Ομπντούλιο
29/03/2022, 11:45

To "sportswashing" της Formula 1 στη Σαουδική Αραβία

Από την πίστα της Τζέντα ήταν ορατοί οι καπνοί της πυραυλικής επίθεσης. Κι όμως, το Grand Prix της F1 διεξήχθη κανονικά, δίνοντας την ψευδή εντύπωση ότι στο Βασίλειο όλα βαίνουν καλώς.

Ομπντούλιο 29/03/2022 | 11:45

Στα ελεύθερα δοκιμαστικά της Παρασκευής, το αποτέλεσμα της επίθεσης ήταν ορατό ακόμα και από τους τηλεοπτικούς δέκτες. Περίπου 15 χιλιόμετρα από την πίστα της Τζέντα, αντάρτες Χούτι εξαπέλυσαν πυραυλική επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Aramco, με τους μαύρους καπνούς να στέλνουν το δυσοίωνο μήνυμα. Παρόμοιες επιθέσεις είχαν προηγηθεί προ ημερών, λόγω των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών στην Υεμένη. Οι πτήσεις από και προς την πόλη της Σαουδικής Αραβίας «πάγωσαν», όχι όμως και το πρόγραμμα της Formula 1. Οι οδηγοί επέστρεψαν στα γκαράζ και βγήκαν απλώς με 15λεπτη καθυστέρηση για το δεύτερο μέρος των δοκιμαστικών. Αν και αρχικά υπήρξε η φημολογία ότι το Grand Prix οδεύει προς αναβολή, μετά από διαδοχικές συζητήσεις, παρόντος και του νέου προέδρου της FIA, Μοχάμεντ Μπιν Σουλαγέμ, αποφασίστηκε, με τη σύμφωνη γνώμη όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ο αγώνας να διεξαχθεί κανονικά. Οι τελευταίοι που άναψαν το «πράσινο φως» ήταν οι πιλότοι των μονοθέσιων, οι οποίοι ανησυχούσαν για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Τελικά, έπειτα από μια σύσκεψη που κράτησε περισσότερες από 4 ώρες συναίνεσαν, λαμβάνοντας εγγυήσεις και από τη Σαουδική Αραβία για αντιπυραυλικά συστήματα γύρω από την πίστα, που την κρατούν ασφαλή. Οι δηλώσεις του Τότο Βολφ της Mercedes ήταν χαρακτηριστικές: «Για μας είναι αποδεκτό να αγωνιζόμαστε 10 μίλια μακριά από το χτύπημα ενός πυραύλου σε μία δεξαμενή πετρελαίου; Σίγουρα όχι. Όμως εδώ, αυτό είναι στην κουλτούρα της Σαουδικής Αραβίας, τέτοια πράγματα συμβαίνουν εδώ. Δεν ήθελα να πω ότι δεν θα τρέξουμε γιατί θέλω να δίνω στους ανθρώπους το πλεονέκτημα της αμφιβολίας, θέλω να τους δίνω την ευκαιρία να βελτιωθούν». Στη Ρωσία, η απόφαση για την ακύρωση του Grand Prix λήφθηκε σε μόλις λίγες ώρες.

Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας στον πόλεμο της Υεμένης και οι καταγγελίες για ωμότητες και «παράνομες επιθέσεις με στόχο αμάχους και μη στρατιωτικές υποδομές» δεν είναι το μοναδικό ζήτημα που απασχολεί το Βασίλειο. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει καταγράψει αρκετές φορές την πραγματικότητα, μετά την ανάδυση του Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν. «Βάναυση καταστολή ειρηνικών αντιφρονούντων», είναι η φράση που χρησιμοποίησε για τον τρόπο που αντιμετωπίζονται εκείνοι που διαφωνούν, ενώ έχουν καταγραφεί πολλές ακόμα καταπιεστικές πρακτικές. Αν και το καθεστώς διαφήμισε το γεγονός ότι επέτρεψε στις γυναίκες να οδηγούν, το Παρατηρητήριο έχει καταγράψει περιπτώσεις ακτιβιστών που παραμένουν στη φυλακή επειδή διαμαρτυρήθηκαν ειρηνικά, ζητώντας να δοθεί στις γυναίκες αυτό ακριβώς το δικαίωμα! Τα βασανιστήρια και οι συλλήψεις συνεχίζονται, όπως και η απαγόρευση σχέσεων ανάμεσα σε ανθρώπους του ίδιου φύλου. Λίγες μέρες πριν το φετινό Grand Prix, το δεύτερο στην ιστορία που έγινε στη Σαουδική Αραβία, το καθεστώς επιβεβαίωσε την εκτέλεση 81 ανθρώπων.

Η Μισέλ Μπασελέτ, Ύπατη Αρμοστής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, σημείωσε πως από αυτούς οι 41 ήταν από τη μουσουλμανική μειονότητα Shia, οι οποίοι είχαν πάρει μέρος σε διαδηλώσεις, ζητώντας περισσότερη πολιτική εκπροσώπηση. Σύμφωνα με τον οργανισμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα "Reprieve", εκτελέστηκαν 16 ακόμα άτομα. Η πάγια θέση των ανθρώπων της Formula 1 είναι εναρμονισμένη με τις δηλώσεις του Βολφ, τονίζοντας τη θετική επίδραση που μπορούν να έχουν σε χώρες με προβλήματα όπως αυτά της Σαουδικής Αραβίας. Κάτι τέτοιο, πάντως, δεν φαίνεται να συμβαίνει στο Μπαχρέιν, το οποίο εντάχθηκε στο καλεντάρι από το 2011 και από τότε, σύμφωνα με τα όσα σημειώνουν ανθρωπιστικές ομάδες, η κατάσταση έχει γίνει χειρότερη γι' αυτούς που τολμούν να αμφισβητήσουν το καθεστώς.

Ο Φέλιξ Τζέικενς από τη Διεθνή Αμνηστία χαρακτήρισε "sportswashing" την απόφαση να πραγματοποιηθεί ο αγώνας στη Formula 1. «Παρά τις υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις, οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο στη Σαουδική Αραβία. Η αξιοπρέπεια και η ελευθερία του λόγου είναι πρακτικά ανύπαρκτες. Η περισσότερη προσοχή του κόσμου είναι πλέον στην Ουκρανία, αλλά ο κόσμος του αθλητισμού δεν πρέπει να περιορίσει τη συνείδησή του σε μία σύγκρουση. Δεν πρέπει να δοθεί στη Σαουδική Αραβία δωρεάν είσοδος για τις συνεχιζόμενες βομβιστικές επιθέσεις σε αμάχους της Υεμένης», πρόσθεσε. H πρακτική του "sportwashing", του ξεπλύματος δηλαδή με όχημα τον αθλητισμό για την αποκατάσταση της φήμης ή τη στροφή της προσοχής μακριά από όσα πραγματικά συμβαίνουν, δεν είναι κάτι νέο. Από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936 μέχρι το χορηγικό πρόγραμμα του Κατάρ, δουλεύεται εντατικά, «ξεπλένοντας» καθεστώτα, μονάρχες, επιχειρηματίες, πολιτικούς  και άλλες αμφιλεγόμενες προσωπικότητες. Και τα χρήματα δεν φαίνεται να απασχολούν κανέναν.

 Η δεκαετής συμφωνία της F1 με την Σαουδική Αραβία φέρεται να αξίζει 900 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η προσφάτως βομβαρδισμένη Aramco είναι συνεργάτης της, σε ένα deal αξίας 450 εκατομμυρίων, ξανά για δέκα χρόνια. Πέρυσι, όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία, ο πρόεδρος της FIA, Zan Tοντ και ο εκτελεστικός διευθυντής της Formula 1, Στέφανο Ντομενικάλι, πόζαραν χαμογελαστοί με τον Μπιν Σαλμάν, τον άνθρωπο που, σύμφωνα με τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, διέταξε τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι το 2018.

«Τα χρήματα είναι ο βασιλιάς», είχε πει πέρυσι ο Λιούις Χάμιλτον, με αφορμή τις πιέσεις για να γίνουν κανονικά τα Grand Prix με κόσμο, παρά την πανδημία. Η πρώτη θέση του Μαξ Φερστάπεν, η «μάχη» της Red Bull με τη Ferrari, ο άδοξος αποκλεισμός του Χάμιλτον και άλλα αγωνιστικά στοιχεία είναι ωραία για να γεμίζουν εφημερίδες και sites και να κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον των φίλων του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Λειτουργούν, όμως, άψογα, για να κρατούν μακριά από τη δημοσιότητα τα όσα συμβαίνουν σε μια χώρα, η οποία αποτελεί υπερήφανο partner της Formula 1 και φιλοξενεί τους πιλότους της κάθε χρόνο. Τους ίδιους πιλότους και τις ίδιες ομάδες, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την πλατφόρμα που τους προσφέρει η φήμη τους για να μιλήσουν για όσα πραγματικά έχουν σημασία. Το έδειξαν, άλλωστε, στο παρελθόν, για ζητήματα όπως ρατσισμός. Για ζητήματα, όμως, που δεν «αξίζουν» εκατοντάδες εκατομμύρια…

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr