Σύνοδος Ινδίας–Σκανδιναβικών χωρών: Γιατί ο Μόντι στρέφεται προς τη Βόρεια Ευρώπη

Η Ινδία και οι πέντε σκανδιναβικές χώρες, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Ισλανδία και η Δανία, πραγματοποιούν σύνοδο κορυφής στο Όσλο, επιδιώκοντας να ενισχύσουν τις στρατηγικές και εμπορικές τους σχέσεις.

Η Σύνοδος Ινδίας-Σκανδιναβικών Χωρών την Τρίτη είναι η τρίτη διοργάνωση αυτού του θεσμού. Πραγματοποιείται λίγους μόλις μήνες μετά την υπογραφή συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ινδίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έναν χρόνο μετά τη συμφωνία εμπορικής και οικονομικής συνεργασίας που υπέγραψε η Ινδία με την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία.

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι δασμοί του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ στις παγκόσμιες εισαγωγές και ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχουν επηρεάσει την οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της Ινδίας, με αποτέλεσμα το Νέο Δελχί να προσπαθεί να διευρύνει τις σχέσεις του με περισσότερες δυτικές χώρες, αναφέρει το Al Jazeera.

Η πρώτη Σύνοδος Ινδίας-Σκανδιναβικών Χωρών πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη της Σουηδίας το 2018 και η δεύτερη στην Κοπεγχάγη της Δανίας το 2022.

Ποιοι συμμετέχουν στη σύνοδο;

Στη σύνοδο θα συμμετάσχουν ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στόρε, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Πέτερι Όρπο, η πρωθυπουργός της Ισλανδίας Κρίστρουν Φροσταδότιρ και ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον.

Η παρουσία του Μόντι στη σύνοδο σηματοδοτεί επίσης την πρώτη επίσκεψη Ινδού πρωθυπουργού στη Νορβηγία εδώ και 43 χρόνια, μετά την επίσκεψη της Ίντιρα Γκάντι το 1983.

Ποια είναι η ατζέντα της συνόδου;

Το εμπόριο, η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή ασφάλεια και τα γεωπολιτικά ζητήματα, ιδιαίτερα ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, συγκαταλέγονται στα βασικά θέματα που αναμένεται να συζητήσουν οι ηγέτες.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της 11ης Μαΐου από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, η σύνοδος θα «δώσει πιο στρατηγική διάσταση στις σχέσεις της Ινδίας με τις σκανδιναβικές χώρες, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας, της πράσινης μετάβασης και της ανανεώσιμης ενέργειας, της βιωσιμότητας, της γαλάζιας οικονομίας, της άμυνας, του διαστήματος και της Αρκτικής».

Οι εξαγωγές πράσινης τεχνολογίας, ανανεώσιμης ενέργειας και βιομηχανικού εξοπλισμού από τις σκανδιναβικές χώρες προς την Ινδία, καθώς και οι ινδικές εξαγωγές φαρμάκων, μηχανημάτων και καταναλωτικών αγαθών όπως τα υφάσματα προς τις σκανδιναβικές χώρες, αναμένεται επίσης να βρεθούν στο επίκεντρο των συνομιλιών.

Το εμπόριο της Ινδίας με τις σκανδιναβικές χώρες έφτασε συνολικά τα 19 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024. Πολλές εταιρείες της περιοχής, όπως η Nokia από τη Φινλανδία και οι Volvo και IKEA από τη Σουηδία, έχουν σημαντική παρουσία στην Ινδία. Επιπλέον, ινδικά ναυπηγεία κατασκευάζουν πλοία που αντιστοιχούν περίπου στο 11% του βιβλίου παραγγελιών της Νορβηγικής Ένωσης Πλοιοκτητών.

«Η επίσκεψη [του Μόντι] θα δώσει επίσης ώθηση στις διμερείς εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις της Ινδίας με τις σκανδιναβικές χώρες, ενώ θα συμβάλει και στη δημιουργία ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού μετά τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Ινδίας-ΕΕ και τη συμφωνία TEPA μεταξύ Ινδίας και EFTA», πρόσθεσε το ινδικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Η Σαϊρί Μαλχότρα, αναπληρώτρια διευθύντρια στο think tank Observer Research Foundation (ORF) στο Νέο Δελχί, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η Ινδία θα επιδιώξει να αξιοποιήσει τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα κάθε σκανδιναβικής χώρας κατά τη διάρκεια της συνόδου — από την εξειδίκευση της Ισλανδίας στη γεωθερμική ενέργεια, μέχρι τα πλεονεκτήματα της Νορβηγίας στη «γαλάζια οικονομία» και τη ναυτιλία, και της Σουηδίας στη βιομηχανική και αμυντική καινοτομία.

«Οι Σκανδιναβικές χώρες αποτελούν ένα εξαιρετικά ανεπτυγμένο περιφερειακό μπλοκ πέντε μικρών χωρών με συνδυασμένο ΑΕΠ περίπου 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων», είπε. «Είναι παγκόσμιοι ηγέτες σε τομείς όπως η ψηφιακή καινοτομία, η βιωσιμότητα, η πράσινη μετάβαση, η καθαρή ενέργεια και οι κλιματικές και ναυτιλιακές λύσεις, που ευθυγραμμίζονται στενά με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και τις στρατηγικές φιλοδοξίες της Ινδίας».

Η Μαλχότρα πρόσθεσε ότι το Νέο Δελχί επιδιώκει επίσης να ενισχύσει τους εμπορικούς και επενδυτικούς δεσμούς.

«Εκτός από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Ινδίας-ΕΕ που υπογράφηκε νωρίτερα φέτος, πέρυσι τέθηκε επίσης σε ισχύ η συμφωνία της Ινδίας με το μπλοκ EFTA, που αποτελείται από τη Νορβηγία, την Ισλανδία, την Ελβετία και το Λιχτενστάιν. Η συμφωνία περιλαμβάνει δέσμευση για κινητοποίηση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ινδία μέσα σε 15 χρόνια και πιθανή δημιουργία ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας, συμβάλλοντας στις επενδυτικές ροές της πρωτοβουλίας “Make in India”», σημείωσε.

Η Γκαρίμα Μόχαν, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα Ινδο-Ειρηνικού του German Marshall Fund στις Βρυξέλλες, δήλωσε στο Al Jazeera ότι το επίκεντρο της συνόδου θα είναι επίσης οι πράσινες τεχνολογίες και η καινοτομία, ιδιαίτερα λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ — τομείς στους οποίους οι σκανδιναβικές χώρες διαθέτουν ισχυρή τεχνογνωσία.

«Ο πόλεμος με το Ιράν έχει δημιουργήσει μια μεγάλη κρίση οικονομικής και ενεργειακής ασφάλειας που επηρεάζει τόσο την Ευρώπη όσο και την Ινδία, και η διαχείριση των επιπτώσεών του θα αποτελέσει σίγουρα σημαντικό μέρος των συζητήσεων κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Μόντι», είπε.

Θα επιδιώξει η Ινδία να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική;

Η Ινδία δεν έχει χερσαία ή θαλάσσια σύνορα με καμία αρκτική χώρα. Ωστόσο, δραστηριοποιείται στην περιοχή από τον Φεβρουάριο του 1920, όταν υπέγραψε τη Συνθήκη του Σβάλμπαρντ. Βάσει της συνθήκης, η Νορβηγία διατηρεί πλήρη κυριαρχία στο Σβάλμπαρντ και μπορεί να παραχωρεί στους υπογράφοντες πρόσβαση σε αλιεία, κυνήγι, εξορύξεις, εμπορικές δραστηριότητες και ιδιοκτησία γης, συμπεριλαμβανομένων μεταλλευτικών δικαιωμάτων.

Η Ινδία έχει επωφεληθεί από τη συνθήκη, η οποία της επιτρέπει να διεξάγει επιστημονική έρευνα στην περιοχή. Το 2007 έστειλε επιστημονική αποστολή για τη μελέτη της Αρκτικής και το 2008 ίδρυσε τον ερευνητικό σταθμό Himadri. Το 2014 εγκατέστησε επίσης το IndARC, το πρώτο υποθαλάσσιο αγκυροβολημένο παρατηρητήριο της χώρας, στο φιόρδ Kongsfjorden στο Σβάλμπαρντ της Νορβηγίας, σε βάθος περίπου 180-192 μέτρων, με στόχο τη μελέτη του αρκτικού κλίματος και της επίδρασης της τήξης των πάγων στους μουσώνες της Ινδίας.

Πέρα από τις επιστημονικές δραστηριότητες, τα τελευταία χρόνια η Ινδία επιδιώκει να επεκτείνει το στρατηγικό και οικονομικό της αποτύπωμα στην Αρκτική, η οποία είναι πλούσια σε φυσικό αέριο, υδρογονάνθρακες και ορυκτά.

Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, στη σύνοδο της Τρίτης το Νέο Δελχί ελπίζει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό συνεργασίας Ινδίας-Σκανδιναβικών χωρών για την Αρκτική, καθώς όλες οι σκανδιναβικές χώρες είναι μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου.

Το Αρκτικό Συμβούλιο είναι διακυβερνητικό φόρουμ που ιδρύθηκε το 1996 με στόχο την προώθηση της συνεργασίας και τον συντονισμό μεταξύ των αρκτικών κρατών, καθώς και την προστασία των αυτόχθονων πληθυσμών και κατοίκων της περιοχής.

