Προειδοποίηση ΟΗΕ: Στο χείλος της αβύσσου το Νότιο Σουδάν

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα την οριακή κατάσταση στο Νότιο Σουδάν, με τα Ηνωμένα Έθνη να κρούουν τον κώδωνα για τον κίνδυνο επιστροφής του ολοκληρωτικού πολέμου. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της επιτροπής ανθρωπίνων δικαιωμάτων που παρουσιάστηκε στη Γενεύη, η χώρα διολισθαίνει σε έναν φαύλο κύκλο βίας, όπου οι μαζικές παραβιάσεις δικαιωμάτων αποτελούν καθημερινότητα και η λογοδοσία για τα εγκλήματα παραμένει ανύπαρκτη. Η κατάρρευση των προστατευτικών μηχανισμών καθιστά πλέον επιτακτική την άμεση παρέμβαση περιφερειακών και διεθνών δυνάμεων για την αποτροπή μιας ανθρωπιστικής τραγωδίας βιβλικών διαστάσεων.

Πολιτική αποσταθεροποίηση και η κατάλυση της ειρήνης

Η τρέχουσα κρίση ριζώνει στην υπονόμευση της ειρηνευτικής συμφωνίας του 2018 από τις πολιτικές και στρατιωτικές ελίτ της χώρας. Η έρευνα του ΟΗΕ αποδίδει ευθύνες στην κράτηση στελεχών της αντιπολίτευσης και στις προσπάθειες μονομερούς αλλαγής των όρων κατανομής της εξουσίας. Καθοριστικό σημείο καμπής αποτέλεσε η παύση και η δικαστική δίωξη του πρώτου αντιπροέδρου Ρικ Ματσάρ, μέλους της εθνοτικής ομάδας των Νουέρ, για κατηγορίες που περιλαμβάνουν την προδοσία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η κίνηση αυτή του προέδρου Σάλβα Κιίρ, ο οποίος ανήκει στην πολυπληθέστερη ομάδα των Ντίνκα, αναζωπύρωσε την παλιά έχθρα που είχε οδηγήσει στον αιματηρό εμφύλιο του 2013, προκαλώντας ένοπλες συγκρούσεις σε κλίμακα που είχε να παρατηρηθεί πάνω από μια δεκαετία.

Επικίνδυνη κλιμάκωση και διεθνείς εμπλοκές

Η τακτική των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει μεταβληθεί ανησυχητικά, με τη χρήση αεροπορικών επιδρομών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές με αποτέλεσμα σοβαρές απώλειες αμάχων. Η έκθεση επισημαίνει με έμφαση τον ρόλο της γειτονικής Ουγκάντας, η οποία, αν και εγγυήτρια της ειρήνης, έχει αναπτύξει δυνάμεις που ενισχύουν την κυβέρνηση, εγείροντας βάσιμες υποψίες για παραβίαση του διεθνούς εμπάργκο όπλων. Οι κοινές αυτές επιχειρήσεις έχουν στοχεύσει κυρίως κοινότητες Νουέρ, εντείνοντας το αίσθημα της εθνοτικής δίωξης.

Το όπλο του βιασμού και η συστηματική βία

Μια από τις πιο αποτρόπαιες πτυχές της κρίσης παραμένει η εκτεταμένη σεξουαλική βία, η οποία περιγράφεται ως στρατηγικό εργαλείο πολέμου. Οι επιζώντες καταθέτουν μαρτυρίες για συστηματικούς βιασμούς από όλες τις ένοπλες παρατάξεις, με στόχο τον εκφοβισμό των αμάχων και τη διάλυση της κοινωνικής συνοχής. Την ίδια στιγμή, ο δημόσιος χώρος συρρικνώνεται δραματικά, καθώς δημοσιογράφοι και ακτιβιστές υφίστανται αυθαίρετες κρατήσεις και παρακολουθήσεις, καθιστώντας κάθε φωνή κριτικής αδύνατη.

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής. Από τον περασμένο Δεκέμβριο, η αναζωπύρωση των μαχών στην πολιτεία Τζονγκλέι έχει αναγκάσει 280.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των εκτοπισμένων στα 3,2 εκατομμύρια — μια αύξηση της τάξης του 40% μέσα σε έναν χρόνο. Η UNICEF προειδοποιεί ότι 450.000 παιδιά βρίσκονται στο φάσμα του οξέος υποσιτισμού, ενώ συνολικά 10 εκατομμύρια πολίτες εξαρτώνται από την ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία συχνά λεηλατείται ή παρεμποδίζεται από τους εμπόλεμους.

Ο ΟΗΕ απευθύνει έκκληση για την άμεση απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και τη δημιουργία μηχανισμών μεταβατικής δικαιοσύνης, τονίζοντας ότι χωρίς λογοδοσία για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από το 2013, η χώρα θα παραμείνει εγκλωβισμένη στο σκοτάδι του πολέμου.

Με πληροφορίες από Al Jazeera

Διαβάστε επίσης:

Ιστορική μεταστροφή στην αμερικανική κοινή γνώμη υπέρ της Παλαιστίνης

Μοχάμεντ αλ Φαγέντ: Οι γαλλικές αρχές ξεκινάνε έρευνα τύπου «Έπσταϊν»

Συμφωνία Mercosur: Σε εφαρμογή από τη Κομισιόν παρά το «φρένο» από το Ευρωκοινοβούλιο

Κλιμακώνεται η ένταση στη Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ εκκενώνουν πρεσβεία στο Ισραήλ για «λόγους ασφαλείας»