Το βράδυ της 11ης Φεβρουαρίου, ο πύργος της ραδιοτηλεόρασης της Τιφλίδας φωταγωγήθηκε στα χρώματα της ιρανικής σημαίας για να σηματοδοτήσει την επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
Ενώ τέτοιες χειρονομίες αποτελούν κοινή διπλωματική πρακτική παγκοσμίως για τον εορτασμό εθνικών ημερών και επετείων, η συγκεκριμένη οδήγησε την Ισραηλινή Πρεσβεία στη Γεωργία να επιπλήξει δημοσίως το κράτος που την φιλοξενεί.
Σε μια μακροσκελή δήλωση στο Facebook, η πρεσβεία επέκρινε το μήνυμα που έστελνε η Τιφλίδα «στην περιοχή, τον κόσμο και τους πολίτες του Ιράν». Ο πρωθυπουργός της Γεωργίας, Ηρακλί Κομπαχίτζε, απέρριψε την κριτική, δηλώνοντας ότι το μήνυμα ήταν σαφές: «Όταν έρχεται ένα αίτημα για να φωτιστεί ο πύργος, ο πύργος είναι πάντα φωτισμένος».
Αυτό δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μάλλον μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου της ισραηλινής δημόσιας διπλωματίας με στόχο την χειραγώγηση της εξωτερικής πολιτικής της Γεωργίας όσον αφορά το Ιράν.
Ένα παρόμοιο επεισόδιο συνέβη τον περασμένο Ιούλιο, όταν ο υφυπουργός Εξωτερικών της Γεωργίας, Αλεξάντρε Χβτισιασβίλι, παρευρέθηκε σε μια εκδήλωση αλληλεγγύης στην Ιρανική Πρεσβεία για τη μνήμη των θυμάτων του πολέμου του Ιουνίου στο Ιράν, ο οποίος σκότωσε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους. Η Ισραηλινή Πρεσβεία αντέδρασε έντονα, καταδικάζοντας τη συμμετοχή του Χβτισιασβίλι ως «ηθικά εσφαλμένη».
Πιο πρόσφατα, εν μέσω του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση του Γεωργιανού Ονείρου εξέφρασε συλλυπητήρια τόσο στο Ιράν όσο και στο Ισραήλ στις 2 Μαρτίου. Χωρίς να αναφερθεί άμεσα στα συλλυπητήρια, η Ισραηλινή Πρεσβεία εξέδωσε ένα επικριτικό μήνυμα τονίζοντας ότι η φιλία μεταξύ «του γεωργιανού λαού και του εβραϊκού λαού» θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται «ιδιαιτέρως σε περιόδους δυσκολιών».
Λίγες μέρες αργότερα, λίγες ώρες αφότου ο Ηρακλί Κομπαχίτζε συνεχάρη τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ για την εκλογή του ως ηγέτη του Ιράν, η Ισραηλινή Πρεσβεία δημοσίευσε επικριτικά σχόλια για τον Χαμενεΐ στο Facebook, σε αυτό που φάνηκε να είναι ένα ακόμη δημόσιο σημάδι αποδοκιμασίας για την προσέγγιση της Τιφλίδας σε ό,τι αφορά την Τεχεράνη.
Οι συνθήκες στις οποίες ισορροπεί η χώρα του Νοτίου Καυκάσου
Από την ανάκτηση της ανεξαρτησίας της πριν από 35 χρόνια, η Γεωργία έχει καταστήσει την ευρωατλαντική ολοκλήρωση κεντρικό μέρος της ταυτότητάς της και των φιλοδοξιών της στην εξωτερική πολιτική. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η Τιφλίδα έχει επιδιώξει να εξισορροπήσει αυτές τις φιλοδοξίες με τις γεωγραφικές και οικονομικές πραγματικότητες, επεκτείνοντας το εμπόριο, τον τουρισμό και τη διπλωματική εμπλοκή με μη δυτικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, ενώ παράλληλα συνεχίζει να επιδιώκει στενότερη ενσωμάτωση με την Ευρώπη.
Το 2024, ο Ηρακλί Κομπαχίτζε πραγματοποίησε δύο επισκέψεις στο Ιράν – πρώτα για να παραστεί στην κηδεία του εκλιπόντος Προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί και αργότερα για την ορκωμοσία του Μασούν Πεζεσκιάν – σηματοδοτώντας μια σαφή πρόθεση για εμβάθυνση των διμερών σχέσεων εν μέσω ενός μεταβαλλόμενου περιφερειακού περιβάλλοντος.
Ωστόσο, αυτά τα σημάδια αναθέρμανσης των δεσμών μεταξύ Τιφλίδας και Τεχεράνης δεν πρέπει να θεωρηθούν ούτε ως μια σημαντική γεωπολιτική αλλαγή ούτε ως η εμφάνιση μιας γνήσιας στρατηγικής συνεργασίας. Αντίθετα, η γεωπολιτική αντιστάθμιση της Γεωργίας – που περιλαμβάνει την προσέγγιση της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν – αντικατοπτρίζει μια προσπάθεια διατήρησης σχετικά ισορροπημένων σχέσεων με μη δυτικούς παράγοντες, διατηρώντας παράλληλα τις επί μακρόν εκπεφρασμένες δυτικές της φιλοδοξίες.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Γεωργία αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στις σχέσεις της με το Ισραήλ παρά με το Ιράν. Μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, η Τιφλίδα υιοθέτησε αναμφισβήτητα την πιο φιλοϊσραηλινή στάση μεταξύ των κρατών του Νότιου Καυκάσου, καταδικάζοντας την «φρικτή τρομοκρατική επίθεση στο Κράτος του Ισραήλ» και εκφράζοντας αλληλεγγύη αποκλειστικά με το Τελ Αβίβ.
Τους μήνες που ακολούθησαν, η Γεωργία απείχε από πολλά ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που σχετίζονται με τη Γάζα, σε αντίθεση με το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία. Εν μέσω της γενοκτονίας στη Γάζα, η Τιφλίδα φιλοξένησε επίσης τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ στις 24 Αυγούστου 2025, παρά την εξτρεμιστική φήμη που έχει διεθνώς. Η επίσκεψη ανταποδόθηκε λίγο αργότερα από τον υπουργό Εσωτερικών της Γεωργίας, ο οποίος επισκέφθηκε το Ισραήλ.
Η ασυμμετρία είναι επίσης ορατή στο βήμα που δίνεται στους διπλωμάτες για δημόσιες τοποθετήσεις. Όταν ο Ισραηλινός πρέσβης απευθύνθηκε στο γεωργιανό κοινοβούλιο και κατηγόρησε το Ιράν ότι είχε ρόλο στην επίθεση της Χαμάς, στον Ιρανό πρέσβη στερήθηκε η ίδια ευκαιρία να απαντήσει στις κατηγορίες.
Ομοίως, κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν φέτος, ενώ ο υφυπουργός Εξωτερικών της Γεωργίας παρευρέθηκε σε μια εκδήλωση αλληλεγγύης στην Ιρανική Πρεσβεία, ο πρωθυπουργός Κομπαχίτζε επισκέφθηκε προσωπικά την Ισραηλινή Πρεσβεία για να εκφράσει τα συλλυπητήριά του στον πρέσβη.
Στενεύοντας τον στρατηγικό χώρο της Γεωργίας
Το πιο σημαντικό είναι ότι η Τιφλίδα προσέχει να μην αποξενώσει τις ΗΠΑ σε μια εποχή που η Ουάσινγκτον επενδύει σε μεγάλο βαθμό στη διαδικασία ομαλοποίησης μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση στη Γεωργία.
Το 2024, η απερχόμενη κυβέρνηση Τζο Μπάιντεν ανέστειλε τη Στρατηγική Εταιρική Σχέση ΗΠΑ-Γεωργίας και σταμάτησε τη βοήθεια ασφαλείας, μέτρα που παρέμειναν σε ισχύ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Εν μέσω της διαδικασίας ομαλοποίησης των σχέσεων Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν και του προτεινόμενου έργου «Δρόμος Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία», η Γεωργία φοβάται ότι θα χάσει τη στρατηγική της σημασία ως διάδρομος διαμετακόμισης που συνδέει την Ευρώπη με το Αζερμπαϊτζάν και την Κεντρική Ασία μέσω των σιδηροδρόμων και των λιμένων της Μαύρης Θάλασσας.
[σσ. ο «Δρόμος Τραμπ» αναφέρεται στις φιλοδοξίες του Αμερικανού προέδρου για τη σύνδεση, μέσω αρμενικού εδάφους, του Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία αφορώντας ιδίως την εφαπτόμενη στα βόρεια σύνορα το Ιράν περιοχή του Ζανγκεζούρ]
Ταυτόχρονα, φιλοϊσραηλινοί κύκλοι στην Ουάσινγκτον επιδιώκουν ολοένα και περισσότερο να επιστήσουν την προσοχή στον ρόλο του Ιράν στη Γεωργία. Ο προτεινόμενος νόμος MEGOBARI – που υποστηρίχθηκε από τον Τζο Γουίλσον, έναν σφοδρό επικριτή των σχέσεων της Γεωργίας με το Ιράν – ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων ενώ κόλλησε στη Γερουσία.
Το νομοθέτημα προβλέπει κυρώσεις κατά Γεωργιανών αξιωματούχων που θεωρούνται ότι υπονομεύουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ στον Νότιο Καύκασο. Εν τω μεταξύ, πολεμοχαρή think tanks, όπως έκανε το Ινστιτούτο Hudson σε μια μακροσκελή έκθεση για τις σχέσεις Γεωργίας-Ιράν, προέτρεψαν την Ουάσινγκτον να επιβάλει ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και κυρώσεις σε αξιωματούχους που συνδέονται με την κυβέρνηση του Γεωργιανού Ονείρου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τιφλίδα κατανοεί ότι η διατήρηση ισχυρών δεσμών με την Ουάσινγκτον απαιτεί ολοένα και περισσότερη ευαισθησία στα ισραηλινά στρατιωτικά και πολιτικά συμφέροντα. Το φιλόδοξο έργο του Πύργου Τραμπ – ενός σχεδιαζόμενου πολυλειτουργικού ουρανοξύστη 70 ορόφων στην Τιφλίδα – μπορεί να ερμηνευτεί ως μια προσπάθεια να κερδίσει η Τιφλίδα την εύνοια του Ντόναλντ Τραμπ και του πολιτικού του κύκλου.
Η διάδραση της Γεωργίας με την Τεχεράνη παραμένει επιφυλακτική και περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στο εμπόριο, τον τουρισμό και τη στοιχειώδη διπλωματία. Το 2024, το συνολικό διμερές εμπόριο ανήλθε σε 322 εκατομμύρια δολάρια, το χαμηλότερο στον Νότιο Καύκασο.
Ωστόσο, οι επανειλημμένες δημόσιες επικρίσεις του Ισραήλ ακόμα και για συμβολικές μορφές διάδρασης με το Ιράν αποκαλύπτουν ένα αναδυόμενο μοτίβο: την περιορισμένη ανοχή που δείχνει το Ισραήλ για την διπλωματική ευελιξία από μικρότερα κράτη όπως η Γεωργία στο ευρύτερο πλαίσιο της αντιπαράθεσής του με την Τεχεράνη.
Έχοντας σαφή επίγνωση των γεωπολιτικών περιορισμών και εξαρτήσεων της Γεωργίας, το Ισραήλ επιδιώκει ολοένα και περισσότερο να διαμορφώσει τη στάση της Τιφλίδας προς το Ιράν σύμφωνα με τις ισραηλινές προτεραιότητες ασφαλείας και όχι σύμφωνα με τα δικά της διμερή συμφέροντα. Οποιαδήποτε κίνηση που διασχίζει αυτό που μπορεί να γίνει αντιληπτό ως μια κόκκινη γραμμή του Ισραήλ αντιμετωπίζεται με δημόσια κριτική και διπλωματική αντίδραση.
Το ζήτημα για την Τιφλίδα δεν είναι πλέον απλώς η εξισορρόπηση μεταξύ ανταγωνιστών εταίρων, αλλά το σταδιακό στένεμα του χώρου στον οποίο μια τέτοια εξισορρόπηση παραμένει βιώσιμη.
Καθώς οι εντάσεις ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν συνεχίζονται, το περιθώριο της Γεωργίας για ζυγισμένη διάδραση κινδυνεύει να καθοριστεί ολοένα και περισσότερο από εξωτερικές προτεραιότητες και όχι από τις δικές της προτιμήσεις.
[Άρθρο του Rovshan Mammadli για τον The New Arab. Ο Mammadli είναι δημοσιογράφος και ανεξάρτητος αναλυτής με έδρα το Μπακού]
Πηγή: The New Arab
Διαβάστε επίσης:
Google: Μηχανικός ισχυρίζεται πως απολύθηκε γιατί διαμαρτυρήθηκε για συνεργασία με το Ισραήλ
Ιρλανδία: Απαγόρευση προϊόντων από ισραηλινούς εποικισμούς της Δυτικής Οχθης
Ισραήλ: Εξοπλισμούς 1,2 δισ. ευρώ θα πουλήσει η Elbit σε ευρωπαϊκή χώρα που δεν κατονομάζει
Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr
Facebook
Twitter
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια
Επικοινωνία
