Πιο δύσκολη από τη διαχείριση των αδέσποτων είναι η διαχείριση των ανθρώπων που ασχολούνται με τα ζώα

Όποιος έχει περάσει αρκετό χρόνο μέσα στη φιλοζωία το ξέρει. Κάποιες φορές το πιο δύσκολο κομμάτι δεν είναι να πιάσεις μια φοβική γάτα, να βρεις φιλοξενία για ένα εγκαταλελειμμένο σκύλο ή να μαζέψεις χρήματα για ένα ζώο που πρέπει να χειρουργηθεί.

Είναι να διαχειριστείς τους ανθρώπους.

Τους πολίτες, τους εθελοντές, τους ανθρώπους που απαιτούν, εκείνους που κατηγορούν, εκείνους που θεωρούν ότι μόνο αυτοί αγαπούν πραγματικά τα ζώα. Και, κάποιες φορές, τον ίδιο σου τον εαυτό.

Το άρθρο αυτό το γράφω καθαρά ως εθελόντρια. Γιατί αν θέλουμε να μιλάμε ειλικρινά για τη φιλοζωία, πρέπει κάποια στιγμή να μιλήσουμε και για τις δικές της παθογένειες.

Όταν η αγάπη για τα ζώα γίνεται «μόνο εγώ νοιάζομαι»

Στον χώρο της φιλοζωίας συναντάς ανθρώπους που δίνουν χρόνο, χρήματα, το σπίτι τους, το όχημά τους και ένα μεγάλο κομμάτι της προσωπικής τους ζωής στα αδέσποτα ζώα. Και αυτό πραγματικά είναι σπουδαίο. Δεν σημαίνει όμως ότι ένας εθελοντής έχει πάντα δίκιο.

Η συνεχής επαφή με εγκαταλείψεις, τραυματισμούς, κακοποίηση, αρρώστιες και θανάτους μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τους ανθρώπους γύρω σου. Αρχίζεις εύκολα να σκέφτεσαι ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται αρκετά. Ότι αν δεν επέμβεις εσύ, το ζώο θα χαθεί και κάπου εκεί μπορεί να χαθεί το μέτρο.

Έρευνες έχουν μιλήσει για όλους εκείνους που προσφέρουν εθελοντικά στον χώρο της φροντίδας ζώων για φαινόμενα όπως το compassion fatigue (παραπομπή εντός κουτιού https://www.koutipandoras.gr/article/oi-ethelontes-sta-oria-tis-exouthenosis/), το burnout, το δευτερογενές τραυματικό στρες και το moral distress. Η συνεχής έκθεση των εθελοντών στον πόνο και στην απώλεια δεν περνά απαραίτητα χωρίς συνέπειες.

Αυτό δεν αποτελεί άλλοθι για κακές συμπεριφορές και προσβλητικές επιθέσεις. Είναι όμως ένας λόγος να καταλάβουμε γιατί ο εθελοντής χρειάζεται όρια όσο τα χρειάζεται και το ζώο που προσπαθεί να σώσει.

Η φιλοζωία δεν είναι διαγωνισμός ηθικής

Υπάρχει και κάτι άλλο: η πεποίθηση ότι όποιος διαφωνεί μαζί μας αγαπά λιγότερο τα ζώα.

Μια φιλοζωική δεν έδωσε ένα ζώο για υιοθεσία; «Κάτι ύποπτο συμβαίνει».

Δεν μπόρεσε να παραλάβει ένα γατάκι μέσα σε δέκα λεπτά; «Δεν ενδιαφέρονται».

Ένας εθελοντής αποφάσισε διαφορετικά για ένα περιστατικό; «Δεν είναι πραγματικός φιλόζωος».

Και φυσικά το ίδιο μπορεί να συμβεί και αντίστροφα. Εθελοντές που επιτίθενται σε πολίτες, που απαντούν προσβλητικά, που θεωρούν κάθε διαφορετική άποψη απόδειξη αδιαφορίας ή που πιστεύουν ότι επειδή έχουν σώσει εκατοντάδες ζώα, αυτό τους δίνει αυτομάτως το ηθικό πλεονέκτημα σε κάθε συζήτηση. Η προσφορά όμως δεν μας κάνει αλάνθαστους.

Και μετά έρχονται οι μεταξύ μας πόλεμοι

Ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της οργανωμένης φιλοζωίας είναι ότι άνθρωποι που υποτίθεται πως έχουν έναν κοινό στόχο καταλήγουν συχνά να βρίσκονται απέναντι.

Ποιος έκανε περισσότερες στειρώσεις, ποιος πήρε τις περισσότερες δωρεές, ποιος «δούλεψε» περισσότερο, ποιος αποφάσισε σωστά, ποια φιλοζωική είναι καλή και ποια κακή.

Και μαζί έρχονται καταγγελίες, αναρτήσεις στα social media, δημόσιες κατηγορίες και προσωπικές συγκρούσεις μεταξύ των εθελοντών.

Καταγγελίες για κατάχρηση χρημάτων (αλήθεια ποια χρήματα;), καταγγελίες κακής διαχείρισης περιστατικού, καταγγελίες συνωμοσίας. Και όλα αυτά χωρίς στοιχεία. Μόνο που φράσεις τύπου: «εγώ ξέρω τι γίνεται» ή «έχω καταλάβει τι γίνεται» δεν αποτελεί κάποια απόδειξη.

Όταν δεν μπορείς πια να σταματήσεις

Υπάρχει μια πολύ λεπτή γραμμή στη φιλοζωία: αυτή ανάμεσα στο «θέλω να βοηθήσω» και στο «πρέπει να τους σώσω όλους». Κανείς εθελοντής και καμιά φιλοζωική δεν μπορεί να σώσει όλα τα αδέσποτα.

Και όσο σκληρό κι αν ακούγεται, ένας άνθρωπος που δεν μπορεί πλέον να πει «δεν μπορώ», που παίρνει συνεχώς περισσότερα ζώα από όσα μπορεί να φροντίσει, που έχει καταργήσει κάθε όριο στην προσωπική του ζωή ή που αισθάνεται ότι η μοίρα κάθε ζώου εξαρτάται αποκλειστικά από εκείνον, δεν προσφέρει απαραίτητα καλύτερη βοήθεια.

Μπορεί απλώς να έχει εξαντληθεί. Γιατί η στενή συναισθηματική σχέση με τα ζώα μπορεί ναι μεν να αποτελεί πηγή τεράστιας ικανοποίησης, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και έναν βασικό παράγοντα συναισθηματικής επιβάρυνσης.

Και το παράδοξο είναι ότι αυτό ακριβώς που σε κάνει να συνεχίζεις μπορεί, αν δεν προσέξεις, να είναι και αυτό που σε εξαντλεί.

Χρειαζόμαστε καθαρό μυαλό

Δεν χρειάζεται ένας εθελοντής να γίνει ψυχρός για να αντέξει. Χρειάζεται όμως να μπορεί να κάνει ένα βήμα πίσω.

Να ακούει και μια δεύτερη γνώμη. Να δέχεται ότι μπορεί να κάνει λάθος. Να ξεχωρίζει το επείγον από αυτό που απλώς τον αναστάτωσε. Να μην παίρνει κάθε διαφωνία προσωπικά. Να μην ψάχνει παντού εχθρούς. Να μην αποφασίζει πάνω στον θυμό του και την πίεση. Να μπορεί να πει «μέχρι εδώ μπορώ».

Και, κυρίως, να θυμάται ότι η εξουθένωση δεν είναι παράσημο, ούτε δίνει το δικαίωμα να προσβάλει και να επιτίθεται σε άλλους εθελοντές.

Γιατί όταν χάνεται το καθαρό μυαλό, στο τέλος δεν υποφέρει μόνο ο εθελοντής, υποφέρουν και οι υπόλοιποι άνθρωποι που σχετίζονται μαζί του.  Οι φιλοζωικές διαλύονται από εσωτερικές συγκρούσεις και τελικά το τίμημα το πληρώνουν εκείνα για τα οποία ξεκίνησαν όλα. Τα ζώα. Χάνουμε όλη την ενέργειά μας σε προσωπικές αντιπαραθέσεις και ξεχνάμε τα ζώα.

Η φιλοζωία  πράγματι χρειάζεται συναίσθημα. Αν δεν σε αγγίζει άλλωστε ο πόνος ενός άλλου πλάσματος, δύσκολα θα σηκωθείς από τον καναπέ σου για να κάνεις κάτι γι’ αυτό. Χρειάζεται όμως και λογική.

Γιατί το να αγαπάς τα ζώα δεν σημαίνει ότι έχεις πάντα δίκιο. Και το να βοηθάς δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται, πού και πού, να κοιτάξεις και τον εαυτό σου και να αναρωτηθείς:

«Αυτό που κάνω τώρα βοηθά πραγματικά στον κοινό στόχο ή απλώς έχω πάψει να βλέπω καθαρά;»

Διαβάστε επίσης:

Τα παιδιά χρειάζονται κατοικίδιο ή είναι ένας ακόμη μύθος;

Ευάγγελος Αλεξανδρής στο Κουτί της Πανδώρας: «Η Anubis βάλλεται από το κράτος προκειμένου να σταματήσει το έργο της»

Οδηγός Επιβίωσης: Βρήκα νεογέννητα γατάκια – έχουν μαμά; Και αν όχι, τι κάνω;

Οδηγός Επιβίωσης: Γάτα σε δέντρο – περιμένω ή ζητάω βοήθεια;

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr