Τα γεμάτα γήπεδα του Βίκτορ Όρμπαν

Το ματς της Ουγγαρίας με την Πορτογαλία στη Βουδαπέστη θύμισε κάτι από το παλιό ποδόσφαιρο, με γεμάτες κερκίδες. Για τον ακροδεξιό ηγέτη της χώρας, ωστόσο, σημαίνει πολλά περισσότερα.

Θάνος Σαρρής 17/06/2021 | 08:13

Το «Puskas Arena» της Βουδαπέστης ετοιμαζόταν να φορέσει τα καλά του για να υποδεχθεί το Ουγγαρία - Πορτογαλία. Πρώτο ματς για το Euro 2020 στη Βουδαπέστη, με τον κόσμο στις κερκίδες. Για την ακρίβεια όχι απλά με κόσμο, αλλά γεμάτο. Το πρώτο ματς μετά από το ξέσπασμα του κορωνοϊού, που θα γινόταν με 100% πληρότητα. Λίγες ώρες νωρίτερα, στο κοινοβούλιο της χώρας περνούσε ένας νόμος περί απαγόρευσης της προώθησης της ομοφυλοφιλίας στους ανήλικους. Ένας ακόμα τρόπος λογοκρισίας γι' αυτά που η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν θεωρεί απαγορευμένα.

Δύο δισεκατομμύρια στο ποδόσφαιρο

Ο ακροδεξιός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας έχει μια ιδιαίτερη σχέση με το ποδόσφαιρο. Για την ακρίβεια, έχει ψύχωση. Λέγεται ότι παρακολουθεί μέχρι και 6 αγώνες την ημέρα, ενώ το 1998 βρέθηκε στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Παρίσι. Από τότε, έχει δώσει το «παρών» σε πολλούς τελικούς. «Το ποδόσφαιρο, είναι ένας παράξενος συνδυασμός του να είσαι ελεύθερος και ταυτόχρονα στρατιώτης. Πρέπει να είσαι μέλος της ομάδας, αλλά παράλληλα δημιουργικός. Γιατί αυτό είναι το δίλημμα όλων των σύγχρονων κοινωνιών. Να είσαι οργανωμένος και ελεύθερος. Στον αγωνιστικό χώρο μπορώ να τον βρω, αλλά στην πολιτική είναι πιο δύσκολο», είχε πει σε παλιότερη συνέντευξή του. Πλέον, βλέποντας την αντιπολίτευση να δυναμώνει, αναζητά άλλους τρόπους για να ελέγχει τα πάντα, ακόμα κι αν χάσει τις εκλογές, με τη δημιουργία ενός «παράλληλου κράτους». Και φυσικά, με τους ισχυρούς παράγοντες του ποδοσφαίρου στο πλευρό του.

Σύμφωνα με τον Guardian, μετά την επανεκλογή του το 2010, έχουν δαπανηθεί περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια ευρώ κρατικού χρήματος για λόγους που σχετίζονται με την «ασπρόμαυρη θεά». Τα περισσότερα ξοδεύτηκαν στην κατασκευή γηπέδων ή στις ανακαινίσεις τους. Διψήφιος αριθμός ομάδων έχουν πλέον πολυτελή «σπίτια», με την κυβέρνηση να τα χρηματοδοτεί. Η έδρα της εθνικής ομάδας, η οποία θα φιλοξενήσει και τρία ματς του Euro, κόστισε σχεδόν 500 εκατομμύρια και άνοιξε της πύλες της το 2019. Το νέο γήπεδο της Φερεντσβάρος, στη Βουδαπέστη, κόστισε 63 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από το κράτος, ενώ αντίστοιχη «επένδυση» έγινε και για το 20.000 θέσεων στάδιο της Ντέμπρετσεν. Και όχι μόνο.

Ποδόσφαιρο – χρήματα - ΜΜΕ

Πέραν των γηπέδων, μια σειρά από ακαδημίες πήρε χρήματα για να «βγάλει την επόμενη γενιά του ουγγρικού ποδοσφαίρου», εκείνους που οι λαϊκιστές ονειρεύονται να «καλπάσουν» προς τη δόξα. Στην ιδιαίτερη πατρίδα του Όρμπαν, το Φέλσκατ, η Πούσκας Ακαντέμια έχει λάβει περί τα 100 εκατομμύρια σε κρατικές επιχορηγήσεις. Στο πρωτάθλημα που ολοκληρώθηκε, αναδείχθηκε δεύτερη. Πρόκειται για μια ομάδα που ιδρύθηκε το 2007, σε μία πόλη 1800 κατοίκων, η οποία δεν έχει καμία σχέση με τον ίδιο τον θρύλο του ουγγρικού ποδοσφαίρου, τον Φέρεντς Πούσκας. Ο Όρμπαν μεγάλωσε εκεί, ενώ έπαιξε και ημιεπαγγελματικά ποδόσφαιρο. Η χωρητικότητα των κερκίδων στο γήπεδο που έφτιαξε, είναι διπλάσια από τους κατοίκους του χωριού. Οι φιλοξενούμενοι δεν έχουν καμία σχέση με το Φέλσκατ. Ενίοτε και με το ποδόσφαιρο.

Μέσω του αμφιλεγόμενου προγράμματος ΤΑΟ, που θέσπισε ο Όρμπαν, οι εταιρείες μπορούν να κάνουν δωρεές σε αθλητικούς συλλόγους, με αντάλλαγμα τη μερική ή ολική φοροαποφυγή, χωρίς να υποχρεούνται να δημοσιοποιούν λεπτομέρειες. Έτσι, δημιουργήθηκε μια περίεργη σχέση ανάμεσα σε μεγάλες εταιρείες, αμφιλεγόμενους μεγιστάνες, ποδοσφαιρικές ομάδες και κρατικούς λειτουργούς. Τον Οκτώβριο του 2017, το ανώτατο δικαστήριο Κούρια αποφάνθηκε ότι τα χρήματα αυτά, στην ουσία, είναι κρατικά. Σύμφωνα με την έρευνα του ουγγρικού g7, περισσότερα από 1.23 δισεκατομμύρια κατέληξαν στις ομάδες, αντί για τα ταμεία του κράτους. Τα πολυτελή αυτοκίνητα των μεγαλοεπιχειρηματιών στο πάρκινγκ του γηπέδου του Φέλσκατ και οι συναντήσεις τους με τον ισχυρό άνδρα της χώρας, ίσως έχουν το δικό τους ρόλο στην αγωνιστική άνοδο της ομάδας. Ίσως και σε διάφορες άλλες εξωγηπεδικές δραστηριότητες.

Το τρίγωνο ΜΜΕ-ποδόσφαιρο-κράτος απέκτησε ακόμα ισχυρότερους δεσμούς στη δεκαετία του Όρμπαν. Υπολογίζεται ότι το 55% των Media ανήκει στο κράτος, ενώ ο Λάσλο Σάμπο, διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού στον οποίο ανήκει η μεγαλύτερη αθλητική εφημερίδα και μία εκ των δημοφιλέστερων πολιτικών, ήταν μέλος της κυβέρνησης μέχρι και τον προηγούμενο Απρίλιο. Ο αρχισυντάκτης της αθλητικής εφημερίδας, είναι προσωπικός φίλος του Όρμπαν. Σε συνεργασία με την κρατική τηλεόραση, η οποία αγοράζει τα τηλεοπτικά δικαιώματα του πρωταθλήματος και της εθνικής ομάδας σε τιμές που δεν μπορεί να «χτυπήσει» κανείς άλλος, αποτελούν την αιχμή του δόρατος. Η εικόνα του ποδοσφαίρου έχει ελαφρώς αλλάξει, οι ουγγρικές ομάδες κάνουν κάποια δειλά βήματα στις συλλογικές διοργανώσεις, όμως το βασικό είναι ότι αποτελούν ένα σημαντικό «χαρτί» στα χέρια του ηγέτη. Του χρωστούν χάρη. Ακόμα κι αν τα ενδημικά προβλήματα δεν έχουν λυθεί, ακόμα κι αν τα ολοκαίνουρια γήπεδα συχνά μένουν μισογεμάτα. Τουλάχιστον, γεμίζουν στο Euro.

Ναζιστικοί χαιρετισμοί

Το ματς της Ουγγαρίας με την Πορτογαλία είχε μόλις ολοκληρωθεί. Οι ποδοσφαιριστές κινήθηκαν προς την κερκίδα και έψαλλαν τον εθνικό ύμνο μπροστά στους «μαυροφορεμένους» οπαδούς. Οι εικόνες των νεοναζί με το δεξί χέρι σηκωμένο, έκαναν τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή και εκκλήσεις για τιμωρία. Oι επίλεκτοι των εθνικιστικών πυρήνων που φωλιάζουν στις κερκίδες των περισσότερων ομάδων της Ουγγαρίας, χωρίς φυσικά να τους ενοχλεί κανείς, είχαν βγει στη σκηνή για τη δική τους παράσταση. Τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας πολλαπλασιάστηκαν την τελευταία δεκαετία, έχοντας την ανοχή του κράτους.

Άλλωστε, σε φιλική αναμέτρηση που έγινε στο πλαίσιο της προετοιμασίας του Euro, με αντίπαλο την Ιρλανδία, οι κερκίδες της Βουδαπέστης αποδοκίμασαν έντονα τους Ιρλανδούς που γονάτισαν πριν το ματς, ως ένδειξη αλληλεγγύης στο κίνημα Black Lives Matter. Ο Όρμπαν απέρριψε το γονάτισμα, ως ένα ξενόφερτο ακατανόητο φαινόμενο από χώρες που «υποστήριξαν τη δουλεία».

Το ποδόσφαιρο, λοιπόν, δεν είναι απλή υπόθεση. Βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σειράς από τελείες που ενώνονται, για να σχηματίσουν κατά ένα σημαντικό ποσοστό την εικόνα του εσωτερικού της χώρας. Στον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας έχει ασκηθεί σημαντική κριτική για τον τρόπο που σπαταλά τα κρατικά χρήματα για το ποδόσφαιρο, την ώρα που υπάρχουν βασικές ανάγκες σε άλλους τομείς. Ο κόσμος αντιδρά, καθώς έχει κουραστεί από τα σκάνδαλα διαφθοράς, τον λαϊκισμό, τις υπερσυντηρητικές πολιτικές και τη βία. Εκείνος οραματίζεται την αναβίωση της Ουγγαρίας των 40ς, των «Δυνατών Μαγυάρων» του Φέρεντς Πούσκας, που άφησε τη δική της παρακαταθήκη στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Και τον κόσμο να παραληρεί στις κερκίδες, ξεχνώντας τα πραγματικά προβλήματα…

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr