Τελικά είπε ο Μακάριος στον Ψυχάρη την ιστορική φράση για τους «χίλιους Μακάριους»;

Με ένα συναισθηματικό άρθρο επέλεξε να αποχαιρετίσει τον Σταύρο Ψυχάρη, ο δημοσιογράφος Νίκος Χασαπόπουλος, μοιραζόμενος με τους αναγνώστες του μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιστορία από τη σημαντικότερη, ίσως, συνέντευξη που κατάφερε να πάρει στην καριέρα του ο Ψυχάρης: την τελευταία συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.

Ωστόσο, μια αποστροφή του λόγου του Νίκου Χασαπόπουλου αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο, η ιστορική φράση του Μακάριου για τους «χίλιους Μακάριους» που «θα συνεχίσουν τον αγώνα» αν ο ίδιος «αποφάσιζε να πεθάνει», να μην ειπώθηκε ποτέ από τα χείλη του εμβληματικού αρχιεπισκόπου της Κύπρου.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Νίκου Χασαπόπουλου στον Οικονομικό Ταχυδρόμο:

Όταν ο Ψυχάρης έβγαλε είδηση που έκανε τον γύρο του κόσμου

Είχε πάθος με την δημοσιογραφία ο Σταύρος Ψυχάρης, ήταν πραγματικός ρεπόρτερ, ίσως ο καλύτερος της εποχής του. Ήταν από τους λίγους που σήκωνε το τηλέφωνο και μιλούσε κατευθείαν με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Γεώργιο Ράλλη, τον Ευάγγελο Αβέρωφ, τον Αντώνη Σαμαρά, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.

Η ιστορία που θα σας διηγηθώ συνέβη στην Κύπρο σε μια από τις δύσκολες δημοσιογραφικές αποστολές που ανελάμβανε.

Ο Ψυχάρης πήγε τότε στην Κύπρο για να πάρει συνέντευξη από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, μετά την τουρκική εισβολή. Δεν ήταν καθόλου τότε εύκολη μια συνέντευξη με τον Μακάριο.

Ο Ψυχάρης το είχε καταφέρει. Λίγο πριν αναχωρήσει για τη Λευκωσία, με ενημέρωσε ότι θα μου τηλεφωνήσει μια ορισμένη ώρα να μου υπαγορεύσει τη συνέντευξη. Δεν υπήρχαν τότε, βλέπετε, ούτε emails, ούτε ιντερνέτ, ούτε κινητά, ούτε τίποτα. Οι ειδήσεις των απεσταλμένων δημοσιογράφων δίνονταν τηλεφωνικά με εκείνα τα απαρχαιωμένα μαγνητικά μαύρα τηλέφωνα που για να ακούσεις έπρεπε να πάρεις το… μηδέν. Η υπαγόρευση εξάλλου ήταν μια δύσκολη διαδικασία.

Όντως αρχίζει και μου υπαγορεύει από τη Λευκωσία όπου βρισκόταν, στα γραφεία του «Βήματος», στη Χρήστου Λαδά, τηλεφωνικά την συνέντευξη Μακαρίου, αλλά με δόσεις, λόγω του ότι το τηλέφωνο ήταν παλιάς, όπως σας είπα, τεχνολογίας και συχνά κοβόταν η γραμμή.

Ήταν όντως μια εκπληκτική συνέντευξη, αλλά περίμενα και το τέλος. Ήθελα να δω πώς κλείνει μία τέτοια σπουδαία συνέντευξη Στο μεταξύ ελάχιστες ημέρες αργότερα ο Μακάριος πεθαίνει.

Ο Ψυχάρης δεν είχε επιστρέψει από την Κύπρο και την Παρασκευή κτυπά πάλι το τηλέφωνο: «Συμπλήρωσε, αυτά που θα σου πω και βάλτ’ τα στο τέλος της συνέντευξης», μου είπε βιαστικά.

Και με ήρεμη φωνή άρχισε να μου υπαγορεύει τα τελευταία λόγια του Μακαρίου: «Και όταν αποφασίσω να πεθάνω, χίλιοι Μακάριοι θα συνεχίσουν τον αγώνα».

Ανατρίχιασα. «Αυτός είναι ο τίτλος της συνέντευξης», μου λέει, «κατάλαβες;». Δεν είχα συνέλθει από το σοκ. Η δημοσιογραφική επιτυχία του Ψυχάρη ήταν τεράστια.

Αλλά αυθόρμητα των ρωτάω: «Το είπε όντως αυτό ο Μακάριος;» Και με σταθερή φωνή μου απαντά «ναι το είπε, και ποιος θα το διαψεύσει». Όντως η φράση αυτή έγινε τίτλος.

Μου είπαν αργότερα ότι είναι γραμμένη στον τάφο στο μνημείο του Μακαρίου, έχει γίνει διάσημη, μέχρι και σε κουτί σπίρτα τη βρήκα.

Τι έγραφε το Βήμα για την ιστορική συνέντευξη του Μακάριου

Πάντως στο θέμα έχει αναφερθεί σε ανύποπτο χρόνο και η εφημερίδα Βήμα το 2011, όπου παρουσίαζε όλο το χρονικό της θρυλικής συνέντευξης που είχε δημοσιεύσει η ίδια εφημερίδα το 1977.

Μεταξύ άλλων στο συγκεκριμένο άρθρο το Βήμα αναφέρει σχετικά με την «τελευταία φράση» του Μακάριου:

«Η συνέντευξη του Μακαρίου στο «Βήμα» ήταν μια δημοσιογραφική επιτυχία πρώτου μεγέθους. Εκείνη τη στιγμή ουδείς μπορούσε να γνωρίζει ότι σύντομα θα λάμβανε διαστάσεις μαρτυρίας με μοναδική ιστορική σημασία, καθώς έμελλε να είναι και η τελευταία συνέντευξη του Μακαρίου. Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, στις 3 Αυγούστου 1977, ο κύπριος ηγέτης θα έφευγε ξαφνικά από τη ζωή σε ηλικία 64 ετών από έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Η τελευταία του εκείνη συζήτηση με «Το Βήμα» είχε υπάρξει τόσο βαθιά προσωπική που ο Μακάριος είχε μιλήσει, σχεδόν προφητικά, ακόμη και για τον ίδιο τον θάνατό του. Ωστόσο το σχετικό με τον θάνατο μέρος της συνομιλίας δεν δημοσιεύθηκε μαζί με τη συνέντευξη. Εμελλε να δημοσιευθεί λίγες ημέρες αργότερα, στο φύλλο του «Βήματος» την Πέμπτη 4 Αυγούστου 1977, την επομένη του ξαφνικού θανάτου του που πάγωσε τον Ελληνισμό, με τίτλο: «Και όταν αποφασίσω να πεθάνω, χίλιοι Μακάριοι θα συνεχίσουν τον αγώνα»… «Δεν πιστεύω ότι θα πεθάνω από φυσιολογικό θάνατο» έλεγε, παρά το γεγονός ότι είχε υποστεί έμφραγμα. «Καλά, Μακαριότατε, μήπως όμως χρειάζεται λίγη προσοχή;» ήταν η τελευταία ερώτηση. Και η τελευταία απάντηση: «Ακουσα τους γιατρούς, έκοψα το τσιγάρο». Και ο συντάκτης του «Βήματος» σημείωνε: «Και το θεωρούσε μεγάλο κατόρθωμα. Κάπνιζε τρία πακέτα άφιλτρα την ημέρα»…»