Δεν χωρούν στον ανθρώπινο νου όσα αποκαλύπτει ο Guardian για την έκταση που έχουν πάρει οι γάμοι ανήλικων κοριτσιών στο Αφγανιστάν, καθώς οικογένειες που βρίσκονται σε απόγνωση αναγκάζονται να δώσουν τα παιδιά τους για γάμο προκειμένου να εξασφαλίσουν τροφή.
Μάλιστα ανήλικες μητέρες και κορίτσια «υπόσχονται» ως νύφες ήδη από τη βρεφική ηλικία, με τις μαρτυρίες που έρχονται στο φως της δημοσιότητας να είναι πραγματικά σοκαριστικές.
Πιο συγκεκριμένα όσα κατέγραψαν ο Guardianκαι οι Zan Times στο Αφγανιστάν αποτυπώνουν μια κοινωνική και ανθρωπιστική τραγωδία που βαθαίνει μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία.
Φυσικά, όπως σημειώνεται, για λόγους ασφαλείας και προστασίας της ταυτότητάς τους, τα ονόματα των γυναικών και των κοριτσιών που μίλησαν έχουν αλλάξει.
Οι μαρτυρίες κάνουν λόγο για κορίτσια που έχουν δοθεί σε οικογένειες ανδρών από τη βρεφική ή τη νηπιακή ηλικία, με τη συμφωνία να παραδοθούν στους μελλοντικούς συζύγους τους όταν γίνουν επτά, οκτώ ή εννέα ετών.
Η 18χρονη Σίμα, για παράδειγμα, έχει γεννήσει ήδη τέσσερις φορές, με το μικρότερο παιδί της να είναι νεογέννητο, ενώ το μεγαλύτερο να είναι τεσσάρων ετών. Καθισμένη μαζί με τα παιδιά της στο πλινθόκτιστο δωμάτιό τους, στην επαρχία Μπαντγκίς, η Σίμα λέει:
«Αφού οι Ταλιμπάν μπήκαν, μόλις είχα τελειώσει την έκτη τάξη και επρόκειτο να ξεκινήσω την έβδομη. Όμως, δύο μήνες αργότερα, ο πατέρας μου με πίεσε αφόρητα να παντρευτώ τον ξάδελφό μου. Αφού με ξυλοκόπησε αρκετές φορές, αναγκάστηκα να δεχτώ».
Στα 13 της, η Σίμα έγινε νύφη και έμεινε έγκυος. Ένα από τα παιδιά που γέννησε πέθανε από πνευμονία σε ηλικία ενός έτους, ενώ πλέον κάνει και όλες τις δουλειές του σπιτιού: κουβαλά νερό, φροντίζει τις αγελάδες και ψήνει ναάν σε έναν πήλινο φούρνο.
Δυστυχώς, η περίπτωση της Σίμα δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση, καθώς συνεντεύξεις με εργαζομένους σε δημόσιο νοσοκομείο στο βόρειο Αφγανιστάν αποκάλυψαν ότι 42 ανήλικα κορίτσια γέννησαν κατά τους πρώτους πέντε μήνες του φετινού έτους.
Μάλιστα έξι βρίσκονταν στη δεύτερη εγκυμοσύνη τους, πέντε είχαν εξωμήτριες κυήσεις και 18 υποβλήθηκαν σε καισαρική τομή και δύο πέθαναν, αν και τα μωρά τους επέζησαν.
Την ίδια στιγμή η Σαμπνάμ που είναι μαία, λέει: «Από τότε που η νέα κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία, ο αριθμός των ανήλικων μητέρων έχει αυξηθεί δραματικά.
Στο παρελθόν, ίσως μόνο δύο ανήλικες μητέρες επισκέπτονταν το νοσοκομείο κάθε μήνα, οι περισσότερες από τις οποίες προέρχονταν από αναλφάβητες οικογένειες. Τώρα όμως, τόσο οι μορφωμένες όσο και οι αναλφάβητες οικογένειες παντρεύουν τις κόρες τους σε νεαρή ηλικία».
Η Σαμπνάμ επαναφέρει στην μνήμη της μια περίπτωση του 2024, κατά την οποία ένα 13χρονο κορίτσι προσήλθε σε εκείνη με σοβαρή αιμορραγία μετά από αποβολή.
«Λυπήθηκα βαθιά. Μίλησα με τη μητέρα της και η απάντηση που άκουσα από εκείνη εξακολουθεί να αντηχεί στο μυαλό μου.
Όταν τη ρώτησα γιατί επέτρεψε στη 13χρονη κόρη της να παντρευτεί έναν άνδρα σχεδόν 30 ετών, είπε:
“Για να ταΐσω τα υπόλοιπα παιδιά μου, έπρεπε να θυσιάσω ένα από αυτά”».
Την ίδια στιγμή υπάρχουν και οικογένειες που πιστεύουν λανθασμένα ότι όσο νεότερη είναι η μητέρα, τόσο πιο υγιές και έξυπνο θα είναι το παιδί.
Οι μητέρες που είναι ακόμη και οι ίδιες παιδιά συχνά δεν έχουν ολοκληρώσει τη σωματική ή ψυχολογική τους ανάπτυξη και αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας, αναιμίας, αποβολής, δυστοκίας και πρόωρου τοκετού, καθώς και μεγαλύτερη πιθανότητα να γεννήσουν βρέφος με χαμηλό βάρος ή προβλήματα υγείας.
Η Σίμα λέει ότι εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες του γεγονότος ότι απέκτησε παιδιά σε τόσο μικρή ηλικία. «Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μου, λιποθύμησα αρκετές φορές επειδή η αρτηριακή μου πίεση έπεφτε πολύ χαμηλά. Έχω συνεχώς πονοκέφαλο. Πονάνε τα νεφρά μου. Νιώθω σαν άνθρωπος 70 ετών», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ υπολόγισε τη μητρική θνησιμότητα στο Αφγανιστάν σε 600 θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις ζώντων νεογνών, σε σύγκριση με 16 στο Ιράν, 155 στο Πακιστάν και 12 στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η έκθεση αναφέρει ως αιτίες τους περιορισμούς που επιβάλλονται στις γυναίκες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και την έλλειψη εργαζομένων στον χώρο της υγείας στις αγροτικές περιοχές, ενώ χαρακτηρίζει ζωτικής σημασίας τις επενδύσεις στην εκπαίδευση και στο γυναικείο υγειονομικό προσωπικό.
«Τις περισσότερες φορές πεινάμε»
Παράλληλα ο 24χρονος σύζυγος της Σίμα είναι άνεργος. Πήγε στο Ιράν αναζητώντας εργασία, αλλά επέστρεψε με άδεια χέρια έπειτα από τρεις μήνες.
Εκείνη θα ήθελε να μπορούσε να εργαστεί, αλλά, ως μητέρα τριών παιδιών με ευθύνες στο σπίτι, δεν έχει καμία ευκαιρία να κερδίσει χρήματα ή να μάθει κάποια δεξιότητα. «Πέντε οικογένειες ζουν στο ίδιο συγκρότημα: οι γονείς μου, ο θείος μου με τις δύο συζύγους του και ο αδελφός μου με τη γυναίκα του», λέει η Σίμα.
«Όποτε περισσεύει κάτι στους άλλους, μας το δίνουν. Τις περισσότερες φορές πεινάμε», συμπλήρωσε.
Αφού οι Ταλιμπάν έκλεισαν τις πύλες των σχολείων και απαγόρευσαν στις γυναίκες να εργάζονται στις περισσότερες δημόσιες θέσεις, η οικογένεια της Σίμα τη χρησιμοποίησε για να εξοφλήσει ένα χρέος: ο πατέρας της χρωστούσε στον αδελφό του περίπου 2.800 ευρώ και η Σίμα δόθηκε στον γιο του αδελφού αντί για τα χρήματα.
Η τραγική κατάσταση αποτυπώνεται και σε πρόσφατη έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών δείχνει ότι τα τρία τέταρτα του πληθυσμού του Αφγανιστάν, περίπου 28 εκατομμύρια άνθρωποι, δεν μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και ότι περισσότερο από το 80% των νοικοκυριών είναι χρεωμένα.
Με την αποδυνάμωση της USAID και την υπαναχώρηση από τις δεσμεύσεις παροχής βοήθειας στην Ευρώπη και στο Ηνωμένο Βασίλειο, η διεθνής βοήθεια προς τη χώρα μειώθηκε κατά περισσότερο από 16% το 2025, με αποτέλεσμα να κλείσουν ή να περιορίσουν τη λειτουργία τους εκατοντάδες ιατρικές κλινικές.
Χωρίς επενδύσεις στην απασχόληση και στις υπηρεσίες, προειδοποιεί η έκθεση, οι προοπτικές για την ανοικοδόμηση της ζωής των ανθρώπων είναι δυσοίωνες.
Κορίτσια πωλούνται από βρέφη
Οι άλλες τρεις οικογένειες που έδωσαν συνέντευξη λένε ότι οι κόρες τους χρησιμοποιήθηκαν για την εξόφληση χρεών, με τα χρήματα να καταβάλλονται προκαταβολικά και τις κόρες να παραδίδονται αργότερα.
Συγκεκριμένα τρία από τα κορίτσια είναι ακόμη κάτω των 10 ετών, χωρίς να γνωρίζουν το μέλλον που έχει σχεδιαστεί γι’ αυτά…
Η ενός έτους εγγονή της 57χρονης Γκολνάρ πουλήθηκε για να εξοφληθεί το χρέος του πατέρα του. Όπως λέει η Γκολνάρ, η οικογένεια δεν είχε φαγητό, ο πατέρας διέφυγε από τους πιστωτές του και συμφώνησαν να πουλήσουν το παιδί για γάμο έναντι 2.650 ευρώ σε μετρητά και μερική διαγραφή χρεών.
«Όταν γίνει οκτώ ετών, θα την πάρουν από εμάς», λέει η Γκολνάρ. «Έδωσαν προκαταβολικά 100.000 αφγάνι και θα δώσουν άλλα 100.000 αφού πάρουν το κορίτσι από εμένα. Τα δώσαμε απευθείας στους πιστωτές για τα χρέη», συμπλήρωσε.
Η γιαγιά ανησυχεί για το μέλλον της εγγονής της, ενθυμούμενη κορίτσια που πουλήθηκαν πριν από χρόνια στη γειτονιά της:
«Δεν έχουν κανένα μέλλον. Είτε μας αφήσουν να καούμε σε μια φωτιά είτε αντιμετωπίσουν οτιδήποτε άλλο, εμείς δεν θα το μάθουμε».
Η 51χρονη Σαχέμπ Τζαν υποσχέθηκε την εγγονή της σε ηλικία δύο μηνών για να εξοφλήσει ένα χρέος, με τη δέσμευση ότι θα την παραδώσει όταν γίνει επτά ετών. Η Τζαν παρηγορείται από το γεγονός ότι τουλάχιστον γνωρίζουν τον αγοραστή, αλλά είναι αναστατωμένη επειδή δεν δόθηκαν καθόλου μετρητά και η πείνα τους συνεχίζεται.
«Δώσαμε αυτό το κορίτσι για τα χρέη και αυτό ήταν όλο. Ο Θεός είναι μάρτυρας ότι ακόμη και τώρα οι συνθήκες διαβίωσής μας είναι τρομερές και άθλιες», σημειώνει.
Η 44χρονη Σάμπζα πούλησε την κόρη της, που σήμερα είναι επτά ετών, όταν το παιδί ήταν τριών, για ένα χρέος 3.900 ευρώ, αφού επέστρεψε από το Πακιστάν και δεν βρήκε τίποτα για να φάνε, ενώ ο σύζυγός της ήταν πολύ άρρωστος για να εργαστεί. Τώρα είναι συντετριμμένη επειδή θα της πάρουν την κόρη της σε έναν χρόνο.
«Αν υπήρχε κάποιος να μας δώσει αυτά τα χρήματα, θα ήμουν τόσο ευτυχισμένη. Αν η κόρη μου έμενε μαζί μου, θα ήμουν πανευτυχής», αναφέρει.
Τα άλλα παιδιά της τη ρωτούν συνεχώς γιατί πούλησε την αδελφή τους, λέει.
«Όταν η κόρη μου πηγαίνει στο σπίτι της θείας της, επιστρέφει πανικόβλητη και με ρωτά πού πήγε η αδελφή της.
Δεν ξέρω σε τι κατάσταση θα βρίσκονται αφού την πάρουν μακριά. Όταν σκέφτομαι ότι θα πάρουν την κόρη μου σε έναν χρόνο, ο ουρανός καταρρέει πάνω στο κεφάλι μου.
Λέω στον εαυτό μου ότι απομένει μόνο ένας χρόνος, τίποτε περισσότερο», περιγράφει.
Διαβάστε επίσης:
Μαρτυρία σε βρετανικό δικαστήριο: Στο Αφγανιστάν πετούσαμε ανθρώπους από ανυψωτικά «για πλάκα»
Αφγανιστάν: Καταγγελίες ότι νέο διάταγμα των Ταλιμπάν «νομιμοποιεί τον παιδικό γάμο»
Αφγανιστάν: Οικογένειες πουλάνε τα παιδιά τους για να επιβιώσουν την ακραία φτώχεια και πείνα
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια