Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Mark Frechette, ο νεαρός πρωταγωνιστής στο «Zabriskie Point» του Michelangelo Antonioni

Χθες βράδυ προβλήθηκε στο Τριανόν το «Zabriskie Point». Αυτή είναι η τραγική ιστορία του ηθοποιού του, Mark Frechette, που χάθηκε άδοξα στα 27 του. 

Αντώνης Μποσκοΐτης 04/12/2019 | 09:51

Η τελευταία ταινία του 32ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, που ρίχνει αυλαία σήμερα με την τελετή λήξης και την απονομή των βραβείων του, ήταν το «Zabriskie Point» του Michelangelo Antonioni. Προβλήθηκε από αποκατεστημένη κόπια χθες βράδυ στο Τριανόν για λίγους και καλούς σινεφίλ και αποτέλεσε εμπειρία, ακόμη και για κάποιους που είχαμε δει την ταινία περισσότερες από δύο και τρεις φορές. Ξανάδαμε, έτσι, τη σύντομη ερωτική συνεύρεση του Mark και της Daria (ο Antonioni κράτησε τα πραγματικά μικρά ονόματα των ερασιτεχνών ηθοποιών του) στην έρημο, λίγο πριν ο Mark σκοτωθεί από τα πυρά των αστυνομικών και η Daria γίνει μάρτυρας της έκρηξης εκείνης της γιάπικης εξοχικής κατοικίας με την οθόνη να πλημμυρίζει απ' όλα τα διαλυμένα σύμβολα του καταναλωτισμού υπό τους ήχους, βέβαια, των Pink Floyd στο ζενίθ της πιο ψυχεδελικής τους φάσης!

Αξίζει να σημειωθεί πως το «Zabriskie Point» ήταν η μία από τις συνολικά τρεις ταινίες που ο τεράστιος Ιταλός auteur γύρισε στις ΗΠΑ με παραγωγό τον Carlo Ponti για λογαριασμό της Metro - Goldwyn - Mayer. Στον καιρό της χαρακτηρίστηκε αποτυχία για το κοινό και τους κριτικούς, μα μέσα στις δεκαετίες που ακολούθησαν και μέχρι σήμερα θεωρείται φιλμ - ορόσημο της hippy αντικουλτούρας των sixties, κατέχοντας μία ξεχωριστή θέση στη φιλμογραφία του Antonioni. 

Κατά μία σύμπτωση, σαν σήμερα γεννήθηκε ο πρωταγωνιστής της ταινίας που είδαμε χθες, του οποίου η προσωπική ιστορία δεν απέχει καθόλου σχεδόν απ' αυτήν του χαρακτήρα που υποδύθηκε! Είναι η ιστορία του Mark Frechette που γεννήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου του 1947 και είχε έναν άσχημο θάνατο στις 27 Σεπτεμβρίου του 1975, μόλις στα 27 του χρόνια! 

Όταν ο Antonioni του έδωσε το ρόλο το 1969, ο Frechette στα 22 του ήταν ήδη πατέρας ενός παιδιού. Το όνομα του είχε «ακουστεί» για πρώτη φορά στις αρχές του 1960, στην παιδική του ηλικία, αλλά αιτία δεν ήταν τα καλλιτεχνικά: Ο Frechette ανήκε, δυστυχώς, στα παιδιά που είχαν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση από τον Αιδεσιμότατο Laurence Francis Xavier Brett της Ρωμαιοκαθολικής Επισκοπής του Bridgeport. Ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε για την οικογένεια που έφτιαξε σε νεαρότατη ηλικία, η γυναίκα του όμως με το παιδί τους τον εγκατέλειψαν εξ αιτίας της αφοσίωσης του στη χίπικη κομμούνα που είχε ιδρύσει ο μουσικός και συγγραφέας Mel Lyman. Επρόκειτο για το διαβόητο The Fort Hill Community, όπου ο Frechette παραχώρησε όλα τα έσοδα από τις συνολικά τρεις ταινίες που γύρισε όλες κι όλες, περίπου 60.000 δολάρια. Στη συγκεκριμένη κομμούνα μάλιστα τράβηξε και τη συμπρωταγωνίστρια του, Daria Haplrin, καθώς υπήρξαν ζευγάρι για ένα διάστημα προτού εκείνη παντρευτεί στα 1972 έναν άλλο ηθοποιό - σύμβολο των sixties, τον Dennis Hopper

Ο Frechette, όπως και η Halprin, υπήρξαν χίπις στην προσωπική ζωή τους. Κι αν η Halprin είχε ήδη συμμετάσχει στο αντεργκράουντ ντοκιμαντέρ «Revolution» (1968) του Jack O' Connell, στο οποίο ο κινηματογραφιστής κατέγραψε την ψυχεδελική σκηνή του Σαν Φρανσίσκο, ο Frechette άλλοτε δούλευε ως ξυλουργός, άλλοτε έκανε διάφορες δουλειές του ποδαριού, συχνότερα όμως ζητιάνευε στους δρόμους για τη μαριχουάνα του. Κλασικός αλητάκος, λέγεται πως μια μέρα καυγάδιζε με μία γυναίκα, στην οποία πέταξε μια γλάστρα. Το συμβάν παρακολούθησε τυχαία η Sally Dennison, η Αμερικανίδα βοηθός και υπεύθυνη casting του Antonioni, η οποία ειδοποίησε αμέσως τον δημιουργό του «Zabriskie Point»: «Σ' τον βρήκα! Είναι μόνο 20 ετών και γεμάτος οργή»! Μία άλλη εκδοχή επικρατέστερη, καθώς έχει αναπαραχθεί σε συνεντεύξεις των συντελεστών της ταινίας, είναι πως η Dennison «συνέλαβε» τον Frechette να καυγαδίζει με έναν γείτονα του. Το θέμα είναι, όμως, πως ο Antonioni κατευθείαν του έδωσε το ρόλο του νεαρού φοιτητή που, καθ' όλη τη διάρκεια του φιλμ, δεν καταλαβαίνουμε αν σκότωσε ή όχι έναν αστυνομικό σε διαδήλωση και που έκλεψε το αεροπλανάκι για να μεταβεί στην έρημο και να συναντηθεί με τη Daria. Γνωρίζουμε σίγουρα, επίσης, πως ενώ ο Antonioni είχε πάρει κανονικά υπό την προστασία του την Halprin, με τον Frechette έκαναν ομηρικούς καυγάδες, διαφωνώντας σε ιδεολογικό επίπεδο για το σενάριο! Μάλιστα, ο Frechette στην προσπάθεια του να προσηλυτίσει ακόμη και τον Antonioni στο Fort Hill Community, ξέχναγε σκόπιμα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων τεύχη της αντεργκράουντ εφημερίδας «Avatar» που εξέδιδαν τα μέλη της κομμούνας του Mel Lyman στη Βοστόνη. Εννοείται πως το μόνο που ενδιέφερε τον Ιταλό auteur ήταν να τελειώσει το έργο του και ουδόλως νοιαζόταν για τα πιστεύω του νεαρού πρωταγωνιστή του. 

Daria Halprin - Mark Frechette στο «Zabriskie Point» (1969 - 70) του Michelangelo Antonioni

Παρότι το «Zabriskie Point» δεν είχε σημειώσει καμία επιτυχία, ο Mark Frechette έγινε αυτό που λέμε «πρόσωπο της ημέρας» για ένα μεγάλο διάστημα στις ΗΠΑ! Ήταν κάτι που βόλευε ιδιαίτερα και τον δαιμόνιο Mel Lyman, ο οποίος έβλεπε στο πρόσωπο του νεαρού - σταρ πια - ακόλουθου του ένα όχημα για να διαδοθεί ευρέως η θρησκεία του. Έτσι, ο Frechette έγινε εξώφυλλο στα περιοδικά «Look» και «Rolling Stone» τη διετία 1969 - 70, όπως και στο βρετανικό κινηματογραφικό περιοδικό «Sight and Sound», ενώ συμμετείχε ως μοντέλο και σε φωτογράφηση του περιοδικού «Vogue». Ταυτόχρονα οι δύο του εμφανίσεις στο περίφημο τηλεοπτικό σόου του Dick Cavett άφησαν εποχή: Στη μία συνυπήρξε με τον αναρχικό ακτιβιστή Abbie Hoffman και στην άλλη επιδόθηκε στο αγαπημένο του σπορ, τον καυγά, εξ αιτίας της ζήλιας του για έναν τύπο που συνομιλούσε με τη Daria Halprin. Ήταν τότε που οι δυο τους τα «είχαν», θεωρούνταν ένα από τα διασημότερα χίπικα ζευγάρια, αν και απώτερος σκοπός του Mark ήταν να προσηλυτίσει τη Daria στην κοινότητα του Lyman

Το 1970, αμέσως μετά την κυκλοφορία του «Zabriskie Point», ο Mark Frechette έπαιξε στη δεύτερη ταινία του, το αντιπολεμικό δράμα ιταλο-γιουγκοσλαβικής παραγωγής «Uomini Contro» του Francesco Rosi με πρωταγωνιστή τον Gian Maria Volonte. Η επόμενη ταινία, στην οποία συμμετείχε, ήταν το ιταλικό δράμα «La grande scrofa nera», που γύρισε το 1971 ο Filippo Ottoni. Δυστυχώς δεν πρόλαβε να κάνει τίποτα άλλο.  

Όπως στην ταινία του Antonioni, κλέβει το μικρό αεροπλάνο με αυτή του την πράξη να γίνεται αιτία για τον πυροβολισμό του από τους αστυνομικούς, έτσι και στην πραγματικότητα, τον Αύγουστο του 1973 συνελήφθη να ληστεύει μια τράπεζα και οδηγήθηκε στη φυλακή. Συγκεκριμένα, στις 29 Αυγούστου του '73, ο Frechette μαζί με δύο άλλα μέλη του Fort Hill Community αποπειράθηκαν να ληστέψουν την New England Merchant's Bank με σκοπό να χρηματοδοτήσουν ακόμη περισσότερο την κοινότητα του Lyman. Ο ένας απ' τους τρεις που ήταν και ο καλύτερος φίλος του, ο Christopher Thein, σκοτώθηκε την ώρα της συμπλοκής με τους αστυνομικούς - ο Frechette και ο Sheldon T. Bernhard συνελήφθησαν, δικάστηκαν, κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάστηκαν με ποινή φυλάκισης, η οποία εκτεινόταν από τα έξι έως τα δεκαπέντε χρόνια. Ωστόσο, μία μαρτυρία του Ούγγρου σκηνοθέτη Dezso Magyar που δημοσιοποιήθηκε πολλά χρόνια αργότερα, το 1987, φανερώνει πως ο Mark Frechette έγινε ληστής για να χρηματοδοτήσει μία επόμενη ταινία με τον ίδιο πρωταγωνιστή: Όντας φίλος με τον Magyar είχε «ψηθεί» για μια κινηματογραφική μεταφορά του έργου «Έγκλημα και Τιμωρία» του Dostoevsky. Του τηλεφωνούσε, λέει, μέρα παρά μέρα λέγοντας του πως σύντομα θα έχει τα εκατομμύρια δολάρια που χρειάζονταν για την παραγωγή της ταινίας. Ώσπου ο Dezso Magyar άνοιξε ένα απόγευμα την τηλεόραση του και είδε στις ειδήσεις ότι συνελήφθη ο ηθοποιός του «Zabriskie Point» του Antonioni, Mark Frechette, για απόπειρα ληστείας...

Το νήμα της ζωής του Frechette κόπηκε πρόωρα στις 27 Σεπτεμβρίου του 1975 στη φυλακή της Μασαχουσέτης, όπου εξέτιε την ποινή του. Κατά τη διάρκεια ασκήσεων άρσης βαρών, η μπάρα βάρους 150 κιλών έπεσε πάνω στο λαιμό του με αποτέλεσμα να πεθάνει από ασφυξία. Για τους υπεύθυνους της φυλακής δεν επρόκειτο για κάποια ύποπτη ενέργεια, αλλά απλώς για ένα ατύχημα. Για τους περισσότερους φίλους του, όμως, που γνώριζαν ότι έπασχε από βαριά κατάθλιψη, θεωρήθηκε πράξη αυτοκτονίας

Η αφίσα του ντοκιμαντέρ για τον Mark Frechette, «Death Valley Superstar» (2008), από την έκδοση του για την αγορά του DVD

Φως στην τραγική ιστορία του προσπάθησε να ρίξει ο κινηματογραφιστής Michael Yaroshevsky το 2008 με το ντοκιμαντέρ «Death Valley Superstar», το οποίο εστίαζε στην απόπειρα ληστείας που οδήγησε στη φυλάκιση και το θάνατο του, με τη συμμετοχή στενών συγγενών του, αλλά και του Sheldon Bernhard, που είχε συλληφθεί μαζί του το 1973. Είναι και το πληρέστερο ντοκουμέντο που έχουμε μέχρι σήμερα στη διάθεση μας για τον Mark Frechette, τον πρωταγωνιστή του Antonioni, που τίμησε απόλυτα το rock'n'roll μότο «Live fast - Die young», εγκαταλείποντας τον μάταιο τούτο κόσμο στην ηλικία των 27 χρόνων