Σοκάρουν οι αριθμοί για την ενδοοικογενειακή βία

Το τραγούδι «Τακούνια για καρφιά» του Ορέστη Ντάντου, ερμηνευμένο από την Ιουλία Καραπατάκη, έγινε γνωστό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού σε όλη την Ελλάδα μέσω του Tik Tok.

Μέσα από την τέχνη και την ποίηση των στίχων οι δημιουργοί του κατάφεραν να στείλουν διαπεραστικό μήνυμα για όλες τις γυναίκες που βιώνουν τη βία πίσω από κλειστές πόρτες:

«Το κοριτσάκι πίσω σου, που ‘χει χαθεί στον ίσκιο σου, λάθος το λογαριάζεις», «Αυτή η γυναίκα σπίτι σου, που’ χεις για ισοβίτη σου, σε λίγο θα σου φύγει», «τακούνια και καρφιά, να εκδικηθεί η ομορφιά».

Το τραγούδι μπορεί να κυκλοφόρησε πριν από περίπου δυόμιση χρόνια, ωστόσο, είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Ίσως και αυτός να είναι ένας από τους λόγους που διαδόθηκε το καλοκαίρι με τέτοια ένταση.

Η πραγματικότητα σε σχέση με την ενδοοικογενειακή βία είναι σκληρή. Κάθε πέντε ώρες μία απεγνωσμένη γυναίκα καλεί στην Αστυνομία για να ζητήσει βοήθεια.

Το συμπέρασμα προκύπτει από τα στατιστικά της ΕΛ.ΑΣ. για την εβδομάδα από 19 έως 25 Αυγούστου 2024, και δημοσιεύει το Ieidiseis.  Μέσα σε μόλις επτά ημέρες έγιναν 784 κλήσεις στην Άμεση Δράση. Τα περιστατικά με τα οποία χρειάστηκε να ασχοληθούν οι αστυνομικοί ήταν 468, ενώ έγιναν 321 συλλήψεις. Το ίδιο διάστημα σε 147 γυναίκες θύματα χορηγήθηκε η εφαρμογή panic button και μάλιστα πέντε εξ αυτών εγκατέλειψαν το σπίτι τους και μεταφέρθηκαν σε δομές φιλοξενίας με περιπολικά.

Όσο περνάει ο καιρός όλο και αυξάνεται η ανάγκη απασχόλησης προσωπικού της ΕΛ.ΑΣ. για συμβάντα ενδοοικογενειακής βίας, καθώς το θετικό είναι ότι όλο και περισσότερα θύματα σπάνε τη σιωπή τους. Αστυνομικές πηγές εξηγούν ότι υπάρχουν τρία σημεία-«κλειδιά» στο νέο νόμο για την αντιμετώπιση του φαινομένου, σε μία προσπάθεια να ξεπεραστούν χρόνιες παθογένειες που έθεταν σε αρκετές περιπτώσεις σε κίνδυνο γυναίκες που ήταν σε ευάλωτη θέση:

1. Τίθεται σε ισχύ πρόβλεψη ότι δεν είναι υποχρεωτική η παρουσία τους στο δικαστήριο, καθώς θα αρκεί η ανάγνωση της κατάθεσής τους στις Αρχές και η καταγγελία τους, εκτός εάν το δικαστήριο κρίνει ότι η παρουσία τους είναι απαραίτητη. Κατά το παρελθόν είχαν υπάρξει υποθέσεις κατά τις οποίες οι δράστες εκμεταλλεύονταν την απουσία των θυμάτων από το δικαστήριο. Πολλές φορές τα θύματα δεν παρίστανται είτε γιατί μπορεί ακόμα να μην έχουν συνέλθει από κάποια επίθεση, είτε γιατί δεν είναι έτοιμα ψυχολογικά να αντικρίσουν τον κακοποιητή είτε γιατί μπορεί να μην έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες μετακινήσεις τους στην ιατροδικαστική υπηρεσία.

2. Δίνεται η δυνατότητα παράτασης της κράτησης των κατηγορουμένων έως πέντε ημέρες για τα αυτόφωρα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας. Η υπόθεση που «έδειξε» με τον πιο τραγικό τρόπο την ανάγκη για τροποποίηση του νόμου ήταν η γυναικοκτονία που είχε γίνει το Μάιο του 2024 στο Μενίδι, όπου 50χρονος δολοφόνησε 40χρονη γυναίκα. Το θύμα είχε καταγγείλει τον δράστη για ενδοοικογενειακή βία. Ο 50χρονος συνελήφθη αλλά είχε αρθεί η κράτησή του μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης εννιά ημέρες μετά. Στο μεσοδιάστημα διέπραξε τη δολοφονία.

3. Εντάσσεται στο ρυθμιστικό πεδίο του νόμου η απειλή μέσω επίμονης καταδίωξης ή αθέμιτης παρακολούθησης. Ουσιαστικά για πρώτη φορά θα διώκεται δραστικά το ενδοοικογενειακό «stalking» (διεθνής όρος για την εμμονική παρακολούθηση). Τα περιστατικά αυτά είναι πολλά, με τα θύματα να μη μπορούν αποτελεσματικά να αμυνθούν νομικά απέναντι στους διώκτες τους. Και αυτό παρότι η επίμονη καταδίωξη ή παρακολούθηση είναι μία μορφή ψυχολογικής κακοποίησης που προκαλεί ψυχολογική ασφυξία στα θύματα.

Με φόντο την έξαρση της ενδοοικογενειακής βίας τα αρμόδια γραφεία της ΕΛ.ΑΣ. στα κατά τόπους Αστυνομικά Τμήματα γίνονται από 18 -που ήταν μέχρι πρότινος- 63 σε όλη τη χώρα.

O «χάρτης» των 63 γραφείων

Τα γραφεία ενδοοικογενειακής βίας στεγάζονται στα Αστυνομικά Τμήματα στις παρακάτω περιοχές όλης της Ελλάδας:

• Αττική: Ομόνοια, Καλλιθέα, Δημοτικό Θέατρο (Πειραιάς), Περιστέρι, Μενίδι, Αγία Παρασκευή, Άλιμος.
• Θεσσαλονίκη: Κέντρο πόλης (Α.Τ. Λευκού Πύργου), Δυτική Θεσσαλονίκη (Α.Τ. Αμπελοκήπων-Μενεμένης), Χαριλάου
• Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης: Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Ορεστιάδα, Ξάνθη, Δράμα, Καβάλα
• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας: Κιλκίς, Σέρρες, Έδεσσα, Βέροια, Κατερίνη, Πολύγυρος
• Περιφέρεια δυτικής Μακεδονίας: Κοζάνη, Γρεβενά, Καστοριά, Φλώρινα
• Περιφέρεια Ηπείρου: Ιωάννινα, Άρτα, Ηγουμενίτσα, Πρέβεζα
• Περιφέρεια Θεσσαλίας: Λάρισα, Καρδίτσα, Βόλος, Τρίκαλα
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου: Μυτιλήνη, Σάμος Χίος
• Στερεά Ελλάδα: Λαμία Λιβαδειά, Χαλκίδα, Καρπενήσι, Άμφισσας-Δελφών ΑΤ
• Δυτική Ελλάδα: Πάτρα, Μεσολόγγι, Αγρίνιο Πύργος
• Ιόνιο: Κέρκυρα, Ζάκυνθος, Αργοστόλι. Λευκάδα
• Πελοπόννησος: Τρίπολη, Ναύπλιο, Κόρινθος, Σπάρτη, Καλαμάτα
• Νότιο Αιγαίο: Σαντορίνη, Μύκονος, Ρόδος Κως
• Κρήτη: Χανιά Ρέθυμνο, Ηράκλειο Άγιος Νικόλαος