Λίγοι άνθρωποι έχουν συνδέσει το όνομά τους με τους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα τον 20ό αιώνα, με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ να αποτελεί πιθανώς το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εξάλλου, η λογική της μη βίαιης αντίστασης για την επίτευξη ίσων δικαιωμάτων για τους Αφροαμερικανούς ήταν εν πολλοίς κι ο λόγος που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1964.
Ο Κινγκ βέβαια έχει μείνει στην ιστορία για τις ρητορικές του ικανότητες, με αξιομνημόνευτη να παραμένει η ομιλία του με τίτλο «Έχω ένα όνειρο». Σαν σήμερα, στις 28 Αυγούστου 1963, μπροστά σε ένα ακροατήριο περίπου 250.000 ανθρώπων, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ πραγματοποίησε τη σημαντικότερη ομιλία της ζωής του, η οποία θα κινητοποιούσε το κράτος για να λάβει μέτρα για την ουσιαστική αντιμετώπιση του φυλετικού διαχωρισμού και της βίας κατά των Αφροαμερικανών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Μπέρμιγχαμ
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε σημαντική δράση για τα πολιτικά δικαιώματα, καθώς το έδαφος για τη μεγάλη πορεία στην Ουάσινγκτον προετοιμαζόταν χρόνια πριν, χωρίς να το γνωρίζει κι ο ίδιος ουσιαστικά.
Το 1960, πηγαίνοντας στην Ατλάντα για να υπηρετήσει ως συν-πάστορας με τον πατέρα του, ενεπλάκη σε καθιστική διαμαρτυρία φοιτητών κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 1960 μεταξύ του Ρίτσαρντ Νίξον και του Τζον Φ. Κένεντι. Ο Κινγκ συνελήφθη μαζί με άλλους 33 νέους, που διαμαρτύρονταν για τον φυλετικό διαχωρισμό σε χώρο εστίασης πολυκαταστήματος της Ατλάντα. Οι κατηγορίες αποσύρθηκαν, αλλά ο Κινγκ καταδικάστηκε στο Reidsville State Prison Farm με το πρόσχημα ότι είχε παραβιάσει την αναστολή του για μια μικρή τροχαία παράβαση στην οποία είχε υποπέσει αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Η υπόθεση έλαβε εθνικές διαστάσεις, με την ανησυχία για την ασφάλειά του να είναι έκδηλη, και την οργή για την παραβίαση νόμων της Τζόρτζια και την αποτυχία του προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ να παρέμβει να χαρακτηρίζουν το κλίμα των ημερών.
Ο Κινγκ κατάφερε να αφεθεί ελεύθερος κατόπιν μεσολάβησης του Δημοκρατικού υποψηφίου για την προεδρία Τζον Φ. Κένεντι, μια ενέργεια που ενίσχυσε τη δημοφιλία του υποψηφίου προέδρου, η οποία θεωρήθηκε ότι συνέβαλε στην οριακή εκλογική νίκη του Κένεντι οκτώ ημέρες αργότερα.
Το 1963, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και η οργάνωση για τα πολιτικά δικαιώματα Southern Christian Leadership Conference (SCLC) μετατόπισαν τη δράση τους στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα, οργανώνοντας καθιστικές διαμαρτυρίες σε δημόσιους χώρους. Οι δράσεις αυτές θα αποτελούν τον προάγγελο για την ιστορική πορεία στην Ουάσινγκτον λίγο αργότερα.
Οι διαμαρτυρίες κέντρισαν ξανά το ενδιαφέρον σε εθνικό επίπεδο, όταν μεταδόθηκαν τηλεοπτικά οι βιαιοπραγίες της τοπικής αστυνομίας στην ειρηνική διαμαρτυρία των πολιτών: χρησιμοποίησαν κανόνια νερού και αστυνομικούς σκύλους εναντίον των ειρηνικών διαδηλωτών.
Η διαδήλωση ήταν επιτυχής, αναγκάζοντας τον επίτροπο Δημόσιας Ασφάλειας του Μπέρμιγχαμ, Μπουλ Κόνορ, να παραιτηθεί και η πόλη να άρει τους φυλετικούς διαχωρισμούς στους δημόσιους χώρους.
Η εκστρατεία του Κινγκ επέφερε τη φυλάκισή του. Στις φυλακές του Μπέρμινχαμ, συνέθεσε το θρυλικό του «Γράμμα από τη φυλακή του Μπέρμιγχαμ», προς απάντηση σε μια έκκληση λευκών υποστηρικτών να αντιμετωπιστούν τα πολιτικά δικαιώματα με νόμιμα μέσα αντί για διαμαρτυρία. Ο Κινγκ διαφώνησε έντονα, λέγοντας ότι η άδικη κατάσταση απαιτούσε επείγουσα δράση.
Στην επιστολή εξέθεσε τη φιλοσοφία του περί μη βίας:
«Μπορεί να αναρωτηθείτε: “Γιατί άμεση δράση; Γιατί καθιστικές διαμαρτυρίες, πορείες και τα λοιπά; Δεν είναι η διαπραγμάτευση ο καλύτερος δρόμος;” Έχετε απόλυτο δίκιο να ζητάτε διαπραγμάτευση. Πράγματι, αυτός είναι ο σκοπός της άμεσης δράσης. Η μη βίαιη άμεση δράση επιδιώκει να δημιουργήσει μια τέτοια κρίση και να προκαλέσει μια τέτοια ένταση, ώστε μια κοινότητα που αρνείται συνεχώς να διαπραγματευτεί να αναγκαστεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα».
«I Have a Dream»
Στον απόηχο των διαδηλώσεων του Μπέρμινχαμ, ο Κινγκ και η SCLC και ορισμένες άλλες ομάδες για τα πολιτικά δικαιώματα συνασπίστηκαν και οργάνωσαν την πορεία προς την Ουάσινγκτον για «Θέσεις Εργασίας και Ελευθερία», η οποία προσέλκυσε 200.000 – 250.000 άτομα σε συγκέντρωση για τα πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα των Αφροαμερικανών στην πρωτεύουσα της χώρας.
Εκεί, ο Κινγκ εκφώνησε την μεγαλειώδη 17λεπτη ομιλία του με τίτλο «Έχω ένα Όνειρο». Το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί ήταν γεμάτο συγκίνηση και ενθουσιασμό από την παρουσία του Κινγκ, ενώ η ομιλία καλύφθηκε τηλεοπτικά από τα δίκτυα ABC, CBS και NBC.
Στην ιστορική του ομιλία, ο Κινγκ απαιτούσε ισότητα όλους τους πολίτες σύμφωνα με τον νόμο, τονίζοντας την πίστη του ότι όλοι οι άνθρωποι, κάποια μέρα, θα είναι αδέρφια. Ορισμένα χωρία από την ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ παρατίθενται παρακάτω, μέσω της επίσημης απομαγνητοφώνησης του 17λεπτου λόγου του:
«Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε πραγματικότητα τις υποσχέσεις της δημοκρατίας. Τώρα είναι η ώρα να σηκωθούμε από τη σκοτεινή και έρημη κοιλάδα του διαχωρισμού στο ηλιόλουστο μονοπάτι της φυλετικής δικαιοσύνης. Τώρα είναι η ώρα να ανυψώσουμε το έθνος μας από την άγρια άμμο της φυλετικής αδικίας στον στέρεο βράχο της αδελφοσύνης. Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε τη δικαιοσύνη πραγματικότητα για όλα τα παιδιά του Θεού. […]
Οι ανεμοστρόβιλοι της εξέγερσης θα συνεχίσουν να κλονίζουν τα θεμέλια του έθνους μας μέχρι να αναδυθεί η λαμπρή ημέρα της δικαιοσύνης. Υπάρχει όμως κάτι που πρέπει να πω στον λαό μου που στέκεται στο ζεστό κατώφλι που οδηγεί στο παλάτι της δικαιοσύνης.
Στη διαδικασία απόκτησης της θέσης που μας αξίζει, δεν πρέπει να είμαστε ένοχοι άδικων πράξεων. Ας μην επιδιώκουμε να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για ελευθερία πίνοντας από το ποτήρι της πικρίας και του μίσους. Πρέπει να διεξάγουμε για πάντα τον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας. […]
Δεν μου διαφεύγει το γεγονός ότι κάποιοι από εσάς έχετε έρθει εδώ μέσα από μεγάλες δοκιμασίες και ταλαιπωρίες. Κάποιοι από εσάς έχετε έρθει φρέσκοι από στενά κελιά φυλακών. Κάποιοι από εσάς έχετε έρθει από περιοχές όπου η αναζήτησή σας για ελευθερία σας άφησε χτυπημένους από τις καταιγίδες των διώξεων και σας άφησε άναυδους από τους ανέμους της αστυνομικής βαρβαρότητας. Ήσασταν οι βετεράνοι του δημιουργικού πόνου.
Συνεχίστε να εργάζεστε με την πίστη ότι ο άδικος πόνος είναι λυτρωτικός. Επιστρέψτε στο Μισισιπή, επιστρέψτε στην Αλαμπάμα, επιστρέψτε στη Νότια Καρολίνα, επιστρέψτε στην Τζόρτζια, επιστρέψτε στη Λουιζιάνα, επιστρέψτε στις φτωχογειτονιές και τα γκέτο των βόρειων πόλεων μας, γνωρίζοντας ότι με κάποιο τρόπο αυτή η κατάσταση μπορεί και θα αλλάξει. […]
Έτσι, παρόλο που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες του σήμερα και του αύριο, εξακολουθώ να έχω ένα όνειρο. Είναι ένα όνειρο βαθιά ριζωμένο στο αμερικανικό όνειρο. Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα αυτό το έθνος θα ξεσηκωθεί και θα ζήσει το πραγματικό νόημα του πιστεύω του: Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες, ότι όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα στους κόκκινους λόφους της Τζόρτζια, οι γιοι πρώην σκλάβων και οι γιοι πρώην ιδιοκτητών σκλάβων θα μπορέσουν να καθίσουν μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα ακόμη και η πολιτεία του Μισισιπή, μια πολιτεία που αποπνέει από τη ζέστη της αδικίας, που αποπνέει από τη ζέστη της καταπίεσης, θα μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης.
Έχω ένα όνειρο ότι τα τέσσερα μικρά παιδιά μου θα ζήσουν μια μέρα σε ένα έθνος όπου δεν θα κρίνονται από το χρώμα του δέρματός τους αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους. Έχω ένα όνειρο σήμερα.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα στην Αλαμπάμα, με τους άγριους ρατσιστές της, με τον κυβερνήτη της να στάζει από τα χείλη του λόγια παρεμβολής και ακύρωσης, μια μέρα ακριβώς στην Αλαμπάμα, μικρά μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια με μικρά λευκά αγόρια και κορίτσια ως αδελφές και αδέρφια. Έχω ένα όνειρο σήμερα.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα κάθε κοιλάδα θα υψωθεί, κάθε λόφος και βουνό θα χαμηλώσει, τα τραχιά μέρη θα γίνουν ομαλά και τα στραβά μέρη θα ισιώσουν, και η δόξα του Κυρίου θα αποκαλυφθεί, και κάθε σάρκα θα τη δει μαζί. […]
Και όταν συμβεί αυτό, και όταν επιτρέψουμε στην ελευθερία να ηχήσει, όταν την αφήσουμε να ηχήσει από κάθε χωριό και κάθε οικισμό, από κάθε πολιτεία και κάθε πόλη, θα μπορέσουμε να επιταχύνουμε εκείνη την ημέρα που όλα τα παιδιά του Θεού, μαύροι και λευκοί, Εβραίοι και Εθνικοί, Προτεστάντες και Καθολικοί, θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια και να τραγουδήσουν με τα λόγια του παλιού νέγρικου πνευματικού τραγουδιού: Επιτέλους ελεύθεροι. Επιτέλους ελεύθεροι. Δόξα τω Θεώ, παντοδύναμε, είμαστε επιτέλους ελεύθεροι».
Στον απόηχο της ομιλία του Κινγκ, το διαρκώς αυξανόμενο κύμα αγώνων για τα πολιτικά δικαιώματα είχε ισχυρή επίδραση στην αμερικανική κοινή γνώμη. Αποτέλεσμα ήταν να ψηφιστεί ο Νόμος περί Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1964, που εξουσιοδοτούσε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επιβάλει την άρση των διακρίσεων στις δημόσιες εγκαταστάσεις και να απαγορεύσει τις διακρίσεις σε δημόσιες εγκαταστάσεις και στην απασχόληση. Τον Αύγουστο του 1965, ο πρόεδρος Λίντον Τζόνσον υπέγραψε τον Νόμο περί Δικαιωμάτων Ψήφου που απαγόρευε την στέρηση του δικαιώματος ψήφου στους Αφροαμερικανούς.
Ενδιαφέρουσες ιστορίες πίσω από την ομιλία
Η ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ αποτελεί πεδίο μελέτης και έρευνας μέχρι και σήμερα. Προγράμματα σπουδών ρητορικής αξιοποιούν αυτή την ομιλία ώστε να εξερευνήσουν οι νέοι επιστήμονες τη ρητορική δομή και ύφος, αλλά και την πειθώ του Κινγκ για υιοθέτηση των επιχειρημάτων του από το ευρύ κοινό. Εξάλλου, μέχρι και πριν από μερικά χρόνια, η ομιλία κρίθηκε από έρευνα (Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον και Πανεπιστήμιο Texas A&M, 1999) με δείγμα 137 κορυφαίων ακαδημαϊκών της δημόσιας ομιλίας, ως η σπουδαιότερη ομιλία του 20ού αιώνα.
Ενδιαφέροντα στοιχεία για την ομιλία του προέρχονται από το βράδυ πριν από την Πορεία στην Ουάσινγκτον, όταν ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ζήτησε από τους βοηθούς του συμβουλές για την ομιλία της επόμενης ημέρας. Ο σύμβουλός του, Γουάιατ Γουόκερ, τον προέτρεψε να μη χρησιμοποιήσει τη φράση «Έχω ένα όνειρο», καθώς την είχε ήδη χρησιμοποιήσει πολλές φορές. Και, πράγματι, η συγκεκριμένη φράση είχε ακουστεί σε ομιλίες του στο Σικάγο και το Ντιτρόιτ, χωρίς όμως να θεωρηθούν ιστορικής σημασίας.
Η ομιλία της Ουάσινγκτον, ωστόσο, θα ήταν διαφορετική. Με τα τρία μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα να μεταδίδουν ζωντανά την πορεία, ο Κινγκ θα παρουσιαζόταν για πρώτη φορά σε ένα τεράστιο εθνικό ακροατήριο. Ήλπιζε, μάλιστα, η ομιλία του να αποκτήσει τη διαχρονική αξία της ομιλίας του Αβραάμ Λίνκολν στο Γκέτισμπεργκ.
Ο Κινγκ εργάστηκε πάνω στο κείμενο μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Το τελικό προσχέδιο ήταν γεμάτο διαγραφές και διορθώσεις, ενώ η περίφημη ενότητα «Έχω ένα όνειρο» δεν υπήρχε καν στο χειρόγραφο που παρέδωσε στους βοηθούς του. Ο ίδιος κοιμήθηκε περίπου στις 4 το πρωί.
Το πρωί της 28ης Αυγούστου, χιλιάδες άνθρωποι κατέφθαναν στην Ουάσινγκτον με τρένα και λεωφορεία. Τελικά, περίπου 250.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο National Mall, ενώ ανάμεσά τους βρίσκονταν πολλές διασημότητες, όπως οι Τσάρλτον Ίστον, Σίντνεϊ Πουατιέ, Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ, Μπερτ Λάνκαστερ, Πολ Νιούμαν και Χάρι Μπελαφόντε. Ο Μάρλον Μπράντο εμφανίστηκε κρατώντας ένα ηλεκτρικό καρφί για βοοειδή, ως σύμβολο της αστυνομικής βαρβαρότητας.
Όταν ανέβηκε στο βήμα, ξεκίνησε ακολουθώντας πιστά το προετοιμασμένο κείμενο. Ο Τζον Λιούις, που τον είχε ακούσει πολλές φορές, θεώρησε ότι η ομιλία ήταν καλή, αλλά όχι τόσο δυνατή όσο άλλες που είχε εκφωνήσει ο Κινγκ.
Καθώς ο Κινγκ πλησίαζε στο τέλος, η τραγουδίστρια της gospel Μαχάλια Τζάκσον, που βρισκόταν κοντά του, του φώναξε: «Πες τους για το όνειρο, Μάρτιν». Η Τζάκσον είχε ιδιαίτερα στενή σχέση μαζί του και γνώριζε καλά το συγκεκριμένο κομμάτι από προηγούμενες ομιλίες του.
Ο Κινγκ άφησε τότε το χειρόγραφο στην άκρη και πέρασε από τον τόνο του ομιλητή στον ρυθμό ενός βαπτιστή ιεροκήρυκα. «Ας μην βυθιζόμαστε στην κοιλάδα της απελπισίας», είπε, πριν συνεχίσει: «Έτσι, παρόλο που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες του σήμερα και του αύριο, εξακολουθώ να έχω ένα όνειρο». Ο Γουόκερ, που παρακολουθούσε από κοντά, κατάλαβε αμέσως τι συνέβαινε.
Από εκείνο το σημείο, ο Κινγκ εγκατέλειψε ουσιαστικά το χειρόγραφο και αυτοσχεδίασε πάνω σε γνώριμα χωρία που είχε χρησιμοποιήσει σε άλλες του ομιλίες. Το πόσο αυθόρμητη ήταν αυτή η απόφαση παραμένει αντικείμενο συζήτησης, καθώς το «I Have a Dream» υπήρχε ήδη σε προηγούμενες ομιλίες του. Ο ίδιος ο Κινγκ είχε εξηγήσει αργότερα ότι, βλέποντας την ανταπόκριση του πλήθους, ένιωσε την ανάγκη να χρησιμοποιήσει ξανά το απόσπασμα και στη συνέχεια απομακρύνθηκε εντελώς από το χειρόγραφο.
Ο Κλάρενς Τζόουνς, ένας από τους ανθρώπους που είχαν βοηθήσει στη συγγραφή της ομιλίας, περιέγραψε ότι όσο ο Κινγκ διάβαζε από το κείμενο έμοιαζε με λέκτορα. Μόλις όμως το άφησε στην άκρη, πήρε τη στάση ενός βαπτιστή ιεροκήρυκα. «Αυτοί οι άνθρωποι δεν το ξέρουν, αλλά πρόκειται να πάνε στην εκκλησία», φέρεται να είπε στον διπλανό του.
Η αντίδραση ήταν άμεση και το πλήθος ενθουσιάστηκε. Η ομιλία μεταδόθηκε σε ολόκληρη τη χώρα, με τις πηγές να κάνουν λόγο ότι εντυπωσιάστηκε ακόμα και ο πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι, ο οποίος την παρακολούθησε.
Πώς προήλθε το «I Have a Dream»;
Σύμφωνα με το Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Martin Luther King, η ομιλία του Αφροαμερικανού ηγέτη που εκφωνήθηκε στις 28 Αυγούστου 1963 συνδύασε τμήματα προηγουμένων κηρυγμάτων και ομιλιών του, με επιλεγμένες δηλώσεις άλλων εξεχόντων δημόσιων προσωπικοτήτων. Στη συνέχεια παρατίθενται ορισμένα χωρία εξ αυτών.
Στο κήρυγμα του Κινγκ το 1959 με τίτλο «Ανεκπλήρωτες Ελπίδες», περιγράφει τη ζωή του αποστόλου Παύλου ως μια ζωή «ανεκπλήρωτων ελπίδων και διαλυμένων ονείρων». Σημειώνει ότι τα βάσανα τόσο έντονα όσο του Παύλου «μπορεί να σας κάνουν πιο δυνατούς και να σας φέρουν πιο κοντά στον Παντοδύναμο Θεό», αναφερόμενος σε μια έννοια που αργότερα συνόψισε στο «I Have a Dream»: «τα άκοπα βάσανα είναι λυτρωτικά» (Έγγραφα 6:366 · King, «I Have a Dream», 84).
Τον Σεπτέμβριο του 1960, ο Κινγκ άρχισε να εκφωνεί ομιλίες αναφερόμενος άμεσα στο Αμερικανικό Όνειρο. Σε μια ομιλία που έδωσε εκείνο τον μήνα σε ένα συνέδριο των παραρτημάτων της Βόρειας Καρολίνας του Εθνικού Συνδέσμου για την Πρόοδο των Έγχρωμων , ο Κινγκ αναφέρθηκε στις ανεκτέλεστες ρήτρες του προοιμίου του Συντάγματος των ΗΠΑ και μίλησε για την Αμερική ως «ένα όνειρο που δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί» (Έγγραφα 5:508). Συμβούλεψε το πλήθος ότι «πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι ο αγώνας μας διεξάγεται στο υψηλότερο επίπεδο αξιοπρέπειας και πειθαρχίας» και τους υπενθύμισε να μην «πιουν το δηλητηριώδες κρασί του μίσους», αλλά να χρησιμοποιούν τον «δρόμο της μη βίας» όταν αναλαμβάνουν «άμεση δράση» κατά της καταπίεσης.
Ο Κινγκ συνέχισε να εκφωνεί εκδοχές αυτής της ομιλίας καθ’ όλη τη διάρκεια του 1961 και του 1962, αποκαλώντας την τότε «Το Αμερικανικό Όνειρο». Δύο μήνες πριν από την Πορεία στην Ουάσινγκτον, ο Κινγκ στάθηκε μπροστά σε ένα πλήθος 150.000 ανθρώπων στο Cobo Hall στο Ντιτρόιτ για να εξηγήσει πώς έγινε «το Αμερικανικό Ονείρου πραγματικότητα» (King, Ομιλία στο Freedom Rally, 70).
Ο Κινγκ αναφώνησε επανειλημμένα: «Έχω ένα όνειρο σήμερα το απόγευμα» (King, Ομιλία στο Freedom Rally, 71). Διατύπωσε τα λόγια των προφητών Άμως και Ησαΐα, δηλώνοντας ότι «η δικαιοσύνη θα κυλήσει σαν νερό και η δικαιοσύνη σαν ένα δυνατό ρυάκι», γιατί «κάθε κοιλάδα θα υψωθεί και κάθε λόφος και βουνό θα χαμηλώσει» (King, Ομιλία στο Freedom Rally, 72).
Όπως είχε κάνει πολλές φορές τα προηγούμενα δύο χρόνια, ο Κινγκ ολοκλήρωσε το μήνυμά του οραματιζόμενος την ημέρα «που όλα τα παιδιά του Θεού, μαύροι και λευκοί, Εβραίοι και Εθνικοί, Προτεστάντες και Καθολικοί, θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια και να τραγουδήσουν με τους Νέγρους στο πνευματικό τραγούδι των παλιών χρόνων: Επιτέλους ελεύθεροι! Επιτέλους ελεύθεροι! Δόξα τω Παντοδύναμω Θεώ, είμαστε επιτέλους ελεύθεροι!» (Κινγκ, Ομιλία στο Freedom Rally , 73). Όλα τα παραπάνω αξιοποιήθηκαν στην ιστορική ομιλία του 1963.
Μία από τις ενδιαφέρουσες ιστορίες όμως προκύπτει από την ημέρα της ομιλίας, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω. Στεκούμενος μπροστά στο πλήθος που περίμενε να τον ακούσει, ο Κινγκ είχε στη διάθεσή του μια δακτυλογραφημένη εκδοχή της ομιλίας, η οποία είχε τεθεί στη διάθεση του Τύπου το πρωί της πορείας.
Ωστόσο, ο Κινγκ δεν διάβασε τις προετοιμασμένες παρατηρήσεις του. Λίγο αργότερα θυμήθηκε: «Ξεκίνησα να διαβάζω την ομιλία και την διάβασα μέχρι ένα σημείο… η ανταπόκριση του κοινού ήταν υπέροχη εκείνη την ημέρα… Και ξαφνικά μου ήρθε αυτό το πράγμα που… είχα χρησιμοποιήσει πολλές φορές πριν… “Έχω ένα όνειρο”. Και απλώς ένιωσα ότι ήθελα να το χρησιμοποιήσω εδώ… Το χρησιμοποίησα, και σε εκείνο το σημείο απλώς απέστρεψα εντελώς το χειρόγραφο. Δεν επέστρεψα σε αυτό» (Κινγκ, 29 Νοεμβρίου 1963).
Πηγές: npr.org, kinginstitute.stanford.edu, theguardian.com
Διαβάστε επίσης:
Από την άνοιξη της Πράγας του 1968 στον βαρύ χειμώνα – Ο γιατρός και ο μεγάλος ασθενής
Το «Τείχος» είχε τη δική του Ιστορία
10 Αυγούστου 1920: Συνθήκη των Σεβρών – Τι μερίδιο ζητούσε καθένας από τους νικητές
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια