Πέρασε ο αντιμεταναστευτικός νόμος στη Δανία: Σε κέντρα κράτησης εκτός Ευρώπης οι αιτούντες άσυλο

Διεθνής κατακραυγή από οργανώσεις που φοβούνται ότι ο νόμος θέτει σε κίνδυνο τα ανθρώπινα δικαιώματα όσων αναζητούν ασφάλεια και προστασία, ενώ ανοίγει το δρόμο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες να αρχίσουν να υιοθετούν πολιτικές τύπου Δανίας.

NewsRoom 03/06/2021 | 16:39

Κέντρα κράτησης αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα – ή μήπως στην Ερυθραία; Γνωστή για την εξαιρετικά σκληρή γραμμή της στο ζήτημα της μετανάστευσης, η Δανία ενέκρινε σήμερα νόμο που δίνει τη δυνατότητα στη σκανδιναβική χώρα να επανεγκαθιστά αιτούντες άσυλο σε χώρες εκτός Ευρώπης, αψηφώντας τις εκκλήσεις να εγκαταλείψει τα σχέδιά της που απηύθυναν ΜΚΟ και τα Ηνωμένα Έθνη, που κάνουν λόγο για υποβάθμιση των δικαιωμάτων των προσφύγων.

Η κίνηση να περάσει το νομοσχέδιο, με 70 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ και 24 κατά, έρχεται προφανώς σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναδιαμορφώσει τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τη μετανάστευση και το άσυλο, ένα εξαιρετικά διχαστικό θέμα εντός της ΕΕ.

Το νομοσχέδιο θα επιτρέψει στη Δανία να ανοίγει κέντρα για την υποδοχή αιτούντων άσυλο σε χώρες του εξωτερικού, όπου θα στέλνονται και θα παραμένουν ως την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των φακέλων τους... κι ακόμη και μετά.

Ο τελευταίος νεοτερισμός της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης της Μέτε Φρέντεριξεν για να αποθαρρύνονται οι μετανάστες να πηγαίνουν στην πλούσια σκανδιναβική χώρα είναι πως, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι αιτούντες άσυλο θα παραμένουν σε τρίτες χώρες ακόμη κι αν τους δίνεται καθεστώς πρόσφυγα.

"Αν κάνετε αίτηση για άσυλο στη Δανία, ξέρετε ότι θα σταλείτε σε μια χώρα εκτός Ευρώπης και άρα ελπίζουμε πως οι άνθρωποι θα σταματήσουν να ζητούν άσυλο στη Δανία", δήλωσε νωρίτερα σήμερα στο δίκτυο DR ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος για τη μετανάστευση Ράσμους Στόκλουντ.

Η πλούσια σκανδιναβική χώρα, η οποία έχει γίνει διαβόητη για τις σκληροπυρηνικές αντιμεταναστευτικές πολιτικές της την τελευταία δεκαετία, έχει θέσει ως στόχο μηδενικό αριθμό αιτούντων άσυλο και να δέχεται πρόσφυγες μόνο με το σύστημα ποσοστώσεων του ΟΗΕ.

Η Δανία δεν έχει ακόμη καταλήξει σε συμφωνία με κάποια χώρα, αλλά ο Στόκλουντ είπε πως διαπραγματεύεται με αρκετές υποψήφιες χώρες.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Κατάργηση των αδειών παραμονής Σύρων επειδή περιοχές της πατρίδας τους κρίνεται πως είναι πλέον ασφαλείς, σκλήρυνση του νόμου κατά των «γκέτο», για να οριστεί πλαφόν στον αριθμό των «μη δυτικών» κατοίκων στις γειτονιές, ορισμός επίσημου στόχου να υπάρχουν «μηδέν πρόσφυγες» στη χώρα: η κεντροαριστερή κυβέρνηση ασκεί σήμερα μια από τις πιο περιοριστικές πολιτικές στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά τη μετανάστευση.

Δυνάμει του νομοσχεδίου, κάθε αιτούμενος άσυλο στη Δανία, αφού καταγραφούν τα στοιχεία του, και με ελάχιστες εξαιρέσεις, κυρίως για ανθρώπους με σοβαρές ασθένειες, θα μεταφέρεται σε κέντρο υποδοχής εκτός ΕΕ.

Αν δεν εξασφαλίσει καθεστώς πρόσφυγα ο μετανάστης θα απαιτείται να φύγει από τη χώρα που θα τον φιλοξενεί.

«Αλλά στο κυβερνητικό νομοσχέδιο ορίζεται ακόμη πως όσοι εξασφαλίζουν δικαίωμα ασύλου δε θα επιτρέπεται να ‘επιστρέψουν’ στη Δανία, απλά θα έχουν καθεστώς πρόσφυγα στην τρίτη χώρα», σύμφωνα με τον Μάρτιν Λέμπεργκ-Πέντερσεν, ειδικός σε ζητήματα μετανάστευσης στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.

Όλη τη διαδικασία θα την αναλαμβάνουν τρίτες χώρες, με χρήματα που θα καταβάλλονται από τη Δανία.

Για την ώρα καμία χώρα δεν έχει συμφωνήσει να υποδέχεται αιτούντες άσυλο, ωστόσο η Κοπεγχάγη λέει πως συζητάει με πέντε ως δέκα χώρες, που δεν κατονομάζει.

Η Αίγυπτος, η Ερυθραία, η Αιθιοπία κυκλοφορούν στα ΜΜΕ της Δανίας. Αλλά είναι πάνω απ’ όλα η Ρουάντα – η οποία μια εποχή προβλεπόταν να υποδεχθεί αιτούντες άσυλο για λογαριασμό του Ισραήλ – με την οποία οι επαφές φέρονται να έχουν προχωρήσει περισσότερο.

Στα τέλη Απριλίου, υπεγράφη συμφωνία συνεργασίας στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης, στην οποία δε γίνεται καμία αναφορά στην ανάθεση της υποδοχής αιτούντων άσυλο στο κράτος της Αφρικής.

Το σύστημα αυτό «ασφαλώς θα πρέπει να δημιουργηθεί εντός του πλαισίου διεθνών συμβάσεων. Αυτή είναι απαραίτητη προϋπόθεση» για να υπάρξει συμφωνία με τρίτες χώρες, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ματίας Τεσφάγε, ο δανός υπουργός Μετανάστευσης, ο οποίος τον περασμένο μήνα είχε υπερασπιστεί το σχέδιο να στέλνονται αιτούντες άσυλο σε κράτη που δεν είναι κατ’ ανάγκη δημοκρατίες «με την έννοια που το αντιλαμβανόμαστε εμείς».

Το σχέδιο, που προωθεί η κυρία Φρέντεριξεν, ολοκληρώνει την ολοκληρωτική μεταμόρφωση της δανικής σοσιαλδημοκρατίας ως προς το μεταναστευτικό ζήτημα.

Πλέον γενικεύεται σε σχεδόν όλο το πολιτικό φάσμα της χώρας η αποδοχή προτάσεων που άλλοτε έκανε μόνο η άκρα δεξιά, σημειώνει ο πολιτολόγος Κάσπερ Χάνσεν, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.

Πέντε χρόνια μετά την έγκριση του πολύ αμφιλεγόμενου νόμου που επέτρεπε να κατάσχονται τα τιμαλφή μεταναστών που εισέρχονταν στη Δανία – η είδηση έκανε τον γύρο ολόκληρου του κόσμου αλλά ο νόμος στην πράξη δεν εφαρμόστηκε παρά ελάχιστα – οι αρχές συνεχίζουν τη στρατηγική αποτροπής.

Μόλις 761 άνθρωποι έλαβαν άσυλο το 2019 και ακόμη λιγότεροι, 600 τον αριθμό, το 2020, έναντι 10.000 και πλέον το 2015. Κατ’ αναλογία με τον πληθυσμό της, η Δανία υποδέχεται δέκα φορές λιγότερους πρόσφυγες από ότι η Γερμανία και η Σουηδία, γείτονές της.

Διεθνείς αντιδράσεις

Διεθνείς οργανισμοί ανησυχούν ότι το σχέδιο θα υπονομεύσει την ασφάλεια και την ευημερία των προσφύγων και θα θέσει σε κίνδυνο τα ανθρώπινα δικαιώματά τους, καθώς και ότι θα επιτρέψει στη Δανία να αποφύγει τις υποχρεώσεις που έχει στο πλαίσιο της ΕΕ.

Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες έκρινε πως «αντίκειται προς τις αρχές στις οποίες βασίζεται η διεθνής συνεργασία όσον αφορά τους πρόσφυγες» και  κάλεσε τον περασμένο μήνα τη Δανία να μην εγκρίνει το νομοσχέδιο, το οποίο, όπως είπε, θα λειτουργήσει σαν καταλύτης σε μια "κούρσα προς τον πάτο", αν άλλες ευρωπαϊκές χώρες αρχίσουν να αντιγράφουν την πολιτική της Δανίας.

 

"Η UNHCR παραμένει σθεναρά αντίθετη στην εξωτερίκευση πρωτοβουλιών που μεταφέρουν με τη βία αιτούντες άσυλο σε άλλες χώρες", δήλωσε τον Μάιο η βοηθός ύπατος αρμοστής Τζίλιαν Τριγκς.

"Τέτοιες πρακτικές υπονομεύουν τα δικαιώματα εκείνων που αναζητούν ασφάλεια και προστασία, δαιμονοποιώντας και τιμωρώντας τους και μπορεί να θέσουν τις ζωές τους σε κίνδυνο", είπε η Τριγκς.

«Εγκαινιάζοντας μια τόσο δραστική και περιοριστική αλλαγή (...) η Δανία διακινδυνεύει να προκαλέσει το φαινόμενο του ντόμινο» με άλλα λόγια να υπάρξουν και άλλες «χώρες της Ευρώπης και άλλων περιφερειών που θα εξερευνήσουν επίσης πιθανότητες να περιορίσουν την προστασία των προσφύγων στο έδαφός τους», εκτίμησε ο αντιπρόσωπος της Αρμοστείας στις σκανδιναβικές χώρες, ο Χένρικ Νόρντεντοφτ.

Το νομοσχέδιο αυτό αποτελεί «τη συνέχιση» μιας πολιτικής εξαιρετικά «συμβολικής», πρόκειται «για κάτι που μοιάζει λιγάκι με αυτή του Ντόναλντ Τραμπ με το τείχος του», εκτιμά ο γενικός γραμματέας του δανικού παραρτήματος της ΜΚΟ ActionAid, ο Τιμ Ουάιτ.

Για τον Τιμ Ουάιτ, πρόκειται για τρόπο η Κοπεγχάγη να αποποιηθεί τις ευθύνες της έναντι των ευρωπαίων εταίρων της, την ώρα που ήδη η Δανία απολαμβάνει καθεστώς εξαίρεσης όσον αφορά τη συνεργασία στα ζητήματα του ασύλου και της μετανάστευσης.

«Οι πρόσφυγες θα ζητούν άσυλο στη Γερμανία, στη Γαλλία, στη Σουηδία. Αυτό (σ.σ.: το νομοσχέδιο) δεν θα τους αποτρέψει να περνούν τη Μεσόγειο, απλούστατα δεν θα έρχονται πλέον στη Δανία, η οποία με αυτό τον τρόπο θα απαλλαγεί» από τις ευθύνες της στο συγκεκριμένο πεδίο, εκτίμησε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.

"Η ιδέα εξωτερίκευσης της ευθύνης για την επεξεργασία αιτημάτων ασύλου των αιτούντων άσυλο είναι ανεύθυνη και στερείται αλληλεγγύης", δήλωσε η Σαρλότ Σλέντε, γενική γραμματέας της ΜΚΟ Δανικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, σε δήλωση που απέστειλε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο πρακτορείο Reuters.