Ρίτα Αντωνοπούλου: «Δεν έχω λόγο να κρυφτώ, δεν είναι περίοδος για σιωπή»

Η Ρίτα Αντωνοπούλου μιλά στο Docville και την Αφροδίτη Ερμίδη για τη μουσική αλλά και για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας. 

Αφροδίτη Ερμίδη 11/03/2021 | 09:00

Η Ρίτα Αντωνοπούλου είναι ακριβώς αυτό που φαίνεται όταν ερμηνεύει πάνω στη σκηνή: μια γυναίκα δυνατή και δυναμική με άποψη, την οποία δεν φοβάται να εκφράζει. Αφορμή γι’ αυτήν τη συζήτησή μας στάθηκε ο νέος της δίσκος με τον τίτλο «Ρίτα Αντωνοπούλου & Θοδωρής Οικονόμου live» από τις κοινές εμφανίσεις της με τον καταξιωμένο πιανίστα και συνθέτη.

Ο νέος σου δίσκος περιλαμβάνει τραγούδια του Χατζιδάκι αλλά και του Αγγελάκα. Της Πιαφ αλλά και του Μικρούτσικου. Του Θανάση αλλά και του Κοέν. Ποιο είναι το τραγούδι που δεν γινόταν να μην επιλέξεις από τον κύκλο των ζωντανών εμφανίσεών σου με τον Θοδωρή Οικονόμου;

Ο «Μικρόκοσμος». Δεν μπορώ ποτέ να ξεχάσω την πρώτη στιγμή που το είπα με τον Θάνο Μικρούτσικο, πιάνο – φωνή. Θυμάμαι ότι αυτό που συνέβη στο σώμα μου δεν μπορούσα να το συγκρατήσω. Οταν τελείωσε το τραγούδι ήθελα να γυρίσω την πλάτη μου στον κόσμο και να ουρλιάξω. Όλη η παράσταση με τον Θοδωρή Οικονόμου γεννήθηκε μέσα από αυτή την ιδέα να παραφράσουμε τον στίχο του Χικμέτ που λέει για τον «άνθρωπο που τον ’μποδίζουν να βαδίζει, που τον αλυσοδένουνε». 

Ήταν η περίοδος που είχαμε μάθει για την ασθένεια του Θάνου. Του έδωσα τότε μια φωτογραφία μου του Άκη Χρήστου –η οποία έγινε μετά η αφίσα της παράστασης–, στην οποία τραβάω ένα δέντρο που έχει γύρει κόντρα στον άνεμο. Στο πίσω μέρος είχα παραλλάξει τους στίχους για εκείνον: «Είναι ένας άνθρωπος που συνεχίζει να βαδίζει, που δεν αλυσοδένεται». Εκείνος μου έλεγε ότι πρέπει να κάνεις πάντα «αυτό που σε καίει». Αυτό που με έκαιγε εκείνη την περίοδο ήταν ο άνθρωπος που θα παλέψει, ο άνθρωπος που θα πάει κόντρα σε αυτό που συμβαίνει. Έτσι χτίστηκε αυτή η παράσταση.

Ο δίσκος σου κυκλοφορεί αποκλειστικά σε βινύλιο. Τι είναι αυτό που κάνει το βινύλιο "φετίχ"; Είναι ο ήχος του; Είναι αυτη η -τελετουργική σχεδόν- διαδικασία που απαιτείται για να το ακούσεις;

Είναι όλα αυτά μαζί! Είναι όλη αυτη η διαδιακασία, η βελόνα, το "χρατς-χρατς". Ειδικά για εμάς που το είχαμε ζήσει από παλιά, το βινύλιο κουβαλάει μία συναισθηματική φόρτιση. Γιατί είναι συνδεδεμένο με όλη την παιδική και εφηβική μας ηλικία. Είναι οι ώρες μουσικής που έχουμε ακούσει και μας διαμόρφωσαν. Είναι όλα καταγεγραμμένα εκεί για μας. Επίσης θέλω να πω πως αυτή η κίνησή να επιλέξουμε το βινύλιο έχει μια σημασία παραπάνω καθώς έρχεται σε μια περίοδο που το cd έχει ευτελιστεί εντελώς και τη θέση του έχει πάρει οι ψηφιακές πλατφόρμες. Επειδή αυτή η παράσταση είχε τόσο μεγάλη σημασία συναισθηματικά και καλλιτεχνικά για εμένα, ήθελα να της δώσω μια αξία παραπάνω. Άλλωστε θεωρώ το βινύλιο ένα άλλο έργο τέχνης.

Πώς ζει ένας ερμηνευτής χωρίς τις ζωντανές εμφανίσεις; Αυτές είναι που σε τροφοδοτούν τόσο ψυχικά όσο και οικονομικά.

Πολύ δύσκολα. Ο μόνος τρόπος που καταφέρνω και το αντισταθμίζω είναι κάνοντας δημιουργικά πράγματα, όπως το να μάθω πιάνο. Δεν γνώριζα μουσική και ένιωθα κουτσή. Και δεν είχα ποτέ τον χρόνο να το κάνω. Περνάω και χρόνο με το παιδί μου. Από την άλλη, μπορεί να ακούσω μια ερμηνεία και να βάλω τα κλάματα γιατί δεν αντέχω άλλο, θέλω να το ζήσω, θέλω να τραγουδήσω. Για τα οικονομικά τι να πω. Προφανώς για κανέναν –όχι μόνο για τους καλλιτέχνες– δεν είναι επαρκή τα βοηθήματα που λαμβάνουμε. Ο κλάδος μας βρίσκεται σε τραγική κατάσταση, όπως και όλοι οι άνθρωποι που ασχολούνται με τον πολιτισμό. Είμαστε χιλιάδες που βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση.

Είναι πολλοί οι καλλιτέχνες που απαυδισμένοι από τον μέχρι τώρα χειρισμό εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού σε θέματα όπως αυτό, αλλά και το πρόσφατο σκάνδαλο με τον Δημήτρη Λιγνάδη, ζητούν την παραίτηση της υπουργού.

Eχω μια γενικότερη θέση για τους χειρισμούς αυτής της κυβέρνησης από την αρχή μέχρι σήμερα. Δεν χρειάζεται να εστιάσουμε σε αυτό το συγκεκριμένο θέμα. Η συμπεριφορά της υπουργού δείχνει ότι έχει τη στήριξη ολόκληρου μηχανισμού που δηλώνει με θρασύτητα «εμείς κάνουμε κουμάντο. Εσείς τουμπεκί». Οταν βάζουν αστυνομία στα πανεπιστήμια αντί να προσλάβουν καθηγητές και γιατρούς, αυτό από μόνο του λέει τα πάντα. Ολη αυτή η κατάσταση σε κάνει να απορείς πώς τα ανεχόμαστε και δεν ανοίγει ρουθούνι. Μέσα στα χρόνια θα έπρεπε ο μέσος άνθρωπος να έχει αντιληφθεί αυτά που συμβαίνουν τριγύρω, να έχει καταλάβει το πολιτικό σύστημα. Γιατί δεν ακούγονται άλλες φωνές;

Λίγο καιρό πριν μίλησες στην εφημερίδα και με θάρρος είπες ότι εσύ η ίδια είχες δεχτεί παρενοχλήσεις στο παρελθόν, ωστόσο βρήκες τον τρόπο να το αντιμετωπίσεις. Πώς μπορούν να θωρακιστούν οι νέοι για να αντιμετωπίσουν τέτοιες συμπεριφορές;

Οφείλεις αρχικά να εξηγήσεις στο παιδί ότι εάν τυχόν του συμβεί κάτι παρόμοιο, πρέπει κατευθείαν να το μοιραστεί. Γιατί ο φόβος και η ντροπή μάς κάνουν να τα καλύπτουμε, να τα κρατάμε μέσα μας. Εάν είσαι σε μικρή ηλικία, μάλιστα, δεν ξέρεις να το αποκωδικοποιήσεις. Αυτή είναι η απάντηση σε όσους –να μην τους χαρακτηρίσω– ρωτούν «γιατί τώρα;». Αυτό έχεις να ρωτήσεις έναν άνθρωπο που ξεστομίζει κάτι τέτοιο; Βρισκόμαστε μπροστά σε μια σημαντική στιγμή γιατί το κύμα αποκαλύψεων θα κάνει αυτούς που βρίσκονται σε θέση ισχύος και την εκμεταλλεύονται να τρέμει το φυλλοκάρδι τους. Πρέπει βέβαια να υποστούν σοβαρές συνέπειες αυτοί που έχουν καταγγελθεί τώρα, γιατί εάν τη σκαπουλάρουν, πάλι στα ίδια θα γυρίσουμε.

Χαίρομαι πολύ που μιλάω με μια καλλιτέχνιδα που έχει το θάρρος της άποψής της και δεν φοβάται να μιλήσει.

Δεν είναι περίοδος για να σιωπάς. Όπως έγραψε ο Οδυσσέας Ιωάννου και λέγαμε με τον Θάνο: «Δεν είναι η σιωπή φωνή. Φωνή είναι μόνο η φωνή». Όλοι πρέπει να πάρουμε θέση. Όταν βιώνω τέτοιες καταστάσεις στην καθημερινότητά μου είναι ντροπή να μην αρθρώσω λόγο. Δεν έχω λόγο να κρυφτώ.

INFΟ

Το διπλό LP «Ρίτα Αντωνοπούλου & Θοδωρής Οικονόμου LIVE» κυκλοφορεί από το Ogdoo Music Group σε 500 αριθμημένα αντίτυπα τυπωμένα σε «βαρύ» βινύλιο αναφοράς 180 γραμμαρίων