Τελικά, όλα είναι content;

Μια νέα τάξη πραγμάτων γεννήθηκε μπροστά στα μάτια μας, μόνο που δεν είναι κοινωνική ούτε πολιτική. Είναι αισθητική. Η είδηση δεν είναι πια γεγονός, είναι περιεχόμενο, είναι content που πρέπει να φέρει engagement. Η φυλάκιση της Μουρτζούκου δεν είναι νομικό συμβάν, είναι άλλο ένα επεισόδιο. Το δικαστήριο, σκηνικό. Ο εισαγγελέας, δευτερεύων ρόλος. Η ίδια, πρωταγωνίστρια μιας βίαιης καμπάνιας, θύμα ή ήρωας, ανάλογα με το μοντάζ.

Η αισθητικοποίηση του εγκλεισμού, η αναπαραγωγή screenshots από stories, η μετατροπή ενός ποινικού αδικήματος σε content της ημέρας, αποκαλύπτουν κάτι τρομακτικό, ότι το δράμα έχει εμπορική αξία, αρκεί να χωράει σε κάδρο. Η είδηση κάποτε έψαχνε αλήθεια. Τώρα ψάχνει click. Ο τίτλος είναι πιο σημαντικός από το περιεχόμενο. Το thumbnail πιο πειστικό από την πηγή. Και το TikTok περισσότερο δημοσιογραφικό από τα δελτία ειδήσεων. Κάτι που πλέον μοιάζει λογικό, αφού δεν είναι λίγοι αυτοί που παρακάμπτουν τη σύνταξη και απευθύνονται με stories. Οργή, συγκίνηση, κατάρρευση, αποκαλύψεις, όλα γίνονται hashtags. Κι η είδηση; Μια φράση που γίνεται viral. Δεν έχει σημασία αν είναι ακριβής. Σημασία έχει αν δουλεύει. Η κοινή γνώμη, αντί για θεσμός, γίνεται comment section. Κι η δικαιοσύνη; Περνάει μέσα από την κάμερα του κινητού και δέχεται σχόλια στο αντίστοιχο section.

Από το βίντεο με τα χειροκροτήματα και τα καθημερινά τηλεοπτικά panels, μέχρι τα threads ανάλυσης της προσωπικότητάς της, η υπόθεση Μουρτζούκου απέκτησε ό,τι χρειάζεται για να μετατραπεί σε κανονικό «arc»: κεντρική ηρωίδα, θολό παρελθόν, plot twist, φινάλε με χειροπέδες. Κι όπως σε κάθε σύγχρονο επεισόδιο, το κοινό επιλέγει ρόλο: fan ή hater. Ή και τα δύο, αναλόγως το story. Αυτή η μετατροπή μια τρομακτικής ποινικής πράξης σε θεαματική εμπειρία, δεν είναι απλώς δημοσιογραφική κατάπτωση. Είναι κοινωνικός καθρέφτης. Αντικαθιστούμε την κρίση με το scroll και τη δικαιοσύνη με το share. Η ποινή δεν μετριέται σε έτη κάθειρξης, αλλά σε views. Όπως φάνηκε και με την Πισπιρίγκου πιο πριν.

Ο Κορωνοϊός, το Netflix και η Παράταση του Content

Η οικονομία του stretched narrative (να παρατείνεις, να απλώνεις, να γεμίζεις με flashback και flashforward, με subplots και ψεύτικες κορυφώσεις) δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι απόκριση στο νέο ήθος της κατανάλωσης, αφού δεν ψάχνεις την ουσία, ψάχνεις διάρκεια. Όπως και στη ζωή πλέον, δεν ζεις για να ζήσεις, ζεις για να παραχθεί περιεχόμενο. Κι όλα αυτά, μάλλον, έχουν την αφετηρία τους στην, όχι και τόσο, μακρινή εποχή του Covid-19…

Το Netflix, μια πλατφόρμα με σειρές-παύλα-ταινίες, μετατράπηκε σε εργοστάσιο περιεχομένου. Η πανδημία του Κορωνοϊού δεν ήταν μόνο υγειονομική κρίση, αλλά ήταν και μια κρίση υπομονής. Κι η αναμονή, για να γίνει ανεκτή, χρειαζόταν κάτι που να κυλάει, να γεμίζει τις ώρες, να απασχολεί το μυαλό για να υπάρχει υπομονή. Μια ταινία δύο ωρών δεν αρκούσε. Έπρεπε να γίνει σειρά δεκαπέντε επεισοδίων. Και το επεισόδιο; Cliffhanger. Γιατί αλλιώς δεν δουλεύει το binge. Υπάρχουν σειρές που φωνάζουν πως έπρεπε να ήταν ταινίες, αλλά αντί γι’ αυτό απλώνονται σε 8-12 επεισόδια, γεμάτα άσκοπους διαλόγους, κενές σκηνές και κουραστικές επαναλήψεις.

Σενάρια που θα μπορούσαν να πουν ό,τι έχουν να πουν σε 100 λεπτά, παρατείνουν τεχνητά τη διάρκειά τους μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουν την ποσόστωση περιεχομένου. Το κοινό κουράζεται. Δεν αντέχει άλλο. Κάνει skip, βαριέται, χάνει την πλοκή  ή απλώς προτιμά να βάλει μια playlist και να ξεχαστεί. Κάποτε ζητούσαμε περισσότερο χρόνο για να ζήσουμε. Τώρα, θέλουμε λιγότερο για να καταλάβουμε. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες σειρές πλέον μοιάζουν να έχουν ξεχειλωμένο ρυθμό. Όχι για να εμβαθύνουν, αλλά για να δώσουν content. Η δραματουργία υποχωρεί μπροστά στο watch time. Όπως και το storytelling, μπροστά στην καίρια ερώτηση του αλγορίθμου «πόση ώρα έμεινε ο θεατής;»

Playlists 8 Ωρών

Κι αυτές οι playlists… Κάποτε, ένα άλμπουμ ήταν σαν κεφάλαιο ημερολογίου. Μια μουσική αφήγηση 38 λεπτών. Ένας συνοπτικός κόσμος με αρχή, μέση και τέλος. Οι Cure, οι Radiohead, οι Portishead, μιλούσαν σε 9 κομμάτια. Σήμερα, το Spotify προτείνει playlists 8 ωρών για “studying”, “shower”, “focus”, “walking alone at night”. Μουσική που δεν ακούς, αλλά υπάρχει, όπως η σκόνη στο δωμάτιο. Το συγκρότημα Velvet Sundown έγινε viral. Κι όμως, δεν υπάρχουν καν μουσικοί. Το ChatGTP φτιάχνει στίχους, κάτι άλλο γράφει τις νότες και ένα τρίτο ΑΙ εργαλείο προσθέτει φωνητικά. Ο…συνθέτης απλώς επιλέγει genre και συναίσθημα. Κι ο ακροατής ακούει χωρίς να αφουγκράζεται, χωρίς να παρατηρεί το “μουσικό χαλί” που παίζει από πίσω. Δεν ενοχλεί, άρα καλό είναι. Μήπως κάπως έτσι γράφουμε πια και τα status μας;

Η μουσική σήμερα δεν δημιουργείται, παράγεται. Και όχι από ανθρώπους. Από prompts. Από ζήτηση. Από data. Η ανάγκη να πεις κάτι έγινε ανάγκη για περιεχόμενο. Εξατμίστηκε μέσα στον αλγόριθμο. Κι όσο εξελίσσεται η Τεχνητή Νοημοσύνη, τόσο περισσότερο περιεχόμενο μπορεί να παράγεται. Γιατί σημασία δεν έχει να γράψεις, αλλά να παίξει σε loop.

Instagram, OnlyFans και το Συνδρομητικό Reality μιας Καθημερινότητας

Μπαίνεις στο ντους; Μπορείς να κάνεις ένα story. Μιλάς με κάποιον και σε πλήγωσε; Σου αξίζει ένα tweet. Μαχαίρωσες την καρδιά σου με ένα βλέμμα πρώην; Screenshot και TikTok. Η ιδιωτικότητα δεν είναι επιλογή, είναι εμπόδιο για reach. Η οικονομία του content έχει αναβαθμίσει το οικείο σε επάγγελμα. Το φαγητό, το σώμα, η θλίψη, το κλάμα, το κοίταγμα στο κενό, όλα εντάσσονται στο προσωπικό brand. Το OnlyFans δεν είναι απλώς πλατφόρμα. Είναι η νέα μορφή reality TV, με το πλεονέκτημα του συνδρομητικού ελέγχου που ό,τι δώσεις – πληρώνεται. Αρκεί να είναι αρκετά προσωπικό ώστε να μοιάζει αληθινό και αρκετά καλά πακεταρισμένο ώστε να μοιάζει μοντάζ.

Αν καεί ένα δάσος αλλά δεν έχεις καλό πλάνο drone, άραγε συνέβη στ’ αλήθεια; Αν σκοτωθεί παιδί στη Γάζα αλλά δεν έχεις τη φωτογραφία του να κοιτά την κάμερα, θα συγκινηθεί κανείς; Οι πραγματικότητες έχουν γίνει εικονικά αρχεία. Όχι για να ξυπνήσουν συνείδηση. Για να αυξήσουν reach. Η πολιτική τραγωδία μετατρέπεται σε υπόβαθρο για αισθητική καταγγελία. Και η καταστροφή δεν έχει πια περιεχόμενο, γίνεται το περιεχόμενο. Αρκεί να έχει μοντάζ. Να χωράει σε reel.

Η Τέχνη του Προβλέψιμου Περιεχομένου

Ένα prompt, ένα ποίημα, μερικές λέξεις, ένα βίντεο. Η δημιουργία πια δεν πηγάζει από τα σωθικά, έρχεται από τον server. Δεν έχει κόπο, δεν έχει χτυποκάρδι, δεν έχει απόρριψη. Έχει latency. Τα εργαλεία αυτά δεν είναι προβληματικά από μόνα τους. Είναι προβληματική η χρήση τους ως υποκατάστατο της αυθεντικότητας. Όταν ο καλλιτέχνης παραμερίζεται για να χωρέσει ο πελάτης και η έκπληξη αντικαθίσταται από την φράση “Ζήτα κάτι και θα στο φτιάξω”. Μα η τέχνη δεν ήταν ποτέ για σένα. Ήταν για να σου πει κάτι που δεν ήξερες ότι ήθελες.

Μια νοσταλγία και pop Ανακύκλωση, γεμάτη reboots, remakes και χωρίς πρωτοτυπία

Το reboot είναι το νέο σίκουελ, αφού η ασφάλεια του γνώριμου κερδίζει την ανασφάλεια της έμπνευσης, οι ήρωες επιστρέφουν, όχι γιατί έχουν να πουν κάτι, αλλά γιατί το κοινό τους ξέρει ήδη. Και η πολιτισμική παραγωγή μοιάζει να έχει εγκλωβιστεί σε λούπα. όπως τα reels: ξεκινά και τελειώνει, απλώς για να ξαναπαιχτούν. Σαν να μην υπάρχει πια μέλλον, μόνο remastered παρελθόν σε μια κοινωνία που δεν θέλει να θυμάται, μα να επαναλαμβάνει.

Ζούμε Ή Απλώς Παράγουμε Content;

Η πραγματικότητα πια δεν προηγείται του πλάνου, αλλά έρχεται μετά. Πρώτα θα αποφασίσεις αν αξίζει για post και μετά θα το ζήσεις. Οι διακοπές γίνονται destination content. Οι σχέσεις social proof. Ο πόνος, εγγύηση για engagement. Η καθημερινότητα έχει timeline, όχι για να θυμάσαι αλλά για να χτίζεις κοινό. Το πάθος έγινε caption. Ο χωρισμός slideshow. Και η μοναξιά; Πάντα κάπου ανάμεσα σε δύο καρδούλες.

Ίσως να μην υπάρχει πια εμπειρία έξω από την αναπαράστασή της. Ίσως να μην θυμόμαστε πώς ήταν να ζούμε χωρίς να σκεφτόμαστε πώς θα φανεί. Η μνήμη έγινε feed. Η ταυτότητα έγινε προφίλ. Και η ύπαρξη; KPI. Key Performance Indicators ή η συντομογραφία του KPIs, δηλαδή Βασικοί Δείκτες Απόδοσης

Δεν ξέρουμε αν η επόμενη μουσική θα είναι ανθρώπινη ή αν η επόμενη καταστροφή θα καταγραφεί χωρίς φίλτρα. Ξέρουμε όμως πως, όπως έλεγαν κάποτε, το μέσο είναι το μήνυμα. Και σήμερα, το μέσο είναι content. Και όλα τα έγραψα εγώ ή το ChatGPT μου είπε πως αυτά θέλει το κοινό να διαβάσει;

Διαβάστε επίσης:

Ο Προκόπης Δούκας απαντά για τον χαμό με τους Pink Floyd: «Δεν θέλουν να βρίσκομαι στην ΕΡΤ»

Αείλανθος: Το φυτό που απειλεί πάρκα και αρχαιολογικούς χώρους στην Αττική – Τι μπορεί να προκαλέσει

Tomorrowland 2025: Μεγάλη φωτιά πριν το φεστιβάλ – Εικόνες καταστροφής (videos)

Καλογήρου: Νέα ανάρτηση από τη μητέρα του – «Παίξε παιδί μου, όπως πριν σου κόψουν τα ζώα το δάχτυλο»

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr