Στην Ινδία το ποδόσφαιρο σώζει ζωές

To Eθνικό Κύπελλο Ενσωμάτωσης ολοκληρώθηκε στην Ινδία, φέρνοντας ξανά στην επικαιρότητα τη σημασία του ποδοσφαίρου ως κοινωνικό εργαλείο.

Θάνος Σαρρής 12/03/2020 | 09:00

Η Λάιλα Κατούν γεννήθηκε σε μια συντηρητική, πατριαρχική οικογένεια, σε μειονοτική κοινότητα στο Μπιχάρ της Ινδίας. Ήταν το πέμπτο παιδί ενός οδηγού ταξί, με περιορισμένο εισόδημα και δυνατότητες. Από μικρό παιδί ερωτεύτηκε το ποδόσφαιρο, το οποίο στον κύκλο και την κοινωνία που μεγάλωνε, ήταν ένα σπορ μόνο για αγόρια. Αψήφησε το περιβάλλον της, έμαθε τους κανονισμούς μόνη της και μάζεψε κοντά όλα τα κορίτσια της γειτονιάς που φοβούνταν. Στα 15 της, παντρεύτηκε κάποιον που δεν γνώριζε, κατόπιν υπόδειξης της οικογένειάς της. Τα όνειρα για επαγγελματική ενασχόληση με το ποδόσφαιρο για λίγο έσβησαν. Όμως ο σύζυγος αποδείχθηκε τελικά απόλυτα υποστηρικτικός, ύψωσε τριγύρω της τείχος προστασίας και τη βοήθησε να μην κόψει ποτέ τους δεσμούς της με το αγαπημένο της παιχνίδι. Φέτος, η Λάιλα εκπροσώπησε την πόλη στην οποία γεννήθηκε στο Εθνικό Κύπελλο Ενσωμάτωσης, το οποίο διοργανώθηκε από τον οργανισμό Slum Soccer.

Ποδόσφαιρο για την ενσωμάτωση

Το Slum Soccer, ή ποδόσφαιρο των φτωχογειτονιών, ξεκίνησε από τον Βιτζάι Μπάρσε, έναν δάσκαλο που κάποτε κάθισε κάτω από ένα δέντρο για να προφυλαχθεί από τη βροχή. Όσο το νερό έπεφτε, παρατήρησε τις ομάδες των παιδιών από τις παραγκουπόλεις που είχαν συγκεντρωθεί και έπαιζαν ποδόσφαιρο με έναν σπασμένο κουβά, ζώντας μια από τις σπάνιες στιγμές απόλυτης ευτυχίας. Ο Μπάρσε τότε κατάλαβε. Ξεκίνησε να προπονεί μια ομάδα σε ένα γειτονικό πάρκο και κάθε εβδομάδα έβλεπε πως τα παιδιά άλλαζαν, έρχονταν πιο κοντά, έχτιζαν δεσμούς και ανέπτυσσαν την αλληλεγγύη και την ομαδικότητα. Το ποδόσφαιρο, πέραν του ότι βοηθούσε τη σωματική τους κατάσταση, έδινε σκοπό στη ζωή τους και ο δικός του ρόλος ήταν κομβικός, κάτι που καταλάβαινε από τον τρόπο που τα παιδιά τον αγκάλιασαν. Έτσι, κατανόησε πλήρως πως η μπάλα μπορεί να γίνει το δικό τους όχημα για την έξοδο από τη φτώχεια.

Πλέον, το Slum Soccer έχει επτά προγράμματα και τα τελευταία δέκα χρόνια έχει επηρεάσει σχεδόν 70.000 παιδιά σε όλη τη χώρα. Από τις κυριακάτικες προπονήσεις στο πάρκο της γειτονιάς, έχει φτάσει σε σημείο να διοργανώνει προπονητικά καμπ, τουρνουά, εκπαιδευτικές ημερίδες, προγράμματα υγείας και άλλες πρωτοβουλίες που βοηθούν τα παιδιά στην ένταξη και αγκαλιάζοτν τις άστεγες οικογένειες. «Χρησιμοποιούμε το ποδόσφαιρο ως εργαλείο για την κοινωνική αλλαγή», τονίζει χαρακτηριστικά ο Αμπχιζίτ Μπάρσε, γιος του Βιτζάι και νυν ιθύνων νους της διοργάνωσης. Φρόντισε να πάει όλο το πρότζεκτ ένα βήμα πιο πέρα, χρησιμοποιώντας ουσιαστικά την κληρονομιά του πατέρα του για να αναπτύξει μαθησιακά προγράμματα με άξονα την «ασπρόμαυρη θεά». «Η μεγαλύτερη πρόκληση που είχαμε να αντιμετωπίσουμε είχε να κάνει με τον τρόπο που ο κόσμος αντιλαμβάνεται τον αθλητισμό. Συχνά μας λένε ότι είναι καλύτερο για τα παιδιά να περνούν τον χρόνο τους μελετώντας, παρά παίζοντας ποδόσφαιρο. Αυτή η αντίληψη έρχεται από ανθρώπους που δουλεύουν σε όλες τις σφαίρες της ζωής, από δασκάλους, ακόμα και από τους χορηγούς. Όμως αποδείξαμε τη θετική επίδραση του αθλητισμού στις ζωές των παιδιών. Σήμερα, ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων με τους οποίους έχουμε δουλέψει, συνεργάζονται μαζί μας».

Αλλάζοντας την εκπαίδευση

Τα προγράμματα που διοργανώνει ο αθλητισμός αντιμετωπίζουν το παιδί με μια ολιστική προσέγγιση. Του «μιλούν» για τα δικαιώματα και την υγεία, για την ισότητα και τις προκλήσεις της ζωής. Το ποδόσφαιρο αποτελεί το όχημα ώστε αυτό να γίνει με έναν τρόπο διασκεδαστικό, βιωματικό. Τα παιδιά μαθαίνουν να συνυπάρχουν ξεπερνώντας διακρίσεις και στερεότυπα. Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο Μπάρσε: «Αν θέλω να μιλήσω στα παιδιά για την ισότητα των φύλων, απλά βάζω τα κορίτσια και τα αγόρια να παίξουν μαζί ποδόσφαιρο» Και όλο αυτό, επηρεάζει το πως διαμορφώνονται ως χαρακτήρες. Το Slum Soccer λειτουργεί ακόμα και ως πεδίο εύρεσης εργασίας, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που δείχνει ο καθένας που συμμετέχει σε αυτό, ενώ δίνει ξεχωριστή σημασία στην εκπαίδευση. Το πρόγραμμα Edukick που εφαρμόζεται, εστιάζει σε παιδιά από υποβαθμισμένες γειτονιές, τα οποία γεννιούνται σε ένα περιβάλλον που τους στερεί την ευκαιρία. Μέσω του ποδοσφαίρου, νέοι δρόμοι ανοίγονται μπροστά τους. «Η παρακολούθηση στην τάξη μου πλέον αγγίζει το 100%. Παιδιά που φοβούνταν να έρθουν στο σχολείο, πλέον έρχονται με χαρά επειδή θέλουν να παίζουν και να μελετούν στον ίδιο χώρο», είπε στο ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για το Edukick η Φαρχίν Καουσάρ, δασκάλα σε τοπική κοινότητα.

Σημαντικό ρόλο έχει και το πρόγραμμα για την εξέλιξη του γυναικείου ποδοσφαίρου, στο οποίο γυναίκες όπως η Λάιλα βρίσκουν όσα τους στερεί η κοινωνία. «Μέχρι σήμερα δεν είχα ξαναδεί να παίζουν ποδόσφαιρο σε αυτά τα χώματα. Βλέπω αυτά τα κορίτσια πλέον να παίζουν κάθε μέρα. Πραγματικά το απολαμβάνω ενώ δουλεύω», δήλωσε μια ηλικιωμένη υφάντρια στο ίδιο ντοκιμαντέρ. Έχοντας τη στήριξη του Ιδρύματος της FIFA, το Slum Soccer κέρδισε το 2016 το βραβείο πολυπολιτισμικότητας που έχει θεσπίσει η Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, αναγνωρίζοντας τη δουλειά που κάνει. Τότε, έχοντας τη δυνατότητα να μιλήσουν και με παιδιά που έχουν περάσει από το πρόγραμμα, οι άνθρωποι της FIFA άκουσαν τον μικρό Νίκιλ Φούσε να τους λέει: «Αποβλήθηκα, αγνοήθηκα και ντροπιάστηκα από την ίδια μου την κοινότητα, επειδή δεν ήμουν σαν αυτούς. Το ποδόσφαιρο μου πρόσφερε μια διέξοδο. Τώρα έχω περισσότερη αυτοπεποίθηση και έχω τη γνώση για το πώς να κάνω μια καλή προπόνηση. Σίγουρα δεν είμαι και ο καλύτερος ποδοσφαιριστής, όμως αλλάζω το παιχνίδι στην ίδια μου την κοινότητα».

Ραντεβού στη Φινλανδία

H έλλειψη στέγης αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα στην Ινδία. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, σχεδόν δύο εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στον δρόμο, με αρκετές έρευνες να θεωρούν ότι το πραγματικό νούμερο είναι πολύ μεγαλύτερο και έχει εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Slum Soccer, οι άστεγοι στην Ινδία φτάνουν τα 170 εκατομμύρια, την ώρα που σχεδόν 260 εκατομμύρια ζουν με λιγότερα από ένα δολάριο τη μέρα. Στην πλειοψηφία τους είναι γυναίκες και παιδιά. Οι ποδοσφαιρικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες του οργανισμού δεν αγκαλιάζουν μόνο τους άστεγους, αλλά όλους εκείνους που έχουν ανάγκη. Τοξικοεξαρτημένους που βρίσκονται σε απεξάρτηση, παιδιά χωρίς γονείς, νέους και νέες που ζουν σε εξαθλιωμένες συνθήκες.

Πριν από λίγες μέρες, ολοκληρώθηκε το Εθνικό Κύπελλο Ενσωμάτωσης της Ινδίας, στο οποίο το Slum Soccer αποτελεί διοργανωτή. Από το τουρνουά αυτό, το οποίο συγκέντρωσε 50 ομάδες από όλη τη χώρα για ένα τουρνουά ποδοσφαίρου που έχει πρωταγωνιστή τον άνθρωπο, αναδείχθηκαν οι 8 παίκτες που θα εκπροσωπήσουν τη χώρα στο Παγκόσμιο Κύπελλο Αστέγων, το οποίο θα διεξαχθεί το καλοκαίρι στο Τάμπερε της Φινλανδίας και θα έχει φυσικά και συμμετοχή από την Εθνική Αστέγων της Ελλάδας, η οποία εδώ και αρκετά χρόνια διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ένταξη και την ενσωμάτωση. «Ο αθλητισμός και το ποδόσφαιρο συγκεκριμένα έχουν μια πραγματική δύναμη να αλλάξουν ζωές και το Παγκόσμιο Κύπελλο Αστέγων όλα αυτά τα χρόνια είναι ένα πολύ δυνατό παράδειγμα», υποστηρίζει ο συνιδρυτής του τουρνουά, Μελ Γιανγκ. Κάθε διοργάνωση Αστέγων, αναδεικνύει κάθε χρόνο ξεχωριστές ανθρώπινες ιστορίες και δείχνει στην πράξη πως μια μπάλα μπορεί πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο...

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.