Το 2013 η Ινδία απέκτησε καθεστώς παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο, γεγονός που της επέτρεψε να συμμετέχει στις συζητήσεις για την πολιτική στην Αρκτική. Τον Μάρτιο του 2022 δημοσίευσε τη δική της αρκτική πολιτική, η οποία, σύμφωνα με το Υπουργείο Επιστημών της Γης, στοχεύει στην ενίσχυση της «επιστημονικής έρευνας και συνεργασίας της Ινδίας, της προστασίας του κλίματος και του περιβάλλοντος, της οικονομικής και ανθρώπινης ανάπτυξης, των μεταφορών και της συνδεσιμότητας, της διακυβέρνησης και της διεθνούς συνεργασίας, καθώς και της εθνικής ικανότητας στην Αρκτική».

Η πολιτική χαρακτήριζε επίσης την Αρκτική ως «πεδίο ισχύος και ανταγωνισμού» και υπογράμμιζε ότι το καθεστώς παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο θα βοηθήσει την Ινδία να κατανοήσει καλύτερα τις πολύπλοκες δομές διακυβέρνησης, το σχετικό διεθνές δίκαιο και τη γεωπολιτική της περιοχής.

Από το 2022, το Αρκτικό Συμβούλιο αντιμετωπίζει προκλήσεις ασφαλείας λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, με τη Μόσχα να ενισχύει τις στρατιωτικές και οικονομικές της δυνατότητες κοντά στα σύνορα με χώρες όπως η Νορβηγία και η Φινλανδία. Παράλληλα, η Κίνα επιχειρεί να αυξήσει την παρουσία της στην περιοχή μέσω της πρωτοβουλίας «Polar Silk Road», η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη νέων ναυτιλιακών διαδρομών και στη διασφάλιση πρόσβασης σε φυσικούς πόρους της Αρκτικής.

Για να αντισταθμίσει την κινεζική επιρροή στην περιοχή, η Ινδία προωθεί επίσης τον Ανατολικό Θαλάσσιο Διάδρομο, που θα ενσωματώνει αρκτικές ναυτιλιακές διαδρομές και θα συνδέει τα λιμάνια Τσενάι, Βισακαπατνάμ και Καλκούτα με τα ρωσικά λιμάνια Βλαδιβοστόκ, Όλγκα και Βοστότσνι.

Η Μόχαν δήλωσε ότι η Αρκτική θα αποτελέσει μέρος των συζητήσεων στη Σύνοδο Ινδίας-Σκανδιναβικών Χωρών, καθώς η περιοχή ενδιαφέρει ιδιαίτερα το Νέο Δελχί.

«Ωστόσο, δεν βλέπω να προκύπτουν δεσμευτικά αποτελέσματα από αυτή τη σύνοδο, καθώς οι σκανδιναβικές χώρες επιθυμούν να διατηρήσουν αυτές τις συζητήσεις στο πλαίσιο επίσημων θεσμών όπως το Αρκτικό Συμβούλιο», πρόσθεσε.

Θα συζητηθούν οι σχέσεις της Ινδίας με τη Ρωσία;

Παρότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία αναμένεται να συζητηθεί στη σύνοδο, με τις σκανδιναβικές χώρες να έχουν καταδικάσει έντονα τις ενέργειες της Μόσχας, δεν είναι σαφές αν θα τεθεί ειδικά το ζήτημα των σχέσεων Ινδίας-Ρωσίας.

«Υπάρχουν πάντοτε διαφορές σχετικά με τη σχέση της Ινδίας με τη Ρωσία και τις σκανδιναβικές χώρες, για τις οποίες η Ρωσία αποτελεί την κύρια απειλή. Ωστόσο, και οι δύο πλευρές διαχειρίζονται ενεργά αυτές τις διαφορές, καθώς τα σημεία σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και Ινδίας είναι περισσότερα και υπερτερούν», δήλωσε η Μόχαν.

Η Ινδία διατηρεί εδώ και δεκαετίες ισχυρούς στρατηγικούς δεσμούς με τη Ρωσία, η οποία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ήταν ο βασικός προμηθευτής στρατιωτικού εξοπλισμού της. Τα τελευταία 35 χρόνια, η Ινδία έχει ενισχύσει θεαματικά τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τους δεσμούς της με τη Ρωσία.

Όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ινδία έχει καλέσει σε τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά έχει αποφύγει να καταδικάσει ανοιχτά τη Ρωσία. Παράλληλα, αύξησε σημαντικά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, καθώς η Μόσχα το προσέφερε σε χαμηλές τιμές.

Ωστόσο, μετά την επιβολή πρόσθετου δασμού 25% από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις ινδικές εισαγωγές λόγω αγοράς ρωσικού πετρελαίου, η Ινδία άρχισε να διαφοροποιεί τις πηγές ενέργειάς της, αυξάνοντας τις εισαγωγές από άλλες περιοχές.

Πού αλλού βρέθηκε ο Μόντι στην Ευρώπη;

Πριν από τη σύνοδο των σκανδιναβικών χωρών, ο πρωθυπουργός Μόντι είχε διμερή συνάντηση με τον Νορβηγό πρωθυπουργό Στόρε στις 18 Μαΐου, όπου συζήτησαν τη βελτίωση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων και αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε «Πράσινη Στρατηγική Συνεργασία».

Μετά τις συνομιλίες, ο Μόντι έγραψε στο X ότι το εμπόριο είναι ζωτικής σημασίας για την Ινδία και τη Νορβηγία και κάλεσε τη Νορβηγία «να επενδύσει στις πρωτοβουλίες καθαρής ενέργειας της Ινδίας». Ο Στόρε δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι, παρά τις διαφορές τους, Ινδία και Νορβηγία πρέπει να ενωθούν απέναντι σε χώρες που «εργαλειοποιούν» τη διπλωματία, το εμπόριο και την τεχνολογία.

Πριν από τη Νορβηγία, ο Μόντι επισκέφθηκε το Γκέτεμποργκ της Σουηδίας στις 17-18 Μαΐου. Μιλώντας σε στρογγυλή τράπεζα Ευρωπαίων διευθυνόντων συμβούλων, ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι η επίσκεψη Μόντι αποτελεί ορόσημο στις σχέσεις Ινδίας-Σουηδίας και ότι οι δύο χώρες μοιράζονται τη φιλοδοξία να διπλασιάσουν το διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Από τις 15 έως τις 17 Μαΐου, ο Μόντι επισκέφθηκε επίσης την Ολλανδία για να ενισχύσει τους εμπορικούς δεσμούς και να επεκτείνει τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η Tata Electronics υπέγραψε συμφωνία με τον ολλανδικό τεχνολογικό κολοσσό ASML για την κατασκευή μεγάλου εργοστασίου ημιαγωγών στη δυτική Ινδία.

«Οι συνομιλίες μου με τον Ολλανδό πρωθυπουργό Ρομπ Γέτεν ήταν εκτενείς και κάλυψαν ευρύ φάσμα θεμάτων», έγραψε ο Μόντι στο X. «Ένα από αυτά ήταν η άμυνα και η ασφάλεια. Μίλησα για τη δυνατότητα κατάρτισης σχεδίου δράσης για την αμυντική βιομηχανία το συντομότερο δυνατό. Μπορούμε επίσης να συνεργαστούμε σε τομείς όπως τα διαστημικά ταξίδια, τα ναυτικά συστήματα και η θαλάσσια ασφάλεια».

Πριν από τη συνάντησή του με τον Μόντι, ωστόσο, ο Ολλανδός πρωθυπουργός Γέτεν είχε εκφράσει ανησυχίες για ορισμένες εξελίξεις στην Ινδία.

«Δεν πρόκειται μόνο για την ελευθερία του Τύπου, αλλά και για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, που βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση. Αυτό αφορά πρωτίστως τη μουσουλμανική κοινότητα, αλλά και πολλές άλλες μικρότερες κοινότητες», δήλωσε στην ολλανδική εφημερίδα de Volkskrant. «Η ανησυχία είναι κατά πόσο η Ινδία παραμένει μια συμπεριληπτική κοινωνία όπου ισχύουν τα ίδια δικαιώματα για όλους». Πρόσθεσε επίσης ότι αυτές οι ανησυχίες τίθενται «τακτικά» στην ινδική κυβέρνηση.

Ερωτηθείς από δημοσιογράφους στη Χάγη για τις ανησυχίες του Γέτεν, ο γραμματέας Εξωτερικών Υποθέσεων της Ινδίας, Σίμπι Τζορτζ, απάντησε: «Αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους ερωτήσεις κυρίως λόγω έλλειψης κατανόησης από εκείνους που τις θέτουν».

Μετά τη σύνοδο των σκανδιναβικών χωρών, ο Μόντι θα μεταβεί στην Ιταλία, όπου θα συναντηθεί με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι στη Ρώμη.

Διαβάστε επίσης:

Θανατηφόρο τροχαίο στο Περιστέρι: 38χρονος παρασύρθηκε από αυτοκίνητο

Ισπανία: Δύο νεκροί μετά από πυροβολισμούς στην Ελ Εχίδο – Αναφορές για τέσσερις τραυματίες

Η «Ομάδα Αλήθειας» επιβραβεύεται: Δογάνης και Μπένος στην πρώτη εικοσάδα της ΝΔ

Προκλητικό δημοσίευμα από την Milliyet: «Σε πόσα νησιά της Ελλάδας θα εισβάλουμε;»

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr