Σούπερ Ελ Νίνιο: Το ισχυρότερο φαινόμενο των τελευταίων 80 ετών απειλεί τον πλανήτη

Στο μέσο του Ειρηνικού, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί μια νοητή θαλάσσια περιοχή, γνωστή ως «Niño 3.4», η έκταση της οποίας αντιστοιχεί στα δύο τρίτα της Κίνας. Μέσω δορυφορικών δεδομένων και δικτύου αγκυροβολημένων σημαντήρων, καταγράφεται κάθε διακύμανση της θερμοκρασίας των υδάτων. Ενώ μια απόκλιση μισού βαθμού Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό αρκεί για την επίσημη έναρξη του φαινομένου, η τρέχουσα υπερθέρμανση έχει προσπεράσει το όριο των δύο βαθμών –που σηματοδοτεί την κατηγορία του «Σούπερ Ελ Νίνιο»– με προοπτική να αγγίξει σχεδόν το διπλάσιο.

«Είμαστε πλέον σχεδόν βέβαιοι ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά ακραίο φαινόμενο», δήλωσε στο The Atlantic ο Μάλτε Στέκερ, διευθυντής του Διεθνούς Ερευνητικού Κέντρου Ειρηνικού στο Πανεπιστήμιο της Χαβάης στο Μανόα.

Η ανησυχία των ειδικών επιτείνεται από το γεγονός ότι σε βάθος άνω των 100 μέτρων έχει συγκεντρωθεί μια τεράστια μάζα θερμού νερού, η οποία αναμένεται να ανέλθει στην επιφάνεια τους επόμενους μήνες. Παράλληλα, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Copernicus δείχνουν ότι η μέση παγκόσμια ημερήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε το ιστορικό ρεκόρ των 21,1 βαθμών Κελσίου, εντείνοντας την πίεση στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Οικολογικό έμφραγμα στην ατόλη Κιριτιμάτι

Στην ατόλη Κιριτιμάτι, τον μεγαλύτερο κοραλλιογενή σχηματισμό του κόσμου που βρίσκεται εντός της ζώνης παρακολούθησης, οι επιπτώσεις της θερμικής καταπόνησης είναι ήδη ορατές. Η ερευνήτρια Κριστίνα Τίτζεν, μέλος βιολογικού εργαστηρίου στο Πανεπιστήμιο της Βικτώρια, περιέγραψε τα ύδατα γύρω από το νησί «σαν παιδική πισίνα», καθώς η θερμοκρασία τους έχει υπερβεί τα φυσιολογικά επίπεδα κατά 3 έως 4 βαθμούς Κελσίου.

Η κατάσταση αυτή απειλεί με ολική καταστροφή τους τροπικούς υφάλους. Μετά το πλήγμα του 2015–16 που εξόντωσε το 90% των κοραλλιών της περιοχής, η νέα αποστολή διαπίστωσε ότι σχεδόν τα μισά από τα εναπομείναντα κοράλλια έχουν υποστεί λεύκανση, χάνοντας τα συμβιωτικά φύκη που εξασφαλίζουν την επιβίωσή τους. Σε μελέτη της το 2018 στο περιοδικό Science, η Τζούλια Μπαμ είχε επισημάνει ότι οι ύφαλοι απαιτούν από 10 έως 30 χρόνια για να ανακάμψουν. Η αυξημένη συχνότητα των θερμικών επεισοδίων ακυρώνει την προσαρμοστική ικανότητα της φύσης, καθιστώντας την αποκατάσταση αδύνατη.

Κατάρρευση της τροφικής αλυσίδας και οικονομικό πλήγμα στο Περού

Στις ακτές της Νότιας Αμερικής, η μετατόπιση του ψυχρού και πλούσιου σε θρεπτικά συστατικά ρεύματος Χούμπολντ από θερμότερα ύδατα προκάλεσε την εξαφάνιση των κοπαδιών αντσούγιας. Ο Κάρλος Ζαβαλάγκα, διευθυντής του εργαστηρίου θαλάσσιων πτηνών στο Νότιο Επιστημονικό Πανεπιστήμιο της Λίμα, διαπίστωσε την ολοκληρωτική ερήμωση των νησιών Μακάμπι και Γκουανάπε Νόρτε. «Ήταν ερημωμένα νησιά», σημείωσε στο The Atlantic, περιγράφοντας εικόνες με εγκαταλελειμμένες φωλιές και νεοσσούς που πέθαιναν από τη πείνα.

Η μείωση των αλιευμάτων υποχρέωσε τις αρχές του Περού να αναστείλουν την αλιεία αντσούγιας, παραλύοντας έναν βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας. Το φαινόμενο, το οποίο παρατηρήθηκε από Περουβιανούς αλιείς ήδη από τον 19ο αιώνα και ονομάστηκε «El Niño» λόγω της κορύφωσής του κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, πλήττει τώρα είδη που δεν έχουν προλάβει να συνέλθουν από προηγούμενες κρίσεις, όπως η έξαρση της γρίπης των πτηνών.

«Είναι σαν αγώνας πυγμαχίας: τρως ένα πρώτο νοκ άουτ, προσπαθείς να συνέλθεις γρήγορα και μετά δέχεσαι ένα δεύτερο νοκ άουτ», τόνισε ο Ζαβαλάγκα, προσθέτοντας: «Δεν μπορώ να φανταστώ ποια θα είναι η εικόνα μέχρι το τέλος της χρονιάς». Ο ίδιος εκτιμά ότι η μόνιμη μετακίνηση ειδών προς τα νότια ενδέχεται να αλλάξει ανεπιστρεπτί το οικοσύστημα και τον αλιευτικό πολιτισμό της περιοχής.

Παγκόσμιες επιπτώσεις και ανθρωπιστική ετοιμότητα

Η ακτινοβολία της ωκεάνιας θερμότητας στην ατμόσφαιρα αναδιαμορφώνει τα καιρικά πρότυπα παγκοσμίως. Στη Νότια Αμερική, οι καταρρακτώδεις βροχές προκάλεσαν το κλείσιμο της κύριας πρόσβασης στο Μάτσου Πίτσου και φονικές πλημμύρες στη βόρεια Χιλή. Αντιθέτως, η Ινδία και η Αιθιοπία αντιμετωπίζουν περιόδους ακραίας ξηρασίας, ενώ στις ΗΠΑ καταγράφονται αυξημένες βροχοπτώσεις στον Νότο και λειψυδρία στον Βορρά.

Η προβλεψιμότητα του φαινομένου επιτρέπει τη λήψη προληπτικών μέτρων, όπως η προγραμματισμένη αποστολή νοσοκομειακού πλοίου του Ναυτικού των ΗΠΑ στο Περού τον Φεβρουάριο για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.

Παρόλα αυτά οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η εκδήλωση του γνώριμου αυτού κύκλου σε έναν πρωτοφανώς θερμότερο πλανήτη δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, όπου η επιστροφή στην πρότερη κατάσταση να καθίσταται πλέον αμφίβολη.

Διαβάστε επίσης:

Ελ Νίνιο: Σε κατάσeirhniταση συναγερμού δύο χώρες για έντονες ξηρασίες και βροχοπτώσεις

Πρωτοφανή σφοδρότητα αναμένεται να έχει τους επόμενους μήνες το φαινόμενο Ελ Νίνιο

Καιρός: Προ των πυλών το πιο ισχυρό φαινόμενο «Ελ Νίνιο» – Τι φοβούνται οι ειδικοί

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr