοψηφίσματος δεν αποτελεί διοικητική πράξη, όπως έχει κρίνει το Συμβούλιο της Επικρατείας. Πρόσθεσαν ότι ακόμη και αν γινόταν δεκτή η εφαρμογή του άρθρου 3, και πάλι η αίτηση δεν θα μπορούσε να απορριφθεί, αφού από τα λοιπά στοιχεία προκύπτουν η ταυτότητα και η σαφής βούληση των αιτούντων. Κατά την ίδια νομική προσέγγιση, η ηλεκτρονική πλατφόρμα συγκέντρωνε ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, έτος γέννησης και ρητή δήλωση ότι ο αιτών είναι εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους του Δήμου Θεσσαλονίκης, άρα ο δήμος είχε επαρκή στοιχεία για έλεγχο και δεν μπορούσε να ισχυρίζεται ότι δεν υφίσταται νόμιμη βούληση των δημοτών.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η τοποθέτηση του Νίκου Νικήσιανη από την «Πόλη Ανάποδα», ο οποίος έδωσε στο θέμα έντονο πολιτικό και δημοκρατικό χαρακτήρα. Ο Νικήσιανης υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό, αλλά αφορά το αν η δημοτική αρχή είναι διατεθειμένη να επιτρέψει στους κατοίκους να αποφασίσουν για μια επιλογή που θα καθορίσει για δεκαετίες το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Υποστήριξε, επίσης, ότι η δημοτική αρχή κρύβεται πίσω από μια νομικίστικη ερμηνεία για να αποφύγει την πολιτική δοκιμασία της λαϊκής ετυμηγορίας, σε ένα θέμα που αφορά το πράσινο, τον δημόσιο χώρο, τη δόμηση, τη λειτουργία του κέντρου και τελικά το ίδιο το μοντέλο ανάπτυξης της πόλης. Επίσης αμφισβήτησε ότι θα υπάρχει ο χώρος πρασίνου που υπόσχεται ο Δήμος, επικαλούμενος δηλώσεις κυβερνητικών.

Υπέρ του δημοψηφίσματος τάχθηκε και ο Σπύρος Πέγκας, ο οποίος μίλησε για υπογραφές που συγκεντρώθηκαν με κόπο ώστε να ακουστεί η γνώμη των πολιτών και υποστήριξε ότι η αγνόηση αυτού του αιτήματος είναι προσβλητική για τους δημότες. Η Λαϊκή Συσπείρωση, από την πλευρά της, δεν ανέπτυξε ξεχωριστή νομική επιχειρηματολογία, αλλά τάχθηκε υπέρ της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος, θεωρώντας ότι οι υπογραφές είναι έγκυρες και ότι η διοίκηση δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από νομικές διατάξεις για να αποφύγει την ουσιαστική απάντηση στο αίτημα των πολιτών.

Από τις υπόλοιπες τοποθετήσεις, ξεχώρισε εκείνη του Κωνσταντίνου Ζέρβα, ο οποίος υποστήριξε ότι η πλειοψηφία των δημοτών θέλει και τη ΔΕΘ και το πάρκο, δηλώνοντας ότι θα ψηφίσει ενάντια στην διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Αντίθετα, ο Δρόσος Τσαβλής υποστήριξε ότι μετά τις αλλαγές στο σχέδιο ανάπλασης και την αύξηση του πρασίνου το δημοψήφισμα δεν έχει λόγο ύπαρξης.

Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με ονομαστική ψηφοφορία, έπειτα από πρόταση του δημάρχου. Σύμφωνα με την καταγραφή, 29 δημοτικοί σύμβουλοι ψήφισαν κατά του αιτήματος, 7 υπέρ και 6 απουσίαζαν, με αποτέλεσμα το αίτημα να απορριφθεί. Έτσι, η πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου μπλόκαρε, σε αυτή τη φάση, την προσπάθεια να αποτυπωθεί η λαϊκή ετυμηγορία για το μέλλον της ΔΕΘ, χωρίς ωστόσο να κλείσει την πολιτική και θεσμική σύγκρουση που έχει ανοίξει για το ποιος αποφασίζει τελικά για τον χαρακτήρα του πιο εμβληματικού χώρου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Η συνέχεια αναμένεται να είναι έντονη, καθώς είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν προσφυγές και κινητοποιήσεις. Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις τοποθετήσεις από ολόκληρο το Δημοτικό συμβούλιο, εδώ: