Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών: Ιστορικό και γιατί τιμάται

Ο ωκεανός καλύπτει κατά προσέγγιση το 70% της επιφάνειας της Γης. Για να αντιληφθούμε τη σημασία των ωκεανών, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι αποτελεί τον μεγαλύτερο κατοικήσιμο χώρο του πλανήτη, με το μεγαλύτερο ποσοστό ζωής από κάθε άλλη πλευρά της Γης. Όλα αυτά χωρίς να έχει χαρτογραφηθεί πλήρως. Προς τιμήν της σημασίας των ωκεανών σε κάθε μορφή ζωής στον πλανήτη μας, τιμάται κάθε χρόνο στις 8 Ιουνίου η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών

Η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών καθιερώθηκε για πρώτη φορά στις 8 Ιουνίου 1992 στο Ρίο ντε Τζανέιρο στο Παγκόσμιο Φόρουμ του ΟΗΕ, μια παράλληλη εκδήλωση στο πλαίσιο της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (UNCED), προσφέροντας την ευκαιρία σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) και τους πολίτες να εκφράσουν τις απόψεις τους για περιβαλλοντικά ζητήματα.

Η Διακήρυξη εμπνεύστηκε από μια εκδήλωση που διοργανώθηκε εκείνη την ημέρα από το Ινστιτούτο Ωκεανών του Καναδά και υποστηρίχθηκε από την καναδική κυβέρνηση. Η εκδήλωση έφερε τον τίτλο «Ημέρα των Ωκεανών στο Παγκόσμιο Φόρουμ – Ο Μπλε Πλανήτης». Το πρόγραμμα περιελάμβανε διεθνείς εμπειρογνώμονες, διαμορφωτές κοινής γνώμης και άτομα που ήταν σε θέση να μιλήσουν για τη συμβολή των ωκεανών στη διατήρηση του Γαλάζιου Πλανήτη.

Αρκετά χρόνια αργότερα, το 2008, με επικεφαλής τον Καναδά, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε ότι η 8η Ιουνίου θα ανακηρυσσόταν από τα Ηνωμένα Έθνη ως «Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών».

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών υπενθυμίζει σε όλους τη συμβολή των ωκεανών σε κάθε μορφή ζωής και στην ανθρωπότητα ευρύτερα. Όντας οι «πνεύμονες» του πλανήτη και σημαντική πηγή τροφίμων και φαρμάκων, οι ωκεανοί αποτελούν ένα κρίσιμο μέρος της βιόσφαιρας.

Λόγω αυτής της σπουδαιότητας των ωκεανών, σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας είναι η ενημέρωση του κοινού αναφορικά με τον αντίκτυπο της ανθρώπινης δραστηριότητας στους ωκεανούς, η ανάπτυξη ενός παγκόσμιου κινήματος πολιτών για τους ωκεανούς και η κινητοποίηση και ενοποίηση του παγκόσμιου πληθυσμού σε ένα έργο για τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών του κόσμου.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών

Σε διεθνή κλίμακα, για το 2026, το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών φέρει τον τίτλο «Reimagine», καλώντας κάθε ενδιαφερόμενο μέρος να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε και φροντίζουμε τους ωκεανούς. Το «Reimagine» μας ζητά να γεφυρώσουμε μαζί αυτή την απόσταση. Να μεταβούμε από παθητικούς κληρονόμους της γενναιοδωρίας του ωκεανού σε ενεργούς φύλακες του μέλλοντος του. Εκτός της κύριας εκδήλωσης, η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών τιμάται με ποικίλες εκδηλώσεις, όπως αθλητικά events, φεστιβάλ και εκθέσεις τέχνης.

Στατιστικά & Ενδιαφέροντα Στοιχεία για τους Ωκεανούς

Η ανθρωπότητα έχει να διανύσει ακόμα πολλά χρόνια ώστε να ανακαλύψει περισσότερα για τους ωκεανούς. Βέβαια, καθημερινά, μαθαίνουμε συνεχώς καινούργια στοιχεία και πως αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν στις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Γνωρίζοντας ότι ο ωκεανός καλύπτει το 70% της Γης, είναι εύκολα αντιληπτό ότι η πλήρης χαρτογράφηση είναι πιθανώς ακατόρθωτη, αλλά υπάρχουν ήδη θετικά δείγματα σε αυτή την προσπάθεια. Μέχρι τον Απρίλιο του 2026, το 28,7% του παγκόσμιου θαλάσσιου πυθμένα είχε χαρτογραφηθεί με σύγχρονη τεχνολογία υψηλής ανάλυσης (συστήματα σόναρ πολλαπλών δεσμών), που συνήθως τοποθετούνται σε πλοία, και μπορούν να αποκαλύψουν τον πυθμένα με μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

Με την έρευνα να έχει φτάσει σε αυτά τα ποσοστά μέχρι στιγμής, έχουν αποκαλυφθεί τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία για τους ωκεανούς:

• Υπάρχουν μεταξύ 700.000 και 1 εκατομμύριο είδη στον ωκεανό (κυρίως ζώα και εξαιρουμένων των περισσότερων μικροοργανισμών, από τους οποίους υπάρχουν εκατομμύρια).
• Στην περίπτωση που όλοι οι πάγοι του κόσμου έλιωναν, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβαινε σχεδόν 70 μέτρα.
• Ο ωκεανός έχει την ικανότητα να αποθηκεύει θερμότητα πολύ μεγαλύτερη από αυτή της ξηράς ή της ατμόσφαιρας, έχοντας απορροφήσει ήδη περίπου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
• Οι ωκεάνιες ζώνες με βάθος μεταξύ 200-1000 μέτρων θα μπορούσαν να περιέχουν συνολική βιομάζα ψαριών περίπου ισοδύναμη με 100 φορές την ετήσια αλίευση όλων των υπαρχόντων αλιευμάτων.
• Σύμφωνα με παλαιότερα δεδομένα (2012), τα ψάρια αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 17% της πρόσληψης πρωτεΐνης του παγκόσμιου πληθυσμού.
• Η χρήση τεχνολογίας αιχμής για τη συλλογή δεδομένων από τον ωκεανό επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση της κλιματικής αλλαγής και επιτρέπει την πιο βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
• Τουλάχιστον το 50% και πιθανώς έως και το 80% όλου του οξυγόνου στη Γη παράγεται στον ωκεανό.
  Τα κοράλλια παράγουν το δικό τους «αντηλιακό», με διάφορα brand τα τελευταία χρόνια να τα αξιοποιούν για τον σχεδιασμό σχετικών προϊόντων.
• Τα λιβάδια Posidonia oceanica βελτιώνουν την ποιότητα του νερού, απορροφούν CO2 και προστατεύουν τις ακτές.
• Οι θαλάσσιοι ζωντανοί οργανισμοί αποθηκεύουν περισσότερο από το μισό του βιολογικού άνθρακα που δεσμεύεται παγκοσμίως.
• Το τεστ COVID-19 προήλθε από ένα μικρόβιο που βρέθηκε σε μια υδροθερμική πηγή βαθέων υδάτων.

Σίγουρα, έχουμε αρκετό δρόμο να διανύσουμε ώστε να μάθουμε περισσότερα για τους ωκεανούς, παρατηρείται όμως ήδη σημαντική πρόοδος. Νέα πλάσματα ανακαλύπτονται αλλά και τρόποι ώστε οι ωκεανοί να βελτιώσουν το μέλλον της ανθρωπότητας. Εκτός, όμως, της εξερεύνησης των ωκεανών, σημαντική είναι και η διακοπή της μόλυνσης από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Τρόποι Συμμετοχής

Εκτός της συμμετοχής στις εκδηλώσεις που προωθούν τα Ηνωμένα Έθνη, μπορείτε να υποστηρίξετε εξίσου την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών προωθώντας τις δικές σας εκδηλώσεις, να γίνετε μέλος ενός κοινοτικού δικτύου που υποστηρίζει ο φορέας της Παγκόσμιας Ημέρας και να κοινοποιήσετε σχετικό υλικό στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.

Πηγές: unworldoceansday.org, un.org, maritime-forum.ec.europa.eu

Διαβάστε επίσης:

18 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Μουσείων

4 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Πυροσβεστών

22 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Γης

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr