Στενά του Ορμούζ: Μια «μηχανή λιμού σε αργή κίνηση» – Βόμβα στην παγκόσμια αγροτική παραγωγή

Η γεωπολιτική ασφυξία στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται σε μια παγκόσμια ανθρωπιστική απειλή, με το φάσμα του λιμού να πλανάται πάνω από εκατομμύρια πολίτες. Όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του Economist, το κλείσιμο της διόδου από το Ιράν, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αμερικανικές αναχαιτίσεις πλοίων, έχει προκαλέσει «έμφραγμα» στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, εκτινάσσοντας το κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το διεθνές περιοδικό, εάν η κατάσταση δεν ομαλοποιηθεί έως τα μέσα του έτους, επιπλέον 45 εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, προστιθέμενοι στα 300 εκατομμύρια που ήδη υποσιτίζονται.

Η ενέργεια ως «πυροκροτητής» της ακρίβειας

Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στην κατακόρυφη άνοδο των τιμών της ενέργειας, η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της σύγχρονης γεωργίας. Η κρίση επηρεάζεται από κάθε στάδιο της παραγωγής, από τη σπορά και τη συγκομιδή μέχρι τη μεταποίηση και τη μεταφορά.

Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, η ενέργεια καλύπτει πλέον έως και το 50% του μεταβλητού κόστους παραγωγής. Ο Economist επισημαίνει το παράδειγμα των ΗΠΑ, όπου η τιμή του ντίζελ για τα αγροτικά μηχανήματα σχεδόν διπλασιάστηκε, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να περιορίσουν τις καλλιέργειες απαιτητικών προϊόντων.

Λιπάσματα: Το αόρατο «έμφραγμα» στον Κόλπο

Αν ο Κόλπος είναι ζωτικής σημασίας για το πετρέλαιο, για τη βιομηχανία λιπασμάτων είναι αναντικατάστατος. Περίπου το 30% του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων διέρχεται από το Ορμούζ. Η διακοπή αυτής της ροής έχει εγκλωβίσει 1,9 εκατομμύρια τόνους προϊόντων στη «λάθος» πλευρά των στενών.

• Η ουρία και η αμμωνία, βασικά συστατικά για την ανάπτυξη των καλλιεργειών, κατέγραψαν αυξήσεις 65% και 40% αντίστοιχα.
• Κολοσσοί όπως η Qatar Fertiliser Company παραμένουν εκτός λειτουργίας για εβδομάδες.
• Άλλοι μεγάλοι εξαγωγείς, όπως η Ρωσία και η Κίνα, αδυνατούν να καλύψουν το κενό λόγω δικών τους περιορισμών ή επιθέσεων.

Η «μηχανή λιμού» σε αργή κίνηση

Η ανάλυση περιγράφει την κατάσταση ως μια «μηχανή λιμού σε αργή κίνηση». Η χρονική συγκυρία είναι εφιαλτική, καθώς το βόρειο ημισφαίριο και η Αφρική βρίσκονται στην κορύφωση της περιόδου σποράς, όπου η χρήση λιπάσματος είναι καθοριστική για την απόδοση της σοδειάς.

Οι μικροκαλλιεργητές στην Ασία και την Αφρική, που δεν διαθέτουν αποθέματα ή κεφάλαια, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη λίπανση. Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με την πιθανή επικράτηση του φαινομένου Ελ Νίνιο, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για την παγκόσμια επισιτιστική επάρκεια.

Το ανθρωπιστικό κόστος και οι υλικοτεχνικές δυσκολίες

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές οι ανθρωπιστικές οργανώσεις βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς ο «αποσβεστήρας κραδασμών» της διεθνούς βοήθειας έχει εξασθενήσει λόγω περικοπών στους προϋπολογισμούς των πλούσιων χωρών.

• Λογιστικοί εφιάλτες: Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) αναγκάζεται να επαναδρομολογήσει αποστολές τροφίμων μέσω τεράστιων παρακάμψεων (π.χ. από το Ντουμπάι προς το Αφγανιστάν μέσω εννέα χωρών), αυξάνοντας δραματικά το κόστος.
• Προσωπικές τραγωδίες: Στην Ινδία, οι εργάτες γης βλέπουν τις τιμές βασικών αγαθών και καυσίμων μαγειρέματος να πενταπλασιάζονται, οδηγώντας σε επώδυνες περικοπές γευμάτων.

Προβλέψεις για το μέλλον

Αν ο αποκλεισμός παραταθεί για ένα εξάμηνο, οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων ενδέχεται να αυξηθούν έως και 18% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Η ιστορία του 2022 επαναλαμβάνεται: όπως και στη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας, οι παράπλευρες απώλειες από την πείνα μακριά από το μέτωπο ενδέχεται να αποδειχθούν εξίσου καταστροφικές με τις απώλειες στα πεδία των μαχών.

Διαβάστε επίσης:

Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν: «Η συμφωνία θα υπογραφεί ακόμα και απόψε»

WSJ: Ο Τραμπ πίσω απ’ τη δημόσια αλαζονεία παλεύει με τους δικούς του φόβους

Μέση Ανατολή: Την Πέμπτη στην Ουάσινγκτον η δεύτερη συνάντηση Ισραήλ – Λιβάνου

ΗΠΑ: Το ρεσάλτο σε ιρανικό πλοίο τινάζει στον αέρα τις συνομιλίες – «Άμεσα αντίποινα» προαναγγέλλει η Τεχεράνη

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr