Ποδόσφαιρο εναντίον ομοφοβίας: Ποιος τελικά θα νικήσει;

Ο Άντι Μπρέναν έγινε ο πρώτος Αυστραλός ποδοσφαιριστής που παραδέχεται ανοιχτά ότι είναι ομοφυλόφιλος, επαναφέροντας τη συζήτηση για την ανεκτικότητα στο χώρο του «βασιλιά» των σπορ.

Θάνος Σαρρής 16/05/2019 | 09:00

Ο Τζάστιν Φασάνου έγινε έγινε το 1990 ο πρώτος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής που μίλησε ανοιχτά για τις σεξουαλικές του προτιμήσεις. «Πρέπει να καταλάβετε ότι οι ποδοσφαιριστές είναι πολύ στενόμυαλοι. Όταν βάζεις τον εαυτό σου στη γραμμή του πυρός, είσαι ανοιχτός σε επιθέσεις», έλεγε χαρακτηριστικά. Αποκάλυψε στη Sun όχι μόνο ότι ήταν ομοφυλόφιλος, αλλά ότι διατηρούσε σχέση με παντρεμένο βουλευτή του συντηρητικού κόμματος. Ακολούθησε πανικός. Αρκετοί συνάδελφοί του βγήκαν για να δηλώσουν ότι οι γκέι δεν έχουν θέση στο ποδόσφαιρο, ο αδερφός του τον αποκήρυξε και τα ταμπλόιντ οργίασαν. Ο Φασάνου έψαξε καταφύγιο στο Λος Άντζελες, μια ευκαιρία να ξεκινήσει τη ζωή του από το μηδέν. Την έχασε, όταν έμπλεξε σε σκάνδαλο για αποπλάνηση. Στις 4 Μαΐου του 1998 βρέθηκε κρεμασμένος σε ένα γκαράζ στο Ανατολικό Λονδίνο. Στο αποχαιρετιστήριο γράμμα του έγραφε ότι «καταλαβαίνω πως ήδη με έχουν κρίνει ένοχο. Δεν πρόκειται να ντροπιάσω άλλο την οικογένειά μου».

Περίπου 19 χρόνια μετά το come out του Φασάνου και δέκα μετά την αναφορά του Stonewall περί «θεσμικής ομοφοβίας» στο ποδόσφαιρο, ο Άντι Μπρέναν έγινε ο πρώτος Αυστραλός που προχωρά σε μια αντίστοιχη κίνηση. Πόσο άλλαξε η ανεκτικότητα στο χώρο του ποδοσφαίρου ως προς τους ομοφυλόφιλους από τότε; Μάλλον, σύμφωνα με τους πρωταγωνιστές, ελάχιστα. «Μου πήρε χρόνια για να αισθανθώ άνετα να το πω. Είμαι γκέι», έγραψε στο Instagram ο πρώην παίκτης των Νιούκαστλ Τζετς. «Φοβόμουν ότι θα επηρεάσει τις φιλίες μου, τους συμπαίκτες μου, την οικογένειά μου. Αλλά η στήριξη των δικών μου ανθρώπων ήταν τόσο σπουδαία και με βοήθησε να φτάσω στο τελευταίο βήμα. Να ανοιχτώ εντελώς. Το να ανοιχθείς είναι ο καλύτερος τρόπος για μένα ώστε να αισθανθώ άνετα και ο εαυτός μου. Οπότε συνεχίστε!», πρόσθεσε. Μιλώντας στον Σύνδεσμο Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών της χώρας του, αποκάλυψε ότι προσπάθησε να κρύψει το ποιος πραγματικά είναι λόγω του φόβου της απόρριψης. «Έφτασα σε ένα σημείο που έπρεπε να αντιληφθώ πως χρειαζόταν να αποδεχτώ το ποιος είμαι. Το σκέφτηκα πολύ, προσπάθησε να το κρύψω, προσπάθησα να το βάλω στην άκρη, μόνο λόγω του τρόπου που πίστεψα ότι θα το εκλάμβαναν οι υπόλοιποι. Πίστευα ότι αν ποτέ το αποκαλύψω, ή μιλήσω γι' αυτό σε ανθρώπους, τότε ίσως θα με αντιμετωπίσουν διαφορετικά, ή δεν θα με κρίνουν για το ποιος πραγματικά είμαι. Οπότε, πάντοτε με προβλημάτιζε. Ευτυχώς το έκανα, γιατί ποτέ δεν αισθάνθηκα καλύτερα».

Ο παγκόσμιος αντίκτυπος του Χίτζλπεργκερ

Η πρωτοβουλία με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο τα τελευταία χρόνια ήταν του 2014 με τον Γερμανό Τόμας Χίτζλπεργκερ, τον πρώτο ποδοσφαιριστή ανάλογου βεληνεκούς που βγήκε μπροστά και μίλησε ανοιχτά. Ο Χίτζλμπεργκερ, με καριέρα στην Αγγλία (Άστον Βίλα, Γουέστ Χαμ, Έβερτον), την Γερμανία (Στουτγκάρδη, Βόλφσμπουργκ) και Ιταλία (Λάτσιο) ήταν 52 φορές διεθνείς. Σταμάτησε το ποδόσφαιρο τον Νοέμβριο του 2013 και αποφάσισε με συνέντευξή του στην Die Zeit περίπου δύο μήνες μετά να προκαλέσει μια μικρή επανάσταση. «Μιλώ δημόσια για το ότι είμαι ομοφυλόφιλος, διότι θέλω προχωρήσω τη συζήτηση για αυτό στον χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού».

Ο προπονητής της Εθνικής Γερμανίας, Γιοακίμ λεβ, καθώς και πρώην συμπαίκτες του βγήκαν αμέσως να τον επικροτήσουν για το θάρρος του, σε αντίθεση με εκείνους του Φασάνου. Και μολονότι, όπως είπε, στο παρασκήνιο των ομάδων όπου βρέθηκε οι σεξουαλικές προτιμήσεις δεν του δημιούργησαν ζήτημα, δεν κατάφερε να μιλήσει γι' αυτό δημόσιο νωρίτερα. «Στην Αγγλία, τη Γερμανία και την Ιταλία το να είσαι ομοφυλόφιλος δεν είναι και τόσο σημαντικό ζήτημα, τουλάχιστον στα αποδυτήρια. Δεν ντράπηκα ποτέ γι' αυτό που είμαι, όμως δεν είναι πάντα εύκολο να κάθεσαι σε ένα τραπέζι με είκοσι άντρες και να ακούς ανέκδοτα για τους γκέι». Την ίδια μέρα, η Le Parisien δημοσίευε ρεπορτάζ από επερχόμενο ντοκιμαντέρ, στο οποίο ο Βραζιλιάνος αμυντικός (τότε της Παρί Σεν Ζερμέν) Άλεξ, έλεγε χαρακτηριστικά: «Ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ και την Έυα. Όχι τον Αδάμ και τον Ιβ».

Ο πρωταθλητής κόσμου Ολιβιέ Ζιρού, μιλώντας στο γαλλικό Figaro είχε αναγνωρίσει την θαρραλέα πράξη του Χίτζλπεργκερ, δείχνοντας ότι υπάρχουν στο υψηλότερο επίπεδο προοδευτικές φωνές: «Όταν είδα ότι ο Τόμας Χίτζλπεργκερ βγήκε μπροστά το 2014 συγκινήθηκα. Τότε, είπα στον εαυτό μου ότι είναι αδύνατον να δείξεις ότι είσαι ομοφιλόφυλος στο ποδόσφαιρο. Στα αποδυτήρια υπάρχει πολλή τεστοστερόνη και είναι δύσκολο για τους γκέι να μιλήσουν. Είναι μια πραγματική πρόσκληση, χρειάζεται να δουλέψεις με τον εαυτό σου για χρόνια». Ο Ζιρού, μολονότι ο ίδιος δεν είναι ομοφυλόφιλος, είχε πρωταγωνιστήσει σε καμπάνιες για τα δικαιώματα της LGBT κοινότητας όταν ήταν στην Μονπελιέ και στην Άρσεναλ, ενώ είχε φωτογραφηθεί και στο πρωτοσέλιδο του γκέι περιοδικού Tetu. «Είμαι υπέρ-ανεκτικός. Όταν ήμουν στην Μονπελιέ πήρα μέρος στη μάχη, κάνοντας εκείνο το πρωτοσέλιδο. Στην Άρσεναλ, όταν μου ζήτησαν να φορέσω το περιβραχιόνιο με το ουράνιο τόξο για την υποστήριξη στην γκέι κοινότητα, το έκανα. Υπάρχει ακόμα πολλή δουλειά να γίνει στον κόσμο του ποδοσφαίρου πάνω σε αυτό το ζήτημα».

Από την Αμερική στην Ελλάδα

Από την Ιαπωνία μέχρι τη Σουηδία, τα τελευταία χρόνια υπάρχουν ποδοσφαιριστές που μιλούν ανοιχτά για τις ομοφυλοφιλικές τους προτιμήσεις, όμως είναι ελάχιστοι. Και υπάρχουν, φυσικά, αθλητικές κοινωνίες που είναι περισσότερο έτοιμες να τους δεχθούν στους κόλπους τους. Ο Αμερικανός Ρόμπι Ρότζερς, ο οποίος είχε και ένα πέρασμα από την Αγγλία για τη Λιντς, το δήλωσε δημόσια έχοντας αποφασίσει να σταματήσει το ποδόσφαιρο, όμως στη συνέχεια βρήκε άλλη ομάδα και συνέχισε, έχοντας μάλιστα θετική ανταπόκριση. Ο λόγος που τον έκανε να επιστρέψει ήταν μια ομιλία του μπροστά σε περίπου 500 άτομα από την LGBT κοινότητα.

«Αυτά τα παιδιά στέκονται όρθια και αλλάζουν τον κόσμο και εγώ είμαι 25 χρονών, έχω την πλατφόρμα και τη φωνή για να γίνω πρότυπο. Πόσο δειλός πρέπει να είμαι για να μην το εκμεταλλευτώ;», έλεγε πριν συμφωνήσει με τους Λος Άντζελες Γκάλαξι και γίνει ο πρώτος ανοιχτά γκέι επαγγελματίας αθλητής. H θετική αντίδραση που προκάλεσε η πρωτοβουλία του Ρότζερς στην αμερικανική κοινωνία για πολλούς ίσως αποτελούσε το έναυσμα για περισσότερες αντίστοιχες κινήσεις. Σε περσινή του συνέντευξη, ο Αμερικανός τόνιζε πάντως πως: «Τα αποδυτήριά μας ήταν ανοιχτά και οι παίκτες δεν ήταν ομοφοβικοί, αλλά έχω μιλήσει με φίλους που παίζουν σε όλο τον κόσμο και ακόμα βιώνουν αυτές τις συμπεριφορές, κυρίως αν παίζουν σε μια ομάδα με θρησκόληπτους ή σε άλλα μέρη της χώρας μας που δεν είναι τόσο προοδευτικά. Αυτές οι συμπεριφορές δυστυχώς υπάρχουν ακόμα».

Αν συζητήσει κανείς με ανοιχτόμυαλους Έλληνες ποδοσφαιριστές, καταλαβαίνει κάποιος το πόσο δύσκολο είναι να ακολουθήσει κάποιος τον δρόμο του Αυστραλού Μπρέναν στη χώρα μας. Από τους παράγοντες και τους προπονητές μέχρι την εξέδρα, το bullying που πιστεύουν ότι θα υποστεί όποιος προχωρήσει σε μια αντίστοιχη κίνηση θα είναι ανελέητο, στιγματίζοντας όχι μόνο την καριέρα, αλλά ολόκληρη τη ζωή του. Από την άλλη, είναι βέβαιο ότι υπάρχουν ομοφυλόφιλοι, κρυμμένοι πίσω από τις δικές τους βιτρίνες. Ο πρώην NBAer Τζον Αμίτσι, ο οποίος είχε κάνει και ένα πέρασμα από τον Παναθηναϊκό, κατηγόρησε την «τοξική κουλτούρα του ποδοσφαίρου». Aυτό δεν ευσταθεί απόλυτα. Για κάθε όμως περιβραχιόνιο στα χρώματα του ουράνιου τόξου στην Premier League, για κάθε αντιομοφοβικό πανό στην κερκίδα  της Ζανκτ Πάουλι ή της Βέρντερ Βρέμης, υπάρχει και ο αντίλογος. Όπως οι 43.000 αρνητικές αντιδράσεις στο Facebook της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, όταν ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο ότι στέκεται στο πλευρό της πρωτοβουλίας από την Stonewall για την υποστήριξη της LGBT κοινότητας στο ποδόσφαιρο...

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.