Έντονα φαινόμενα ευτροφισμού καταγράφονται το τελευταίο διάστημα στον Θερμαϊκό Κόλπο στη Θεσσαλονίκη, με εκτεταμένη εμφάνιση φυτοπλαγκτόν, δυσοσμία και εικόνα «ερυθράς παλίρροιας», εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών και των παρατεταμένων νοτιάδων που εμποδίζουν την ανανέωση των υδάτων.
Η εξάπλωση του φαινομένου, που διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες, είναι εκτεταμένη και καλύπτει όλη την ακτογραμμή από την παλιά παραλία έως τα όρια της πόλης, συνοδευόμενη από έντονη οπτική υποβάθμιση και οσμές.
Ο ομότιμος καθηγητής Χημείας Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Κώστας Φυτιάνος εξήγησε ότι το φαινόμενο εμφανίζεται συνήθως δύο φορές τον χρόνο, στα τέλη Μαΐου και τον Σεπτέμβριο, λόγω απότομης αύξησης της θερμοκρασίας.
Όπως ανέφερε, ο Θερμαϊκός ως αβαθής κόλπος, σε συνδυασμό με υψηλές συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων (άζωτο και φώσφορο) και έλλειψη οξυγόνου, ευνοεί την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού. Τόνισε ότι τα ψάρια δεν κινδυνεύουν άμεσα, ωστόσο παρατηρείται ανοξία στο νερό, ενώ η απομάκρυνση του φαινομένου εξαρτάται κυρίως από τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα που μπορούν να μετακινήσουν τη μάζα προς τα βαθιά.
Σε εξέλιξη βρίσκονται καθημερινές επιχειρήσεις καθαρισμού στον Θερμαϊκό από το αντιρρυπαντικό σκάφος «Αλκίππη», το οποίο συλλέγει κυρίως στερεά απορρίμματα που παγιδεύονται στο φυτοπλαγκτόν, καθώς και επιπλέοντα απορρίμματα στο παράκτιο μέτωπο της Θεσσαλονίκης. Το σκάφος πραγματοποιεί διαχωρισμό νερού και στερεών καταλοίπων, συγκρατώντας τα στερεά υπολείμματα.
Η υφιστάμενη σύμβαση με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, αρμόδιο φορέα για τις προστατευόμενες περιοχές υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καλύπτει την περίοδο Μαρτίου έως τα μέσα Ιουνίου και λήγει στις 18 του μήνα.
Από εκεί και πέρα, τη χρηματοδότηση έως τον Σεπτέμβριο αναλαμβάνει η ΕΥΑΘ Α.Ε., κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας – Θράκης). Οι εργασίες θα συνεχιστούν όλο το καλοκαίρι, πέντε ημέρες την εβδομάδα και έξι ώρες ημερησίως, με διαδρομές από το λιμάνι έως το Μέγαρο Μουσικής και αντίστροφα, καθώς και από το λιμάνι έως την Αγία Τριάδα ή γύρω από το Δέλτα Αξιού και το Δέλτα Αλιάκμονα, όπου κρίνεται αναγκαίο.
Ο διαχειριστής της North Aegean Slops Ηλίας Ορφανίδης, στην οποία ανήκει το «Αλκίππη», ανέφερε ότι το φαινόμενο έχει μεγάλη έκταση και δεν περιορίζεται στην παλιά παραλία, περιγράφοντάς το ως «ένα μεγάλο χαλί μέχρι τα ανοιχτά σε όλον τον κόλπο». Όπως σημείωσε, το σκάφος προχωρά σε καθαρισμούς στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για συνολικές λύσεις, προσθέτοντας ότι αναμένεται ενίσχυση των ανέμων που ενδεχομένως θα συμβάλει στη διάσπαση του φαινομένου.
Λύσεις με βάση τη διεθνή εμπειρία
Ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας του Τμήματος Χημείας του ΑΠΘ Γιάννης Κατσογιάννης επισήμανε ότι η εμφάνιση του φαινομένου συνδέεται με την ταχεία ανάπτυξη φυτοπλαγκτού υπό ευνοϊκές συνθήκες, όπως υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και αυξημένες συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων. Υπογράμμισε την ανάγκη υιοθέτησης λύσεων βασισμένων στη διεθνή εμπειρία και σε σύγχρονες τεχνολογίες.
Όπως ανέφερε, πιθανή μόνιμη παρέμβαση θα ήταν η μείωση της χρήσης λιπασμάτων στις γύρω καλλιέργειες, ώστε να περιοριστεί η εισροή αζώτου και φωσφόρου στον Θερμαϊκό. Ωστόσο, σημείωσε ότι αυτό είναι δύσκολο λόγω της σημασίας της γεωργίας για την τοπική οικονομία.
Παράλληλα, πρότεινε ως τεχνική λύση τη χρήση αργιλικών ορυκτών, όπως ο καολινίτης, μέσω ψεκασμού στην επιφάνεια από εξειδικευμένα σκάφη, τα οποία μπορούν να αδρανοποιήσουν το φυτοπλαγκτόν και να το οδηγήσουν στον πυθμένα. Η μέθοδος εφαρμόζεται, όπως είπε, στη Νότια Κορέα, αλλά απαιτεί προσαρμογή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Θερμαϊκού. Δεύτερη επιλογή θα μπορούσε να είναι ειδικό σκάφος συλλογής και φιλτραρίσματος των αποθέσεων, με επιστροφή καθαρού νερού στη θάλασσα, αν και πρόκειται για ιδιαίτερα δαπανηρή λύση.
Θαλάσσιοι καύσωνες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Ο ίδιος επισήμανε ότι οι «θαλάσσιοι καύσωνες», οι οποίοι αποτελούν παγκόσμιο φαινόμενο, συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας τέτοιων επεισοδίων. Όπως ανέφερε, η αυξημένη θερμοκρασία της θάλασσας διαρκεί πλέον έως τα τέλη Αυγούστου, σε επίπεδα 22–28 βαθμών, δημιουργώντας συνθήκες ανοξίας.
Πρόσθεσε ότι ήδη παρατηρούνται επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή, όπως προβλήματα στον γόνο του μυδιού, σημαντικής υδατοκαλλιέργειας στον Θερμαϊκό. Αν και η κατάσταση χαρακτηρίζεται προς το παρόν ελεγχόμενη, προειδοποίησε ότι μακροπρόθεσμα δεν μπορεί να αποκλειστεί σοβαρός κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα και τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Διαβάστε επίσης:
Καιρός: Αλλάζει απότομα από αύριο με βροχές και καταιγίδες – Τι θα γίνει στην Αττική
Έγκλημα της Πύλου: Τρία χρόνια μετά δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια