Πώς οι δικηγόροι που αποκάλυψαν τα εγκλήματα στην Παλαιστίνη έγιναν στόχος

Η αρχιτεκτονική του διεθνούς δικαίου δεν υπήρξε ποτέ ένας ουδέτερος τόπος απονομής δικαιοσύνης, αλλά ένα πεδίο διαρκούς αναμέτρησης ανάμεσα στην ωμή γεωπολιτική ισχύ και την αναζήτηση τρόπων για τον περιορισμό της.  Τα τελευταία χρόνια το παλαιστινιακό δοκιμάζει την ικανότητα του παγκόσμιου νομικού πολιτισμού. Η τεκμηρίωση των εγκλημάτων στη Γάζα γεννιέται σε έναν βομβαρδισμένο δρόμο, εκεί όπου ένας δικηγόρος γονατίζει για να σημειώσει ένα όνομα προτού η σορός εντός ανθρώπου ταφεί στην ανωνυμία. Ξεκινά από το βουβό τραύμα μιας κρατούμενης, από το σημειωματάριο ενός ερευνητή πεδίου, από μια φωτογραφημένη ουλή και μια ψιθυριστή κατάθεση, μέσα από επικίνδυνους φακέλους που φυγαδεύονται με κίνδυνο της ζωής των κατόχων τους. Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ του Al Jazeera, πίσω από τα συσσωρευμένα τεκμήρια κρύβεται μια μεθοδική, βίαιη εκστρατεία εξόντωσης, εκφοβισμού και κυρώσεων εναντίον των ανθρώπων που τάχθηκαν στο πλευρό της Παλαιστίνης και της δικαιοσύνης.

Η γεωγραφία της μαρτυρίας και το καθεστώς της εξαίρεσης

Πολύ πριν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) εκδώσει εντάλματα σύλληψης τον Νοέμβριο του 2024 για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον τότε υπουργό Άμυνας Ιωάβ Γκάλαντ, οι Παλαιστίνιοι νομικοί είχαν ήδη οικοδομήσει το αρχείο των ντοκουμέντων που καλείται τώρα να λάβει σοβαρά υπόψιν η ανθρωπότητα. Κατέγραψαν βασανιστήρια, σεξουαλική βία, αυθαίρετες κρατήσεις και τον αφανισμό ολόκληρων οικογενειών, ευρισκόμενοι επί χρόνια στο στόχαστρο συκοφαντιών, στρατιωτικών εφόδων και βίαιων εξαφανίσεων.

Η μεθοδολογία όλων αυτών των εγκλημάτων αποτυπώνεται στη μαρτυρία του Tahseen Elayyan της οργάνωσης Al-Haq στο Al Jazeera. Ο Elayyan εξηγεί ότι η Al-Haq, συλλέγοντας μαρτυρίες απευθείας από τα θύματα και μετατρέποντάς τες σε νομικές αναφορές για το ΔΠΔ, μετατράπηκε σε στόχο καθώς χαρακτηρίστηκε «τρομοκρατική οργάνωση» το 2021 και έκλεισε με στρατιωτική διαταγή, αν και οι λειτουργοί της συνέχισαν να εργάζονται. Το 2021 το Ισραήλ χαρακτήρισε ως «τρομοκρατικές» έξι κορυφαίες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις Al-Haq, Addameer, Defense for Children International-Palestine (DCI), Bisan Center, Ένωση Επιτροπών Αγροτικής Εργασίας και Ένωση Επιτροπών Παλαιστίνιων Γυναικών, εισβάλλοντας και σφραγίζοντας τα γραφεία τους στη Ραμάλα τον Αύγουστο του 2022, προκαλώντας με αυτόν τον τρόπο την έντονη καταδίκη των εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ. Όπως επισημαίνει στο ίδιο δημοσίευμα, η DCI συγκέντρωνε επί χρόνια ένορκες καταθέσεις από παιδιά που είχαν υποστεί ξυλοδαρμούς και πυροβολισμούς. Αντί για πραγματική έρευνα των ισχυρισμών αυτών, οι ισραηλινές δυνάμεις επέλεξαν να επιτεθούν στην οργάνωση, αποδεικνύοντας ότι στην Παλαιστίνη η ίδια η καταγραφή των γεγονότων συνιστά πράξη αντίστασης.

Οι ρωγμές στην ασυλία και η μαφιόζικη πολιορκία της Χάγης

Για δεκαετίες, η διεθνής απάντηση εγκλωβιζόταν σε μια στρατηγική ένοχης αναβολής, μέχρι που τα εντάλματα του Νοεμβρίου του 2024 διέρρηξαν την παραδοχή ότι οι Ισραηλινοί ηγέτες θα παρέμεναν για πάντα στο απυρόβλητο. Ο Raji Sourani, διευθυντής του Παλαιστινιακού Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (PCHR), ο οποίος υπέστη φυλακίσεις και είδε το σπίτι του στη Γάζα να ισοπεδώνεται προτού εξοριστεί στο Κάιρο, τονίζει πως «δεν θέλουμε η Γάζα να γίνει το νεκροταφείο του διεθνούς δικαίου». Για τον Sourani, η συνθήκη της ατιμωρησίας έχει πλέον ραγίσει, θέση με την οποία συντάσσεται και η διεθνής ποινικολόγος Chantal Meloni. Ωστόσο το τίμημα που πληρώνουν όσοι προσπαθούν να συλλέξουν τα τεκμήρια εξακολουθεί να είναι βαρύ∙ τον Ιανουάριο του 2025, ο 33χρονος νομικός του PCHR, Ihab Marwan Kamal Faisal, σκοτώθηκε με την οικογένειά του σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή.

Η επίθεση κατά των ανθρώπων που στέκονται στο πλευρά ενός βασανισμένου λαού δεν εντοπίζεται μόνο στη Γάζα και την Δυτική Όχθη, αλλά   μεταφέρθηκε, με όρους μαφιόζικου εκφοβισμού, και στην καρδιά της Χάγης. Η Fatou Bensouda, επικεφαλής εισαγγελέας του ΔΠΔ από το 2012 έως το 2021, περιγράφει πώς η πίεση έφτασε στην εξώπορτά της, όταν άγνωστοι της παρέδωσαν φάκελο με μετρητά, στέλνοντας το μήνυμα ότι γνωρίζουν τη διεύθυνσή της, με τα τηλέφωνά τους να ιχνηλατούντα στο Ισραήλ έπειτα από έρευνα. Η ίδια περιγράφει απειλητικές συναντήσεις στη Νέα Υόρκη με τον τότε αρχηγό της Μοσάντ, Γιόσι Κοέν, στοιχεία που ευθυγραμμίζονται με το ρεπορτάζ της εφημερίδας The Guardian για μια δεκαετή επιχείρηση παρακολούθησης και δυσφήμησής της. Το 2020, η κυβέρνηση Τραμπ της επέβαλε προσωπικές κυρώσεις, δεσμεύοντας λογαριασμούς της στην UN Federal Credit Union, μπλοκάροντας το στεγαστικό της δάνειο και στοχοποιώντας την οικογένειά της. «Ένιωσα μόνη μου. Ένιωσα χωρίς υποστήριξη», εξομολογείται η Bensouda, όπως μεταδίδει το Al Jazeera, βλέποντας τη δικαιοσύνη να θυσιάζεται στον βωμό των συμφερόντων.

Η πυραμίδα των αντιποίνων και η παράλυση των θεσμών

Το μοντέλο αυτό εντάθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στο ΔΠΔ, στοχοποιώντας τον νυν εισαγγελέα Καρίμ Χαν και άλλους δικαστές. Όπως μετέδωσαν τα πρακτορεία Reuters και PBS News, τα μέτρα πάγωσαν το έργο του δικαστηρίου, προκαλώντας παραιτήσεις και δέσμευση λογαριασμών. Τον Μάιο του 2026, ο Χαν έκανε λόγο για επικίνδυνη προσπάθεια απομάκρυνσής του, ενώ ο Triestino Mariniello, νομικός εκπρόσωπος θυμάτων της Γάζας, προειδοποιεί ότι οι λειτουργοί του δικαίου τιμωρούνται, τη στιγμή που οι δράστες απολαμβάνουν ατιμωρησία. Ο πρώην δικαστής του ΔΠΔ Cuno Tarfusser σημειώνει χαρακτηριστικά πως «το κακό υπερισχύει του κράτους δικαίου».

Η βεντάλια των αντιποίνων άγγιξε και τον ΟΗΕ. Η ειδική εισηγήτρια Francesca Albanese, η οποία τεκμηρίωσε τη δημιουργία ενός «περιβάλλοντος βασανιστηρίων» για τους Παλαιστίνιους, υπέστη αμερικανικές κυρώσεις τον Ιούλιο του 2025 –κίνηση που το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατήγγειλε ως επίθεση στο σύστημα του ΟΗΕ– με τις κυρώσεις να επαναφέρονται από εφετείο τον Μάιο του 2026. Παράλληλα, το Ισραήλ επιτέθηκε στον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες τον Ιούνιο του 2024, χαρακτηρίζοντας «επαίσχυντη» την ένταξη του στρατού του στη λίστα για παραβιάσεις κατά παιδιών, και πάγωσε τη συνεργασία μαζί του μετά από νέες αναφορές του για σεξουαλική βία κατά των παλαιστινίων.

Σε αυτό το πλαίσιο, στις αρχές του Ιουνίου 2026, μια σπάνια διπλωματική σύγκλιση εμφανίστηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο Ριάντ Μανσούρ (παρατηρητής της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ) και ο Αμπντουλαζίζ Μ. Αλουασίλ (αντιπρόσωπος της Σαουδικής Αραβίας), μιλώντας εκ μέρους της Αραβικής Ομάδας και του 57μελούς Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, στηρίχθηκαν από επτά μέλη του Συμβουλίου εκπροσωπώντας με αυτόν τον τρόπο το ένα τρίτο του ΟΗΕ. Η ομάδα αυτή απαίτησε άμεσες και «ουσιαστικές συνέπειες» για τις παραβιάσεις, αποδεικνύοντας ότι η δουλειά των δικηγόρων αποτελεί πλέον μέρος της υψηλής διπλωματίας , αν και χωρίς τους απαραίτητους μηχανισμούς επιβολής των αποφάσεων που ανά καιρούς λαμβάνονται, δεν αλλάζει πραγματικά η κατάσταση των παλαιστινίων στη Γάζα και την Δυτική Όχθη.

Διαβάστε επίσης:

Ισραηλινά σχέδια για νέα «μεγάλης κλίμακας» επίθεση στη Γάζα αναφέρει η Haaretz

Γάζα: Το Ισραήλ έθεσε σε απομόνωση Παλαιστίνιο γιατρό μετά από 17 μήνες κράτησης χωρίς κατηγορίες

Μουντιάλ 2026: Εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι βλέπουν τους αγώνες στα ερείπια της Γάζας

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr